https://sputnik.tj/20260801/buhroni-suzishvori-garmo-sinamo-tojikiston-1079391104.html
Бӯҳрони сӯзишворӣ, гармо ва комёбиҳои синамо: моҳи июл дар Тоҷикистон чӣ гуна буд
Бӯҳрони сӯзишворӣ, гармо ва комёбиҳои синамо: моҳи июл дар Тоҷикистон чӣ гуна буд
Sputnik Тоҷикистон
Моҳи гузашта ҳам бо рӯйдодҳои нигаронкунанда марбут ба низоъҳои байналмилалӣ ва офатҳои табиӣ, ҳамчунин бо хабарҳои рӯҳбаландкунанда дар соҳаҳои иқтисодӣ ва фарҳангӣ хотирмон шуд
2026-08-01T10:21+0500
2026-08-01T10:21+0500
2026-08-01T10:21+0500
дар тоҷикистон
сиёсат
иҷтимоъ
эмомалӣ раҳмон
сӯзишворӣ
синамо
сатҳи ҷинояткорӣ
https://cdnn1.img.sputnik.tj/img/07ea/07/15/1079117462_0:131:2048:1284_1920x0_80_0_0_91ec4b4d6b39c2cd61d380a43fa6c021.jpg
ДУШАНБЕ, 1 авг – Sputnik. Рӯзҳои аввали моҳи июл бо хабарҳои хеле нигаронкунанда оғоз ёфт. Аз сабаби зарбаҳои Украина ба корхонаҳои коркарди нафти Русия, ки тақрибан 90% сӯзишвории Тоҷикистонро таъмин мекунанд, ҷумҳурӣ дар остонаи бӯҳрони сӯзишворӣ қарор гирифт, ки онро Русия ва шарикони тиҷоратии он тавонистанд то охири моҳ онро бартараф кунанд.Нигаронии сокинонро на фақат омилҳои сиёсӣ, балки иқлимӣ ҳам ба ташвиш овард: болоравии якбораи ҳарорат ва гармии ғайримуқаррарии наздик ба 50°C хатари фуромадани селҳои пурқувватро дар якчанд минтақаҳои кишвар ба вуҷуд овард.Ғайр аз ин, моҳ инчунин бо баъзе таҳаввулоти мусбат хотирмон шуд. Дар соҳаи иқтисодӣ хабарҳо дар бораи афзоиши якбораи содирот аз Тоҷикистон пайдо шуданд, ки ба даромади буҷа таъсири мусбат мерасонад. Дар бахши фарҳангӣ дастовардҳои коргардонҳои ватаниро қайд кардан зарур аст. Филми "Моҳӣ дар шаст" ба якчанд ҷоизаи байналмилалиро ноил гардид. Sputnik Тоҷикистон дар бораи ин ва дигар рӯйдодҳои моҳ нақл мекунад.Бозори сӯзишворӣ ва мушкилоти энергетикӣМоҳи июл барои бозори сӯзишвории Тоҷикистон душвор буд. Болоравии нархи нафт, қатъ шудани таъминоти баъзе намудҳои сӯзишворӣ ва нигарониҳо дар байни кишоварзон натиҷаи якчанд омилҳо буданд: мушкилот дар бозори Русия аз сабаби зарбаҳо ба корхонаҳои коркарди нафт ва шиддати вазъ дар Ховари Миёна.Барои Тоҷикистон ин тағйирот махсусан ҳассосанд, зеро кишвар қариб пурра ба воридоти сӯзишворӣ вобаста аст ва ду таъминкунандаи наздиктарин ва бузургтарини маҳсулоти нафтии он ҳарду дар низоъҳои мусаллаҳонаи васемиқёс иштирок мекунанд. Аввалин аломатҳои огоҳкунанда дар аввали моҳи июл пайдо шуданд. Дар баъзе нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ норасоии сӯзишвории дизелӣ ба амал омад ва нархи сӯзишворӣ боло рафтан гирифт. Ин ба бахши кишоварзӣ таъсири назаррас расонд, ки дар ин моҳи тобистон марҳилаи фаъоли ҷамъоварии ҳосилро ба ҷо меорад.Тавре муовини аввали вазири кишоварзии Тоҷикистон Нуралӣ Асозода гузориш дод, мушкилоти эҳтимолӣ аллакай дар охири моҳи май аз сабаби ҳамлаҳои Украина ба корхонаҳои коркарди нафти Русия ва ноустувории вазъатрофи Эрон пешгӯӣ шуда буданд. Ба гуфтаи ӯ, ҳатто дар он вақт коршиносон ба хулосае омаданд, ки коҳиши ҳаҷми истеҳсолот ва мушкилоти таъминот метавонад боиси болоравии нархи дизел ва норасоии он дар давраи корҳои мавсимии кишоварзӣ гардад.Асозода қайд кард, ки "вазъият воқеан нигаронкунанда аст" ва таъкид кард, ки нархи сӯзишвории дизелӣ дар захираҳои давлатӣ аз 11 то 13 сомонӣ барои як литр, яъне тақрибан 18% афзоиш ёфтааст.Дар ин замина, Далер Ҷумъа, раҳбари Вазорати энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон, эълон кард, ки захираҳои ҷамъшудаи маҳсулоти нафтӣ барои ду моҳ кофӣ хоҳанд буд. Аммо, ӯ таъкид кард, ки таъминот аз Русия тибқи созишномаи байниҳукуматӣ идома дорад ва Маскав ҳамаи ӯҳдадориҳои худро бовиҷдонона иҷро мекунад. Дар айни замон, Тоҷикистон ҳамзамон бо дигар кишварҳои содиркунанда, аз ҷумла Қазоқистон, Туркманистон, Ироқ, Эрон ва Беларус, гуфтушунид дорад.То охири нимаи аввали соли 2026, кишвар нисбат ба ҳамин давраи соли 2025 114 ҳазор тонна маҳсулоти нафтӣ бештар ворид кард, ки имкон дод, ки вазъиятро бехатар паси сар кунад. Ҳамин тариқ, танҳо як ҳафта пас аз изҳороти нигаронкунандаи Вазорати энергетика, намояндагони Хадамоти зиддиинҳисории Тоҷикистон таъкид карданд, ки ҳеҷ сабабе барои бовар кардан ба норасоии пурраи сӯзишворӣ вуҷуд надорад, аммо зарурати назорати доимии бозор ва ҷустуҷӯи таъминкунандагони иловагиро эътироф карданд.Дар мавриди ронандагони қаторӣ, бо шарофати шумораи зиёди мошинҳои барқӣ, норасоии сӯзишворӣ дар шаҳрҳои калон ба таври назаррас мушоҳида нашуд.Коҳиши демографӣ, ҷинояткории ноболиғон ва тиҷоратДар Тоҷикистон, моҳи июл анъанавӣ бо гузоришҳои ҷамъбасти пешрафти нимсолаи вазорату идораҳо ба анҷом расид. Масоили бехатарии ҷамъиятӣ, тағйироти демографӣ, иҷрои буҷет, қонуншиканиҳои замин ва сиёсати иҷтимоӣ дар мадди назар қарор гирифтанд.Яке аз нишастҳои аз ҳама бештар муҳокимагардида чун анъанавӣ нишасти матбуотии Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон буд. Тибқи иттилои вазорат, дар шаш моҳи аввал дар кишвар беш аз 11700 ҷиноят ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба ҳамин давраи соли 2025 қариб 1400 ҷиноят камтар аст.Аммо, сарфи назар аз коҳиши умумии ҷинояткорӣ, Вазорати корҳои дохилӣ афзоиши ҷинояткории ноболиғонро таъкид кард. Дар ҳоле ки шумораи ҷиноятҳои содиршуда аз ҷониби наврасон 63 адад афзоиш ёфта, ба 405 расид, 1659 ҳолат дар байни ҷавонон сабт шудааст, ки нисбат ба соли гузашта 85 ҳолат зиёдтар аст. Вазири корҳои дохилӣ Рамазон Раҳимзода инчунин хабар дод, ки дар нимсолаи аввали сол Русия 373 нафарро, ки дар рӯйхати байналмилалии ҷустуҷӯ қарор доранд, ба Тоҷикистон истирдод кардааст ва 117 шаҳрванди дигар бо дархости Душанбе боздошт шудаанд. Айни замон тақрибан 4200 шаҳрванди Тоҷикистон тавассути Интерпол ҷустуҷӯ мешаванд.Мавзӯи мубориза бо ҷинояткориро Додситонии кулли Тоҷикистон идома дод. Сардори ин идора Ҳабибулло Воҳидзода тасарруфи ғайриқонунии заминро яке аз мушкилот унвон кард - дар нимсолаи аввал алайҳи мансабдорон 133 парвандаи ҷиноӣ дар ин самт боз шудааст. Ҳамчунин додситонӣ алайҳи қарорҳои ғайриқонунии раисони шаҳру навоҳӣ ҳудуди 1,3 ҳазор эътироз баровард, ки беш аз 78% он ба масоили замин марбут аст. Ин ниҳод ба ҷинояткории наврасон диққати махсус дода, маълумоти ҳамкасбони Вазорати корҳои дохилиро тасдиқ намуд. Ба гуфтаи Додситони кулл, яке аз омилҳои хатар ин истифодаи беназорат аз интернет аз ҷониби ноболиғон аст. Дар робита ба ин, мақомот ният доранд, ки таҷрибаи байналмиллалиро оид ба маҳдуд кардани дастрасии кӯдакон ба мундариҷаи зараровар омӯзанд.Аммо дар меҳвари таваҷҷӯҳи Кумитаи кор бо занон ва оилаи Тоҷикистон мушкили хушунати қарор гирифт. Дар давоми шаш моҳ 795 зан ва 216 мард ба шӯъба барои кӯмак муроҷиат карданд. Аксарияти парвандаҳои ба қайд гирифташуда зӯроварии равонӣ (897), ҷисмонӣ (391), иқтисодӣ (235) ва ҷинсӣ (7) мебошанд. Нишондиҳандаи дигари нигаронкунанда афзоиши ҷинояти занон буд; дар нимсолаи аввали соли 2026 906 ҳодиса ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба соли 2025 114 ҳолат зиёд аст.Дар мавриди иқтисод, гузориши ҷолибтарин гузориши Вазорати рушди иқтисодӣ буд, ки нишон дод, ки содироти Тоҷикистон дар нимаи аввали соли 2026 ба 1,58 миллиард доллар расидааст. Ин 624,7 миллион доллар ё 65,4% бештар аз ҳамин давраи соли 2025 аст. Ба гуфтаи вазир Абдураҳмон Абдураҳмонзода, қувваи пешбарандаи ин натиҷаҳои таъсирбахши тиҷорат фурӯши металлҳо, бахусус тилло буд. Дар шаш моҳи аввал кишвар ба маблағи 517 миллион доллар металлҳои қиматбаҳо содир кард, ки қариб 33%-и умумии содироти онро ташкил медиҳад. Маҳсулоти металлургӣ, аз қабили консентратҳо, сурма ва алюминий низ ба таври васеъ фурӯхта шуданд.Сафарҳои президент ва ҳамкории байналмилалӣДар тӯли моҳи гузашта, президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон якчанд сафарҳои корӣ ва давлатӣ анҷом дод. Рӯзи 3 июл ӯ ба Теҳрон сафар карда, дар маросими видоъ бо раҳбари олии кишвар оятуллоҳ Алии Хоманаӣ, ки дар паи ҳамлаҳои ҳавоии Исроил ва ИМА кушта шуд, ширкат варзид. Раҳмон ба роҳбарияти ҷумҳурӣ изҳори тасаллият кард ва зимни мулоқот бо президент Масъуд Пизишкиён, рушди минбаъдаи муносибатҳои дуҷонибаро баррасӣ кард.Як рӯйдоди дигари сиёсати хориҷӣ дар моҳи июл сафар ба Муғулистон буд. Дар Улан-Батор, Раҳмон бо президент Ухнаагийн Хурэлсух дар бораи густариши муносибатҳои дуҷониба гуфтушунид кард. Дар ҷараёни ин сафар ҷонибҳо ҳамкорӣ дар соҳаҳои иқтисод, энергетика, сохтмон, кишоварзӣ, маориф ва сайёҳиро баррасӣ карданд. Пас аз гуфтушунидҳо 12 ҳуҷҷат ба имзо расид.Илова бар сафарҳои пурсарусадои хориҷӣ, Раҳмон инчунин ба вилояти Суғд сафари корӣ анҷом дод. Яке аз рӯйдодҳои муҳим ба кор андохтани корхонаи металлургии истеҳсоли сурмаи “Talco Gold” дар ноҳияи Айнӣ буд.Мавҷҳои ғайримуқаррарии гармӣ ва селҳои харобиоварМоҳи июли соли 2026 аз нигоҳи шароити обу ҳаво барои Тоҷикистон яке аз душвортарин моҳҳо буд. Гармии шадид, хокбориш, боришоти шадид дар кӯҳҳо ва селҳо дар баъзе минтақаҳо ба зарари манзилҳо, роҳҳо ва инфрасохтор оварда расонданд.Ҳарорати баланд дар фасли тобистон барои Тоҷикистон маъмул аст. Аммо, имсол, обуҳавошиносон қайд карданд, ки ҳарорати миёнаи моҳона тақрибан 2°C аз меъёри иқлимӣ баландтар буд ва обу ҳаво асосан ба тобистони соли 2018 монанд буд. Дар ҷануби ҷумҳурӣ ҳарорат то +45°C, дар вилояти Суғд то +42°C ва дар ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ ва Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон то +40°C баланд шуд.Ба гармӣ дар рӯзҳои аввали моҳи июл аллакай хокбориш ҳамроҳ шуд. Аммо, обу ҳавои номусоид барои минтақаҳои кӯҳистон мушкилоти хеле бузургтареро ба бор овард: якбора боло рафтани ҳарорат обшавии пиряхҳоро суръат бахшид ва хатари фуромадани селҳоро ба таври назаррас афзоиш дод.Ноҳияи Айнӣ бештар аз ҳама зарар дид ва обхезӣ ба хонаҳо, заминҳои кишоварзӣ, роҳҳо ва хатҳои барқ дар деҳаҳои Дарғ ва Каздон зарар расонд. Хушбахтона, талафоти ҷонӣ нарасид, аммо коршиносон хисоротро чанд миллион сомонӣ арзёбӣ карданд.Мавҷи гармӣ дар даҳрӯзаи дуюми моҳ ба авҷи худ расид, вақте ки ҳарорат дар аксари қисматҳои Тоҷикистон аз 15 то 18 июл ба 48°C расид. Дар минтақаҳои кӯҳистон ин вазъ мушкилотро боз ҳам шадидтар кард, зеро офати табиӣ ба инфрасохтори энергетикӣ дар Айнӣ, Ваҳдат ва Деваштич низ таъсир расонд. Оқибати дигари ҷиддӣ заминлағжиш дар ноҳияи Рӯшони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон буд, ки дар он ҷо селоби ногаҳонӣ тақрибан 40 хонаро вайрон кард.Сиёсати муҳоҷират ва талаботи навДар моҳи июл тағйироти нав ба қонунгузории муҳоҷирати Русия эътибор пайдо карданд, ки ба муҳоҷирони меҳнатӣ, аз ҷумла ба муҳоҷирони Тоҷикистон таъсир мерасонад.Яке аз тағйироти асосӣ гузариш ба бақайдгирии рақамии шаҳрвандони хориҷӣ мебошад. Аз 1 июли соли 2026 муҳоҷирон бояд дар системаи RuID ба қайд гирифта шаванд. Он профили рақамии хориҷиёнро эҷод мекунад ва маълумоти калидиро дар бораи шахсият, ҳуҷҷатҳо ва мақоми онҳо нигоҳ медорад. Интизор меравад, ки низоми нав ба мақомоти Русия имкон медиҳад, ки маълумотро, аз ҷумла манъи вуруд, ихроҷ ё дигар маҳдудиятҳоро зудтар тафтиш кунанд.Ғайр аз ин, бақайдгирӣ дар RuID бақайдгириипурраро дар хидматҳои давлатии Русия талаб намекунад. Барнома мустақилона кор мекунад ва барои истифодаи он SIM-корти Русия талаб карда намешавад.Дар айни замон, Федератсияи Русия барои вайрон кардани қонунҳои муҳоҷират ҷазоро сахттар мекунад. Дар моҳи июл Думаи давлатӣ тағйиротеро баррасӣ кард, ки рӯйхати асосҳои ихроҷи шаҳрвандони хориҷиро васеъ мекунад. Рӯйхати пешниҳодшуда, аз ҷумла, амалҳои табъизӣ ва итоат накардан ба фармонҳои қонунии марзбононро дар бар мегирад.Тағйирот инчунин ба тартиби гирифтани шиносномаи Русия таъсир мерасонад. Тибқи қоидаҳои нав, сабти ҷиноии бекорнашуда ё адонашуда метавонад асоси рад кардани шаҳрвандӣ, иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ ё иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ бошад. Ин қоида ба ҷиноятҳое, ки ҳам дар дохил ва ҳам берун аз Федератсияи Русия содир шудаанд, татбиқ мешавад. Интизор меравад, ки муқаррароти дахлдор соли 2027 эътибор пайдо кунанд.Бо як сархатПас аз намоиши муваффақона дар Тоҷикистон, филми тоҷикии "Моҳӣ дар шаст" дар моҳи июл якчанд ҷоизаҳои байналмилалиро ба даст овард. Дар Синамоҷашнвораи байналмилалии XXI -ум "Дар доираи оила" дар Ярославл, филми коргардон Муҳиддин Музаффар барои "Беҳтарин нақши мардона" ва "Беҳтарин тарроҳии садо" пешбарӣ шуда, инчунин барои мусиқии худ диплом гирифт. Дар Псков, ин филм дар Синамоҷашнвораи VII -уми "Дарвозаи ғарбӣ" ҷоизаи Гран-приро ба даст овард.Душанбе ва Бишкек дар доираи муайян кардани марзи муштараки худ дар "нуқтаи пайвастшавӣ"-и се кишвар - Тоҷикистон, Қирғизистон ва Узбакистон насби аввалин сутунҳои марзиро оғоз карданд. Тибқи иттилои Кумитаи геодезӣ, қариб 90% корҳои муҳандисӣ аллакай анҷом ёфтаанд ва тасдиқи ниҳоӣ барои соли 2027 ба нақша гирифта шудааст.Дар фурудгоҳи Домодедовои Маскав, кормандони гумрук 476 сангпушти даштии Осиёи Марказиро дар бағочи як мусофири рус, ки кӯшиши содир кардани онҳоро аз Тоҷикистон бе иҷозатнома дошт, кашф карданд. Ба гуфтаи Хадамоти федеролии гумрук, арзиши ҳайвоноти мусодирашуда аз 3 миллион рубл зиёд аст. Сангпуштҳо намудҳое мебошанд, ки аз ҷониби конвенсияи байналмилалии CITES ҳифз шудаанд. Гуфта мешавад, ки ин мард қасд дошт, ки онҳоро онлайн фурӯшад. Парвандаи ҷиноӣ алайҳи ӯ барои қочоқи ҳайвоноти ваҳшии махсусан арзишманд боз шудааст.
https://sputnik.tj/20260729/nigaronii-rahmon-bozori-sukht-dastur-prezident-vorid-suzishvori-1079311866.html
https://sputnik.tj/20260718/nigaroni-maqomoti-tojikiston-buhroni-sukht-1079043079.html
https://sputnik.tj/20260724/nigaroni-prokurori-generali-afzoishi-jinoyatkori-navrason-1079193035.html
https://sputnik.tj/20260720/rahmon-ba-mughuliston-raft-1079081031.html
https://t.me/Sputnik_Tajikistan/57577
https://sputnik.tj/20260721/muhojirat-mehnati-kohish-bekori-ziyod--1079106887.html
https://t.me/Sputnik_Tajikistan/51691
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Хабарҳо
tg_TJ
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
дар тоҷикистон, сиёсат , иҷтимоъ, эмомалӣ раҳмон, сӯзишворӣ, синамо, сатҳи ҷинояткорӣ
дар тоҷикистон, сиёсат , иҷтимоъ, эмомалӣ раҳмон, сӯзишворӣ, синамо, сатҳи ҷинояткорӣ
ДУШАНБЕ, 1 авг – Sputnik. Рӯзҳои аввали моҳи июл бо хабарҳои хеле нигаронкунанда оғоз ёфт. Аз сабаби зарбаҳои Украина ба корхонаҳои коркарди нафти Русия, ки тақрибан 90% сӯзишвории Тоҷикистонро таъмин мекунанд, ҷумҳурӣ дар остонаи бӯҳрони сӯзишворӣ қарор гирифт, ки онро Русия ва шарикони тиҷоратии он тавонистанд то охири моҳ онро бартараф кунанд.
Нигаронии сокинонро на фақат омилҳои сиёсӣ, балки иқлимӣ ҳам ба ташвиш овард: болоравии якбораи ҳарорат ва гармии ғайримуқаррарии наздик ба 50°C хатари фуромадани селҳои пурқувватро дар якчанд минтақаҳои кишвар ба вуҷуд овард.
Ғайр аз ин, моҳ инчунин бо баъзе таҳаввулоти мусбат хотирмон шуд. Дар соҳаи иқтисодӣ хабарҳо дар бораи афзоиши якбораи содирот аз Тоҷикистон пайдо шуданд, ки ба даромади буҷа таъсири мусбат мерасонад. Дар бахши фарҳангӣ дастовардҳои коргардонҳои ватаниро қайд кардан зарур аст. Филми "Моҳӣ дар шаст" ба якчанд ҷоизаи байналмилалиро ноил гардид. Sputnik Тоҷикистон дар бораи ин ва дигар рӯйдодҳои моҳ нақл мекунад.
Бозори сӯзишворӣ ва мушкилоти энергетикӣ
Моҳи июл барои бозори сӯзишвории Тоҷикистон душвор буд. Болоравии нархи нафт, қатъ шудани таъминоти баъзе намудҳои сӯзишворӣ ва нигарониҳо дар байни кишоварзон натиҷаи якчанд омилҳо буданд: мушкилот дар бозори Русия аз сабаби зарбаҳо ба корхонаҳои коркарди нафт ва шиддати вазъ дар Ховари Миёна.
Барои Тоҷикистон ин тағйирот махсусан ҳассосанд, зеро кишвар қариб пурра ба воридоти сӯзишворӣ вобаста аст ва ду таъминкунандаи наздиктарин ва бузургтарини маҳсулоти нафтии он ҳарду дар низоъҳои мусаллаҳонаи васемиқёс иштирок мекунанд. Аввалин аломатҳои огоҳкунанда дар аввали моҳи июл пайдо шуданд. Дар баъзе нуқтаҳои фурӯши сӯзишворӣ норасоии сӯзишвории дизелӣ ба амал омад ва нархи сӯзишворӣ боло рафтан гирифт. Ин ба бахши кишоварзӣ таъсири назаррас расонд, ки дар ин моҳи тобистон марҳилаи фаъоли ҷамъоварии ҳосилро ба ҷо меорад.
Тавре муовини аввали вазири кишоварзии Тоҷикистон Нуралӣ Асозода гузориш дод, мушкилоти эҳтимолӣ аллакай дар охири моҳи май аз сабаби ҳамлаҳои Украина ба корхонаҳои коркарди нафти Русия ва ноустувории вазъатрофи Эрон пешгӯӣ шуда буданд. Ба гуфтаи ӯ, ҳатто дар он вақт коршиносон ба хулосае омаданд, ки коҳиши ҳаҷми истеҳсолот ва мушкилоти таъминот метавонад боиси болоравии нархи дизел ва норасоии он дар давраи корҳои мавсимии кишоварзӣ гардад.
Асозода қайд кард, ки "вазъият воқеан нигаронкунанда аст" ва таъкид кард, ки нархи сӯзишвории дизелӣ дар захираҳои давлатӣ аз 11 то 13 сомонӣ барои як литр, яъне тақрибан 18% афзоиш ёфтааст.
Дар ин замина, Далер Ҷумъа, раҳбари Вазорати энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон, эълон кард, ки захираҳои ҷамъшудаи маҳсулоти нафтӣ барои ду моҳ кофӣ хоҳанд буд. Аммо, ӯ таъкид кард, ки таъминот аз Русия тибқи созишномаи байниҳукуматӣ идома дорад ва Маскав ҳамаи ӯҳдадориҳои худро бовиҷдонона иҷро мекунад. Дар айни замон, Тоҷикистон ҳамзамон бо дигар кишварҳои содиркунанда, аз ҷумла Қазоқистон, Туркманистон, Ироқ, Эрон ва Беларус, гуфтушунид дорад.
То охири нимаи аввали соли 2026, кишвар нисбат ба ҳамин давраи соли 2025 114 ҳазор тонна маҳсулоти нафтӣ бештар ворид кард, ки имкон дод, ки вазъиятро бехатар паси сар кунад. Ҳамин тариқ, танҳо як ҳафта пас аз изҳороти нигаронкунандаи Вазорати энергетика, намояндагони Хадамоти зиддиинҳисории Тоҷикистон таъкид карданд, ки ҳеҷ сабабе барои бовар кардан ба норасоии пурраи сӯзишворӣ вуҷуд надорад, аммо зарурати назорати доимии бозор ва ҷустуҷӯи таъминкунандагони иловагиро эътироф карданд.
Дар мавриди ронандагони қаторӣ, бо шарофати шумораи зиёди мошинҳои барқӣ, норасоии сӯзишворӣ дар шаҳрҳои калон ба таври назаррас мушоҳида нашуд.
Коҳиши демографӣ, ҷинояткории ноболиғон ва тиҷорат
Дар Тоҷикистон, моҳи июл анъанавӣ бо гузоришҳои ҷамъбасти пешрафти нимсолаи вазорату идораҳо ба анҷом расид. Масоили бехатарии ҷамъиятӣ, тағйироти демографӣ, иҷрои буҷет, қонуншиканиҳои замин ва сиёсати иҷтимоӣ дар мадди назар қарор гирифтанд.
Яке аз нишастҳои аз ҳама бештар муҳокимагардида чун анъанавӣ нишасти матбуотии Вазорати корҳои дохилии Тоҷикистон буд. Тибқи иттилои вазорат, дар шаш моҳи аввал дар кишвар беш аз 11700 ҷиноят ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба ҳамин давраи соли 2025 қариб 1400 ҷиноят камтар аст.
Аммо, сарфи назар аз коҳиши умумии ҷинояткорӣ, Вазорати корҳои дохилӣ афзоиши ҷинояткории ноболиғонро таъкид кард. Дар ҳоле ки шумораи ҷиноятҳои содиршуда аз ҷониби наврасон 63 адад афзоиш ёфта, ба 405 расид, 1659 ҳолат дар байни ҷавонон сабт шудааст, ки нисбат ба соли гузашта 85 ҳолат зиёдтар аст. Вазири корҳои дохилӣ Рамазон Раҳимзода инчунин хабар дод, ки дар нимсолаи аввали сол Русия 373 нафарро, ки дар рӯйхати байналмилалии ҷустуҷӯ қарор доранд, ба Тоҷикистон истирдод кардааст ва 117 шаҳрванди дигар бо дархости Душанбе боздошт шудаанд. Айни замон тақрибан 4200 шаҳрванди Тоҷикистон тавассути Интерпол ҷустуҷӯ мешаванд.
Мавзӯи мубориза бо ҷинояткориро Додситонии кулли Тоҷикистон идома дод. Сардори ин идора Ҳабибулло Воҳидзода тасарруфи ғайриқонунии заминро яке аз мушкилот унвон кард - дар нимсолаи аввал алайҳи мансабдорон 133 парвандаи ҷиноӣ дар ин самт боз шудааст. Ҳамчунин додситонӣ алайҳи қарорҳои ғайриқонунии раисони шаҳру навоҳӣ ҳудуди 1,3 ҳазор эътироз баровард, ки беш аз 78% он ба масоили замин марбут аст. Ин ниҳод ба ҷинояткории наврасон диққати махсус дода, маълумоти ҳамкасбони Вазорати корҳои дохилиро тасдиқ намуд. Ба гуфтаи Додситони кулл, яке аз омилҳои хатар ин истифодаи беназорат аз интернет аз ҷониби ноболиғон аст. Дар робита ба ин, мақомот ният доранд, ки таҷрибаи байналмиллалиро оид ба маҳдуд кардани дастрасии кӯдакон ба мундариҷаи зараровар омӯзанд.
Аммо дар меҳвари таваҷҷӯҳи Кумитаи кор бо занон ва оилаи Тоҷикистон мушкили хушунати қарор гирифт. Дар давоми шаш моҳ 795 зан ва 216 мард ба шӯъба барои кӯмак муроҷиат карданд. Аксарияти парвандаҳои ба қайд гирифташуда зӯроварии равонӣ (897), ҷисмонӣ (391), иқтисодӣ (235) ва ҷинсӣ (7) мебошанд. Нишондиҳандаи дигари нигаронкунанда афзоиши ҷинояти занон буд; дар нимсолаи аввали соли 2026 906 ҳодиса ба қайд гирифта шудааст, ки нисбат ба соли 2025 114 ҳолат зиёд аст.
Дар мавриди иқтисод, гузориши ҷолибтарин гузориши Вазорати рушди иқтисодӣ буд, ки нишон дод, ки содироти Тоҷикистон дар нимаи аввали соли 2026 ба 1,58 миллиард доллар расидааст. Ин 624,7 миллион доллар ё 65,4% бештар аз ҳамин давраи соли 2025 аст. Ба гуфтаи вазир Абдураҳмон Абдураҳмонзода, қувваи пешбарандаи ин натиҷаҳои таъсирбахши тиҷорат фурӯши металлҳо, бахусус тилло буд. Дар шаш моҳи аввал кишвар ба маблағи 517 миллион доллар металлҳои қиматбаҳо содир кард, ки қариб 33%-и умумии содироти онро ташкил медиҳад. Маҳсулоти металлургӣ, аз қабили консентратҳо, сурма ва алюминий низ ба таври васеъ фурӯхта шуданд.
Сафарҳои президент ва ҳамкории байналмилалӣ
Дар тӯли моҳи гузашта, президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон якчанд сафарҳои корӣ ва давлатӣ анҷом дод. Рӯзи 3 июл ӯ ба Теҳрон сафар карда, дар маросими видоъ бо раҳбари олии кишвар оятуллоҳ Алии Хоманаӣ, ки дар паи ҳамлаҳои ҳавоии Исроил ва ИМА кушта шуд, ширкат варзид. Раҳмон ба роҳбарияти ҷумҳурӣ изҳори тасаллият кард ва зимни мулоқот бо президент Масъуд Пизишкиён, рушди минбаъдаи муносибатҳои дуҷонибаро баррасӣ кард.
Як рӯйдоди дигари сиёсати хориҷӣ дар моҳи июл сафар ба Муғулистон буд. Дар Улан-Батор, Раҳмон бо президент Ухнаагийн Хурэлсух дар бораи густариши муносибатҳои дуҷониба гуфтушунид кард. Дар ҷараёни ин сафар ҷонибҳо ҳамкорӣ дар соҳаҳои иқтисод, энергетика, сохтмон, кишоварзӣ, маориф ва сайёҳиро баррасӣ карданд. Пас аз гуфтушунидҳо 12 ҳуҷҷат ба имзо расид.
Илова бар сафарҳои пурсарусадои хориҷӣ, Раҳмон инчунин ба вилояти Суғд сафари корӣ анҷом дод. Яке аз рӯйдодҳои муҳим ба кор андохтани корхонаи металлургии истеҳсоли сурмаи “Talco Gold” дар ноҳияи Айнӣ буд.
Мавҷҳои ғайримуқаррарии гармӣ ва селҳои харобиовар
Моҳи июли соли 2026 аз нигоҳи шароити обу ҳаво барои Тоҷикистон яке аз душвортарин моҳҳо буд. Гармии шадид, хокбориш, боришоти шадид дар кӯҳҳо ва селҳо дар баъзе минтақаҳо ба зарари манзилҳо, роҳҳо ва инфрасохтор оварда расонданд.
Ҳарорати баланд дар фасли тобистон барои Тоҷикистон маъмул аст. Аммо, имсол, обуҳавошиносон қайд карданд, ки ҳарорати миёнаи моҳона тақрибан 2°C аз меъёри иқлимӣ баландтар буд ва обу ҳаво асосан ба тобистони соли 2018 монанд буд. Дар ҷануби ҷумҳурӣ ҳарорат то +45°C, дар вилояти Суғд то +42°C ва дар ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ ва Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон то +40°C баланд шуд.
Ба гармӣ дар рӯзҳои аввали моҳи июл аллакай хокбориш ҳамроҳ шуд. Аммо, обу ҳавои номусоид барои минтақаҳои кӯҳистон мушкилоти хеле бузургтареро ба бор овард: якбора боло рафтани ҳарорат обшавии пиряхҳоро суръат бахшид ва хатари фуромадани селҳоро ба таври назаррас афзоиш дод.
Ноҳияи Айнӣ бештар аз ҳама зарар дид ва обхезӣ ба хонаҳо, заминҳои кишоварзӣ, роҳҳо ва хатҳои барқ дар деҳаҳои Дарғ ва Каздон зарар расонд. Хушбахтона, талафоти ҷонӣ нарасид, аммо коршиносон хисоротро чанд миллион сомонӣ арзёбӣ карданд.
Мавҷи гармӣ дар даҳрӯзаи дуюми моҳ ба авҷи худ расид, вақте ки ҳарорат дар аксари қисматҳои Тоҷикистон аз 15 то 18 июл ба 48°C расид. Дар минтақаҳои кӯҳистон ин вазъ мушкилотро боз ҳам шадидтар кард, зеро офати табиӣ ба инфрасохтори энергетикӣ дар Айнӣ, Ваҳдат ва Деваштич низ таъсир расонд. Оқибати дигари ҷиддӣ заминлағжиш дар ноҳияи Рӯшони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон буд, ки дар он ҷо селоби ногаҳонӣ тақрибан 40 хонаро вайрон кард.
Сиёсати муҳоҷират ва талаботи нав
Дар моҳи июл тағйироти нав ба қонунгузории муҳоҷирати Русия эътибор пайдо карданд, ки ба муҳоҷирони меҳнатӣ, аз ҷумла ба муҳоҷирони Тоҷикистон таъсир мерасонад.
Яке аз тағйироти асосӣ гузариш ба бақайдгирии рақамии шаҳрвандони хориҷӣ мебошад. Аз 1 июли соли 2026 муҳоҷирон бояд дар системаи RuID ба қайд гирифта шаванд. Он профили рақамии хориҷиёнро эҷод мекунад ва маълумоти калидиро дар бораи шахсият, ҳуҷҷатҳо ва мақоми онҳо нигоҳ медорад. Интизор меравад, ки низоми нав ба мақомоти Русия имкон медиҳад, ки маълумотро, аз ҷумла манъи вуруд, ихроҷ ё дигар маҳдудиятҳоро зудтар тафтиш кунанд.
Ғайр аз ин, бақайдгирӣ дар RuID бақайдгириипурраро дар хидматҳои давлатии Русия талаб намекунад. Барнома мустақилона кор мекунад ва барои истифодаи он SIM-корти Русия талаб карда намешавад.
Дар айни замон, Федератсияи Русия барои вайрон кардани қонунҳои муҳоҷират ҷазоро сахттар мекунад. Дар моҳи июл Думаи давлатӣ тағйиротеро баррасӣ кард, ки рӯйхати асосҳои ихроҷи шаҳрвандони хориҷиро васеъ мекунад. Рӯйхати пешниҳодшуда, аз ҷумла, амалҳои табъизӣ ва итоат накардан ба фармонҳои қонунии марзбононро дар бар мегирад.
Тағйирот инчунин ба тартиби гирифтани шиносномаи Русия таъсир мерасонад. Тибқи қоидаҳои нав, сабти ҷиноии бекорнашуда ё адонашуда метавонад асоси рад кардани шаҳрвандӣ, иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ ё иҷозатномаи истиқомати муваққатӣ бошад. Ин қоида ба ҷиноятҳое, ки ҳам дар дохил ва ҳам берун аз Федератсияи Русия содир шудаанд, татбиқ мешавад. Интизор меравад, ки муқаррароти дахлдор соли 2027 эътибор пайдо кунанд.
Пас аз намоиши муваффақона дар Тоҷикистон, филми тоҷикии "Моҳӣ дар шаст" дар моҳи июл якчанд ҷоизаҳои байналмилалиро ба даст овард. Дар Синамоҷашнвораи байналмилалии XXI -ум "Дар доираи оила" дар Ярославл, филми коргардон Муҳиддин Музаффар барои "Беҳтарин нақши мардона" ва "Беҳтарин тарроҳии садо" пешбарӣ шуда, инчунин барои мусиқии худ диплом гирифт. Дар Псков, ин филм дар Синамоҷашнвораи VII -уми "Дарвозаи ғарбӣ" ҷоизаи Гран-приро ба даст овард.
Душанбе ва Бишкек дар доираи муайян кардани марзи муштараки худ дар "нуқтаи пайвастшавӣ"-и се кишвар - Тоҷикистон, Қирғизистон ва Узбакистон насби аввалин сутунҳои марзиро оғоз карданд. Тибқи иттилои Кумитаи геодезӣ, қариб 90% корҳои муҳандисӣ аллакай анҷом ёфтаанд ва тасдиқи ниҳоӣ барои соли 2027 ба нақша гирифта шудааст.
Дар фурудгоҳи Домодедовои Маскав, кормандони гумрук 476 сангпушти даштии Осиёи Марказиро дар бағочи як мусофири рус, ки кӯшиши содир кардани онҳоро аз Тоҷикистон бе иҷозатнома дошт, кашф карданд. Ба гуфтаи Хадамоти федеролии гумрук, арзиши ҳайвоноти мусодирашуда аз 3 миллион рубл зиёд аст. Сангпуштҳо намудҳое мебошанд, ки аз ҷониби конвенсияи байналмилалии CITES ҳифз шудаанд. Гуфта мешавад, ки ин мард қасд дошт, ки онҳоро онлайн фурӯшад. Парвандаи ҷиноӣ алайҳи ӯ барои қочоқи ҳайвоноти ваҳшии махсусан арзишманд боз шудааст.
