https://sputnik.tj/20260402/kuma-eron-navruz-iqtisod-mart-tojikiston-khotirmon-1076551324.html
Кӯмак ба Эрон, ҷашни Наврӯз ва иқтисод: Моҳи март барои Тоҷикистон бо чӣ хотирмон буд
Кӯмак ба Эрон, ҷашни Наврӯз ва иқтисод: Моҳи март барои Тоҷикистон бо чӣ хотирмон буд
Sputnik Тоҷикистон
Моҳи гузашта бо сафарҳои муҳим ва ишораҳои муҳими рамзӣ, ба монанди изҳороти Эмомалӣ Раҳмон дар пуштибонӣ аз мардуми Эрон ва боздиди ӯ аз мақбараи Исмоил Сомонӣ дар ёд хоҳад монд
2026-04-02T14:41+0500
2026-04-02T14:41+0500
2026-04-02T15:17+0500
дар тоҷикистон
таҳлил
эрон
узбекистон
сиёсат
иқтисод
ҷамъият
навигариҳои варзиши тоҷикистон
наврӯз
ҳамкорӣ
https://cdnn1.img.sputnik.tj/img/07ea/03/1a/1076342740_100:396:1822:1365_1920x0_80_0_0_3c68cba3fbf8df6720d44bbe9e1a0c03.jpg
ДУШАНБЕ, 2 апр – Sputnik. Моҳи март дар Тоҷикистон пур аз рӯйдодҳо буд: ҷашнҳои пурҷӯшу хурӯши Наврӯзӣ, хабарҳои нигаронкунанда аз Эрон ва ахбороти умедбахши иқтисодӣ, ки дар рафти мулоқотҳои байни сарони давлатҳо аз онҳо гуфта шуд.Моҳ аз ахбороти ҷиноятӣ ва варзишӣ низ бой буд.Sputnik Тоҷикистон руйдодҳои муҳимтарини моҳро ба ёд меорад.Кӯмак ба Эрони дӯсту бародарДавоми моҳи март, тоҷикистониён бо изтироб рӯйдодҳоро дар Ховари Миёна пайгирӣ мекарданд, ки дар он ҷо Эрон - кишвари аз ҷиҳати забонӣ ва фарҳангӣ бародар ба Тоҷикистон - аз ҷониби ИМА ва Исроил мавриди ҳуҷуми мусаллаҳона қарор гирифт.Вазъият дар аввали моҳ пас аз хабарҳо дар бораи марги раҳбари олии Эрон Алӣ Хоманаӣ ҳангоми зарбаи мушакӣ ба Теҳрон якбора бадтар шуд. Мақомоти Эрон инчунин марги якчанд фармондеҳони аршади низомиро тасдиқ карданд.Баъди ҳолати шок аз зарбаи аввалия, Теҳрон ҳамлаҳои ҷавобӣ оғоз кард: артиш ва Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ ба ҳадафҳои сершумори ИМА дар минтақа зарба заданд ва аз силоҳи асосии иқтисодии худ, яъне бастани тангаи Ҳурмуз, истифода бурданд.Пас аз як моҳи амалиёти низомӣ, ҳукумати Эрон устувор мемонад ва дар самти музокирот бо таҷовузгарон, мавқеи бечунучароро нигоҳ медорад, ки барои Вашингтон ва муттаҳидонаш як ҳолати ғайричашмдошт шуд. Эрон эълон дошт, ки танҳо дар сурате ҷангро қатъ мекунад, агар ИМА кафолати минбаъд ҳуҷум накардан диҳад ва зарари расонда ба Эронро ҷуброн кунад. Трамп бошад, гоҳ ваъда медиҳад, ки ба низои Эрон хотима медиҳад ва гоҳ таҳдид мекунад, ки амалиёти заминии дарозмуддатро оғоз мекунад.Бар хилофи аксари кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки роҳбарияти онҳо дар бораи таҷовузи ИМА хомӯшии дипломатӣ нигоҳ доштааст (ин далел аз ҷониби Теҳрон низ дида шуд), Душанбеи расмӣ ошкоро нишон дод, ки дар ин низоъ тарафдори кист.Чанде пас аз куштори Алӣ Хоманаӣ, ӯ оятуллоҳи навро бо интихоб шуданаш табрик гуфт ва изҳори итминон кард, ки "мардуми сарбаланду бошарафи Эрон ҳама мушкилотеро, ки имрӯз кишвари дӯсту бародари мо бо онҳо рӯбарӯ аст, паси сар хоҳад кард". Як ҳафта пас, Тоҷикистон яке аз аввалин кишварҳое шуд, ки ба Эрон ба миқдори 3500 тон кумаки башардӯстона фиристод. Душанбе инчунин мунтазам даъват мекунад, ки ба ҳамлаҳо ба Эрон хотима дода шавад, музокирот оғоз ёбад ва қонунҳои байналмилалӣ риоя шаванд.Вохӯриҳо бо ҳамсоягонОғози моҳи март сафари ҳайати Туркманистон, ки ҷаласаи комиссияи байниҳукуматии ду кишварро дар бар мегирифт, ба вуқӯъ пайваст. Музокирот ба масъалаҳои тиҷорат, нақлиёт, саноат ва кишоварзӣ бахшида шуда буд.Қайд карда шуд, ки робитаҳои иқтисодӣ байни кишварҳо тадриҷан тақвият меёбанд ва то охири соли 2025 муомилоти тиҷоратӣ беш аз 17% афзоиш ёфтааст. Лоиҳаҳои муштарак дар бахшҳои нассоҷӣ ва сохтмон алоҳида баррасӣ шуданд.Дар ҳоле, ки сафари ҳайати Туркманистон асосан муқаррарӣ ва корӣ буд, сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Тошканд рӯзи 26 март як чорабинии сатҳи дигар буд. Илова бар мулоқоти гарми роҳбарон, ки дар рӯзҳои ҷашнгирии Наврӯз баргузор шуд, ин сафар бо аввалин ҷаласаи Шӯрои олии байнидавлатӣ анҷом ёфт, ки пас аз он президентҳо даҳ лоиҳаи муштаракро оғоз бахшиданд, ки аз коркарди маҳсулоти кишоварзӣ то истеҳсоли саноатӣ иборатанд.Дар натиҷаи музокирот, рушди иқтидори нассоҷӣ дар Тоҷикистон ба нақша гирифта шудааст, дар ҳоле ки корхонаҳои истеҳсоли маҳсулоти ширӣ, маҳсулоти консервӣ ва асбобҳои рӯзгор дар Ӯзбекистон ба кор андохта мешаванд.Сохтмони биноҳои истиқоматӣ ва тиҷоратӣ дар Тошканд низ баррасӣ шуд. Ҷонибҳо ба иқтисодиёт таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карданд.Роҳбарон ба мувофиқа расиданд, ки гардиши молро то 2 миллиард доллар афзоиш диҳанд, ки ҳалли системавиро талаб мекунад. Онҳо ба таври мушаххас, таъсиси минтақаи тиҷоратии Фотеҳобод-Ойбек, осон кардани интиқоли бор тавассути механизмҳои рақамӣ ва густариши робитаҳои нақлиётиро баррасӣ карданд.Натиҷаи дигари муҳими сиёсӣ имзои Изҳороти муштарак дар бораи амиқсозии муносибатҳои иттифоқӣ, инчунин бастаи созишномаҳое буд, ки саноат, энергетика, илм ва соҳаи башардӯстонаро фаро мегиранд. Созишномаҳои алоҳида ба ҳамкории фаромарзӣ ва татбиқи низоми сертификатсияи электронӣ дахл доранд.Ин сафар танҳо бо музокирот маҳдуд нашуд. Рӯзи 27 март Эмомалӣ Раҳмон ва Шавкат Мирзиёев бинои нави сафорати Тоҷикистонро дар Тошканд муштаракан ифтитоҳ карданд.Ҳамчун ишораи рамзӣ яке аз кӯчаҳои пойтахти Ӯзбекистон Душанбе номгузорӣ шуд. Аммо лаҳзаи хотирмон ва таъсирбахштарини мулоқоти муштараки роҳбарон, боздиди онҳо аз мақбараи шоҳ Исмоил Сомонӣ дар Бухоро буд.Наврӯзи пурҷилоМоҳи март дар Тоҷикистон чун анъана бо ҷашнгирии иди қадимаи баҳор, бо рӯзҳои истироҳати тӯлонӣ, ҷашнҳои кӯчагӣ ва барномаҳои ғании фарҳангӣ дар саросари кишвар таҷлил гардид.Хушбахтона, қабл аз Наврӯз яке аз идҳои асосии исломӣ, Иди Фитр, ки моҳи мубораки Рамазонро ба анҷом расонд ва бо намозҳои дастаҷамъона, боздид аз оилаҳо ва чорабиниҳои хайриявӣ ҳамроҳ буд, баргузор гардид.Рӯзи дигар тамоми кишвар ҷашни Наврӯзро ҷашн гирифт. Субҳи барвақт дар боғи Ғалаба оташи анъанавӣ афрӯхта шуд ва маросими суманакпазӣ - таоме, ки дар атрофи он даҳҳо нафар анъанавӣ ҷамъ омада, баҳорро бо сурудҳо ва ҳамбастагӣ истиқбол мекунанд, баргузор шуд.Ҷашни асосӣ дар майдони Наврӯзгоҳ баргузор шуд. Дар он ҷо консерти калон бо намоишномаҳои театрӣ, баромади ҳофизону раққосони машҳур ва оташбозии ниҳоӣ баргузор шуд. Эмомалӣ Раҳмон шахсан дар ин чорабиниҳо иштирок кард.Албатта, ин ҷашн танҳо бо пойтахт маҳдуд нашуд. Дар саросари кишвар ярмаркаҳо, ҳамоишҳои ҳунармандӣ, мусобиқаҳои варзишӣ ва консертҳо баргузор шуданд.Дар вилояти Хатлон чорабиниҳо якчанд рӯзро дар бар гирифтанд, дар шаҳри Бохтар Наврӯз бо барномаҳои фарҳангии оммавӣ ва намоишҳо ҳамроҳ буд.Имсол ин ид таваҷҷӯҳи хоси байналмилалиро ба худ ҷалб кард. Рӯзноманигорон ва блогерҳо аз Русия, Чин, Озарбойҷон ва дигар кишварҳо барои инъикоси Наврӯз ва шинос кардани тамошобинон бо анъанаҳои кишвар ба Тоҷикистон омаданд.Комёбиҳои варзишӣБарои мухлисони варзиш моҳи гузашта бо чанд комёбиии варзишгарони кишвар дар ёд хоҳад монд.Абдуллои Ориф дар мусобиқаи "Grand Slam Toshkant 2026" дар Тошканд ба медали тилло ноил гардид. Барои дастаи миллӣ, ин яке аз он натиҷаҳоест, ки барои тамоми мавсим роҳ мекушояд.Намояндагони муштзанӣ низ хуб баромад карданд. Дар мусобиқаи байналмилалӣ дар Остона дастаи Тоҷикистон чор медал ба даст овард.Беҳрӯз Умаров барои кишвар медали тилло, Фирӯзҷон Бойматов ва Анӯшервон Сидиқов медали нуқра ва Дилшод Сичаев медали биринҷӣ ба даст оварданд.Дар мусобиқаи даставӣ дастаи Тоҷикистон миёни ҳамаи иштирокчиён ҷои дуюмро ишғол кард.Абдуҷаъфарӣ Баҳодур бо пирӯзӣ дар мусобиқаи таэквондо дар Минск барои кишвар медали дигари тилло ба даст овард. Дар вазни 59 кг ӯ дар ҳама рақобатҳояш пирӯз шуд ва бартарии боэътимоди худро бар рақибонаш нишон дод.Футбол инчунин бо якчанд рӯйдодҳои назаррас хотирмон буд. Дастаи ҷавонони то 16-солаи Тоҷикистон, таҳти сарварии мураббӣ Ҷаъфар Аҳмадов, дар мусобиқаи байналмилалии "Cup Talent Cup" дар Бишкек ҷои сеюмро ишғол кард. Даста бо пирӯзӣ бар Қазоқистон ва мусовӣ бо Ӯзбекистон бозии пурсамар нишон дод.Дар ҳамин ҳол, дастаи олимпии то 23-солаи кишвар дар мусобиқаи байналмилалии футболи "The U-23 Tri Nation International Football Tournament 2026” ширкат кард, ки дар он Бутанро мағлуб кард.Аммо рӯйдоди асосии футбол бозӣ бо Филиппин буд, ки гарчанде Тоҷикистон бо ҳисоби 1-1 мусовӣ кард, ин барои ба даст овардани роҳхат ба марҳилаи ниҳоии Ҷоми Осиё-2027 кофӣ буд.Иқтисодиёти барои мардум муфидМоҳи март дар Тоҷикистон бо ба кор андохтани корхонаҳои нави истеҳсолӣ ва иншооти нави иҷтимоӣ низ хотирмон шуд.Масалан, мақомот эълон карданд, ки имсол дар Ҳисор сохтмони се бинои иловагии мактабӣ барои беш аз 1600 толибилм ба нақша гирифта шудааст.Биноҳои нав бо синфхонаҳои муосир, китобхонаҳо ва утоқҳои махсус, аз ҷумла барои фанҳои дақиқ муҷаҳҳаз хоҳанд шуд.Дар мавриди корхонаҳои нави калон, корхонаи коркарди "Шири Дӯстӣ" дар вилояти Хатлон бо сармоягузории 550 000 сомонӣ кушода шуд.Ин корхона панҷ намуди маҳсулоти ширӣ истеҳсол мекунад ва интизор меравад, ки амнияти озуқавории кишварро тақвият диҳад ва воридотро коҳиш диҳад.Дар ноҳияи Вахш корхонаи плёнкаи полиэтиленӣ бо иқтидори беш аз 3,5 тонна дар як рӯз ба кор андохта шуд.Бо вуҷуди ин, маркази воқеии фаъолияти сармоягузорӣ вилояти Суғд буд, ки дар он ҷо якчанд лоиҳаҳо оғоз шудаанд. Аз ҷумла, маркази савдои "Суғд Молл", ки масоҳаташ беш аз 10 ҳазор метри мураббаъ аст, барои муттаҳид кардани нуқтаҳои савдо, ки қаблан дар шоҳроҳи Хуҷанд-Ғафуров ҷойгир буданд, пешбинӣ шудааст.Илова бар ин, дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров як лоиҳаи бузургтар амалӣ мешавад: сохтмони як маҷмааи металлургӣ барои коркарди маъдани оҳан.Сарвазир Қоҳир Расулзода ва раиси вилоят Раҷаб Аҳмадзода корҳои иншоотро аз назар гузарониданд. Лоиҳа марҳилавӣ то соли 2031 ба кор андохта мешавад ва коркарди то 2,5 миллион тонна маъданро дар як сол ва баъдан содироти консентратро пешбинӣ мекунад.Ба рушди энергияи сабз таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад. Дар ноҳияи Ашти вилояти Суғд як нерӯгоҳи офтобӣ бо иқтидори 250 кВт/соат сохта мешавад. Дар ин лоиҳа садҳо сокинони маҳаллӣ иштирок мекунанд ва интизор меравад, ки худи иншоот даҳҳо хонаводаро бо барқ таъмин кунад. Ҳамзамон, харитаи саноатии кишвар васеъ мешавад ва дар Панҷакент шаш корхонаи нав, аз ҷумла корхонаи коркарди маҳсулоти кишоварзии “Оби Ҳафткул”, ба нақша гирифта шудааст.Дар вилояти Суғд, ба муносибати 35-умин солгарди истиқлолият, иншооти иҷтимоӣ, мактабҳо, боғчаҳои бачагона ва як бинои нави беморхона сохта мешаванд.Бо як сархатДар Душанбе ду ҳодисаи ҷиноии ғайриоддӣ рух дод, ки дар он қурбониён қариб гӯшҳояшонро аз даст доданд. Аввалан, як сокини пойтахт ҳангоми муноқишаи хонаводагӣ кӯшиш кард, ки гӯши рақибашро газад. Рӯзи дигар РВКД пойтахт аз боздошти ду духтари ноболиғ хабар дод, ки дар ҳолати мастӣ ронандаи таксиро ғорат карда, латукӯб карда, кӯшиш карданд, ки гӯши ӯро низ газанд.Нархи тилло дар Тоҷикистон коҳиш меёбад. Нархи тиллои Бонки Миллӣ давоми камтар аз як моҳ якбора коҳиш ёфтааст - тақрибан 14%. Масалан, дар ҳоле ки дар охири моҳи феврал нархи тиллои 5-граммӣ каме бештар аз 8000 сомонӣ буд, то охири моҳи март он тақрибан ба 7000 расид. Аммо, ин коҳиши нархи тилло на танҳо дар Тоҷикистон, балки дар саросари ҷаҳон низ мушоҳида мешавад. Ин як ҳолати хеле нодир аст, ки дар шароити бӯҳрони ҷиддии геополитикӣ дар Ховари Миёна нархи тилло ба ҷои боло рафтан, коҳиш ёфтааст.Вилояти Хатлон нақшаи даъвати баҳории худро ҳатто пеш аз оғози он 100% иҷро кард. Рӯзи 31 март мақомоти вилоят хабар доданд, ки шумораи зарурии одамонро ҷалб кардаанд, ҳарчанд худи маърака танҳо 1 апрел оғоз ёфт.
https://sputnik.tj/20260323/kumakho-bashardustona-tojikiston-vorid-eron-1076244688.html
https://sputnik.tj/20260327/rahmon-mirziyoev-saforat-tojikiston-toshkand-iftitoh-1076404356.html
https://sputnik.tj/20260321/putin-rahmon-idi-navruz-muborakbod-1076215159.html
https://sputnik.tj/20240303/judokoroni-tojik-tashkent-grand-slam-ro-bo-yak-tilo-jambast-kardand-ki-burdu-ki-bokht-1061912214.html
https://sputnik.tj/20260330/suporishho-rahmon-mushkilot-rushdi-sanoat-kishvoarzi-sugd-1076458952.html
https://sputnik.tj/20260316/vkd-bozorho-bolobari-narkhho-idi-ramazon-jilavgiri-1076085914.html
узбекистон
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Хабарҳо
tg_TJ
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
дар тоҷикистон, таҳлил, эрон, узбекистон, сиёсат , иқтисод, ҷамъият, навигариҳои варзиши тоҷикистон, наврӯз, ҳамкорӣ
дар тоҷикистон, таҳлил, эрон, узбекистон, сиёсат , иқтисод, ҷамъият, навигариҳои варзиши тоҷикистон, наврӯз, ҳамкорӣ
ДУШАНБЕ, 2 апр – Sputnik. Моҳи март дар Тоҷикистон пур аз рӯйдодҳо буд: ҷашнҳои пурҷӯшу хурӯши Наврӯзӣ, хабарҳои нигаронкунанда аз Эрон ва ахбороти умедбахши иқтисодӣ, ки дар рафти мулоқотҳои байни сарони давлатҳо аз онҳо гуфта шуд.
Моҳ аз ахбороти ҷиноятӣ ва варзишӣ низ бой буд.
Sputnik Тоҷикистон руйдодҳои муҳимтарини моҳро ба ёд меорад.
Кӯмак ба Эрони дӯсту бародар
Давоми моҳи март, тоҷикистониён бо изтироб рӯйдодҳоро дар Ховари Миёна пайгирӣ мекарданд, ки дар он ҷо Эрон - кишвари аз ҷиҳати забонӣ ва фарҳангӣ бародар ба Тоҷикистон - аз ҷониби ИМА ва Исроил мавриди ҳуҷуми мусаллаҳона қарор гирифт.
Вазъият дар аввали моҳ пас аз хабарҳо дар бораи марги раҳбари олии Эрон Алӣ Хоманаӣ ҳангоми зарбаи мушакӣ ба Теҳрон якбора бадтар шуд. Мақомоти Эрон инчунин марги якчанд фармондеҳони аршади низомиро тасдиқ карданд.
Баъди ҳолати шок аз зарбаи аввалия, Теҳрон ҳамлаҳои ҷавобӣ оғоз кард: артиш ва Сипоҳи посдорони инқилоби исломӣ ба ҳадафҳои сершумори ИМА дар минтақа зарба заданд ва аз силоҳи асосии иқтисодии худ, яъне бастани тангаи Ҳурмуз, истифода бурданд.
Пас аз як моҳи амалиёти низомӣ, ҳукумати Эрон устувор мемонад ва дар самти музокирот бо таҷовузгарон, мавқеи бечунучароро нигоҳ медорад, ки барои Вашингтон ва муттаҳидонаш як ҳолати ғайричашмдошт шуд. Эрон эълон дошт, ки танҳо дар сурате ҷангро қатъ мекунад, агар ИМА кафолати минбаъд ҳуҷум накардан диҳад ва зарари расонда ба Эронро ҷуброн кунад. Трамп бошад, гоҳ ваъда медиҳад, ки ба низои Эрон хотима медиҳад ва гоҳ таҳдид мекунад, ки амалиёти заминии дарозмуддатро оғоз мекунад.
Бар хилофи аксари кишварҳои Осиёи Марказӣ, ки роҳбарияти онҳо дар бораи таҷовузи ИМА хомӯшии дипломатӣ нигоҳ доштааст (ин далел аз ҷониби Теҳрон низ дида шуд), Душанбеи расмӣ ошкоро нишон дод, ки дар ин низоъ тарафдори кист.
Чанде пас аз куштори Алӣ Хоманаӣ, ӯ оятуллоҳи навро бо интихоб шуданаш табрик гуфт ва изҳори итминон кард, ки "мардуми сарбаланду бошарафи Эрон ҳама мушкилотеро, ки имрӯз кишвари дӯсту бародари мо бо онҳо рӯбарӯ аст, паси сар хоҳад кард". Як ҳафта пас, Тоҷикистон яке аз аввалин кишварҳое шуд, ки ба Эрон ба миқдори 3500 тон кумаки башардӯстона фиристод. Душанбе инчунин мунтазам даъват мекунад, ки ба ҳамлаҳо ба Эрон хотима дода шавад, музокирот оғоз ёбад ва қонунҳои байналмилалӣ риоя шаванд.
Оғози моҳи март сафари ҳайати Туркманистон, ки ҷаласаи комиссияи байниҳукуматии ду кишварро дар бар мегирифт, ба вуқӯъ пайваст. Музокирот ба масъалаҳои тиҷорат, нақлиёт, саноат ва кишоварзӣ бахшида шуда буд.
Қайд карда шуд, ки робитаҳои иқтисодӣ байни кишварҳо тадриҷан тақвият меёбанд ва то охири соли 2025 муомилоти тиҷоратӣ беш аз 17% афзоиш ёфтааст. Лоиҳаҳои муштарак дар бахшҳои нассоҷӣ ва сохтмон алоҳида баррасӣ шуданд.
Дар ҳоле, ки сафари ҳайати Туркманистон асосан муқаррарӣ ва корӣ буд, сафари Эмомалӣ Раҳмон ба Тошканд рӯзи 26 март як чорабинии сатҳи дигар буд. Илова бар мулоқоти гарми роҳбарон, ки дар рӯзҳои ҷашнгирии Наврӯз баргузор шуд, ин сафар бо аввалин ҷаласаи Шӯрои олии байнидавлатӣ анҷом ёфт, ки пас аз он президентҳо даҳ лоиҳаи муштаракро оғоз бахшиданд, ки аз коркарди маҳсулоти кишоварзӣ то истеҳсоли саноатӣ иборатанд.
Дар натиҷаи музокирот, рушди иқтидори нассоҷӣ дар Тоҷикистон ба нақша гирифта шудааст, дар ҳоле ки корхонаҳои истеҳсоли маҳсулоти ширӣ, маҳсулоти консервӣ ва асбобҳои рӯзгор дар Ӯзбекистон ба кор андохта мешаванд.
Сохтмони биноҳои истиқоматӣ ва тиҷоратӣ дар Тошканд низ баррасӣ шуд. Ҷонибҳо ба иқтисодиёт таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карданд.
Роҳбарон ба мувофиқа расиданд, ки гардиши молро то 2 миллиард доллар афзоиш диҳанд, ки ҳалли системавиро талаб мекунад. Онҳо ба таври мушаххас, таъсиси минтақаи тиҷоратии Фотеҳобод-Ойбек, осон кардани интиқоли бор тавассути механизмҳои рақамӣ ва густариши робитаҳои нақлиётиро баррасӣ карданд.
Натиҷаи дигари муҳими сиёсӣ имзои Изҳороти муштарак дар бораи амиқсозии муносибатҳои иттифоқӣ, инчунин бастаи созишномаҳое буд, ки саноат, энергетика, илм ва соҳаи башардӯстонаро фаро мегиранд. Созишномаҳои алоҳида ба ҳамкории фаромарзӣ ва татбиқи низоми сертификатсияи электронӣ дахл доранд.
Ин сафар танҳо бо музокирот маҳдуд нашуд. Рӯзи 27 март Эмомалӣ Раҳмон ва Шавкат Мирзиёев бинои нави сафорати Тоҷикистонро дар Тошканд муштаракан ифтитоҳ карданд.
Ҳамчун ишораи рамзӣ яке аз кӯчаҳои пойтахти Ӯзбекистон Душанбе номгузорӣ шуд. Аммо лаҳзаи хотирмон ва таъсирбахштарини мулоқоти муштараки роҳбарон, боздиди онҳо аз мақбараи шоҳ Исмоил Сомонӣ дар Бухоро буд.
Моҳи март дар Тоҷикистон чун анъана бо ҷашнгирии иди қадимаи баҳор, бо рӯзҳои истироҳати тӯлонӣ, ҷашнҳои кӯчагӣ ва барномаҳои ғании фарҳангӣ дар саросари кишвар таҷлил гардид.
Хушбахтона, қабл аз Наврӯз яке аз идҳои асосии исломӣ, Иди Фитр, ки моҳи мубораки Рамазонро ба анҷом расонд ва бо намозҳои дастаҷамъона, боздид аз оилаҳо ва чорабиниҳои хайриявӣ ҳамроҳ буд, баргузор гардид.
Рӯзи дигар тамоми кишвар ҷашни Наврӯзро ҷашн гирифт. Субҳи барвақт дар боғи Ғалаба оташи анъанавӣ афрӯхта шуд ва маросими суманакпазӣ - таоме, ки дар атрофи он даҳҳо нафар анъанавӣ ҷамъ омада, баҳорро бо сурудҳо ва ҳамбастагӣ истиқбол мекунанд, баргузор шуд.
Ҷашни асосӣ дар майдони Наврӯзгоҳ баргузор шуд. Дар он ҷо консерти калон бо намоишномаҳои театрӣ, баромади ҳофизону раққосони машҳур ва оташбозии ниҳоӣ баргузор шуд. Эмомалӣ Раҳмон шахсан дар ин чорабиниҳо иштирок кард.
Албатта, ин ҷашн танҳо бо пойтахт маҳдуд нашуд. Дар саросари кишвар ярмаркаҳо, ҳамоишҳои ҳунармандӣ, мусобиқаҳои варзишӣ ва консертҳо баргузор шуданд.
Дар вилояти Хатлон чорабиниҳо якчанд рӯзро дар бар гирифтанд, дар шаҳри Бохтар Наврӯз бо барномаҳои фарҳангии оммавӣ ва намоишҳо ҳамроҳ буд.
Имсол ин ид таваҷҷӯҳи хоси байналмилалиро ба худ ҷалб кард. Рӯзноманигорон ва блогерҳо аз Русия, Чин, Озарбойҷон ва дигар кишварҳо барои инъикоси Наврӯз ва шинос кардани тамошобинон бо анъанаҳои кишвар ба Тоҷикистон омаданд.
Барои мухлисони варзиш моҳи гузашта бо чанд комёбиии варзишгарони кишвар дар ёд хоҳад монд.
Абдуллои Ориф дар мусобиқаи "Grand Slam Toshkant 2026" дар Тошканд ба медали тилло ноил гардид. Барои дастаи миллӣ, ин яке аз он натиҷаҳоест, ки барои тамоми мавсим роҳ мекушояд.
Намояндагони муштзанӣ низ хуб баромад карданд. Дар мусобиқаи байналмилалӣ дар Остона дастаи Тоҷикистон чор медал ба даст овард.
Беҳрӯз Умаров барои кишвар медали тилло, Фирӯзҷон Бойматов ва Анӯшервон Сидиқов медали нуқра ва Дилшод Сичаев медали биринҷӣ ба даст оварданд.
Дар мусобиқаи даставӣ дастаи Тоҷикистон миёни ҳамаи иштирокчиён ҷои дуюмро ишғол кард.
Абдуҷаъфарӣ Баҳодур бо пирӯзӣ дар мусобиқаи таэквондо дар Минск барои кишвар медали дигари тилло ба даст овард. Дар вазни 59 кг ӯ дар ҳама рақобатҳояш пирӯз шуд ва бартарии боэътимоди худро бар рақибонаш нишон дод.
Футбол инчунин бо якчанд рӯйдодҳои назаррас хотирмон буд. Дастаи ҷавонони то 16-солаи Тоҷикистон, таҳти сарварии мураббӣ Ҷаъфар Аҳмадов, дар мусобиқаи байналмилалии "Cup Talent Cup" дар Бишкек ҷои сеюмро ишғол кард. Даста бо пирӯзӣ бар Қазоқистон ва мусовӣ бо Ӯзбекистон бозии пурсамар нишон дод.
Дар ҳамин ҳол, дастаи олимпии то 23-солаи кишвар дар мусобиқаи байналмилалии футболи "The U-23 Tri Nation International Football Tournament 2026” ширкат кард, ки дар он Бутанро мағлуб кард.
Аммо рӯйдоди асосии футбол бозӣ бо Филиппин буд, ки гарчанде Тоҷикистон бо ҳисоби 1-1 мусовӣ кард, ин барои ба даст овардани роҳхат ба марҳилаи ниҳоии Ҷоми Осиё-2027 кофӣ буд.
Иқтисодиёти барои мардум муфид
Моҳи март дар Тоҷикистон бо ба кор андохтани корхонаҳои нави истеҳсолӣ ва иншооти нави иҷтимоӣ низ хотирмон шуд.
Масалан, мақомот эълон карданд, ки имсол дар Ҳисор сохтмони се бинои иловагии мактабӣ барои беш аз 1600 толибилм ба нақша гирифта шудааст.
Биноҳои нав бо синфхонаҳои муосир, китобхонаҳо ва утоқҳои махсус, аз ҷумла барои фанҳои дақиқ муҷаҳҳаз хоҳанд шуд.
Дар мавриди корхонаҳои нави калон, корхонаи коркарди "Шири Дӯстӣ" дар вилояти Хатлон бо сармоягузории 550 000 сомонӣ кушода шуд.
Ин корхона панҷ намуди маҳсулоти ширӣ истеҳсол мекунад ва интизор меравад, ки амнияти озуқавории кишварро тақвият диҳад ва воридотро коҳиш диҳад.
Дар ноҳияи Вахш корхонаи плёнкаи полиэтиленӣ бо иқтидори беш аз 3,5 тонна дар як рӯз ба кор андохта шуд.
Бо вуҷуди ин, маркази воқеии фаъолияти сармоягузорӣ вилояти Суғд буд, ки дар он ҷо якчанд лоиҳаҳо оғоз шудаанд. Аз ҷумла, маркази савдои "Суғд Молл", ки масоҳаташ беш аз 10 ҳазор метри мураббаъ аст, барои муттаҳид кардани нуқтаҳои савдо, ки қаблан дар шоҳроҳи Хуҷанд-Ғафуров ҷойгир буданд, пешбинӣ шудааст.
Илова бар ин, дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров як лоиҳаи бузургтар амалӣ мешавад: сохтмони як маҷмааи металлургӣ барои коркарди маъдани оҳан.
Сарвазир Қоҳир Расулзода ва раиси вилоят Раҷаб Аҳмадзода корҳои иншоотро аз назар гузарониданд. Лоиҳа марҳилавӣ то соли 2031 ба кор андохта мешавад ва коркарди то 2,5 миллион тонна маъданро дар як сол ва баъдан содироти консентратро пешбинӣ мекунад.
Ба рушди энергияи сабз таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад. Дар ноҳияи Ашти вилояти Суғд як нерӯгоҳи офтобӣ бо иқтидори 250 кВт/соат сохта мешавад. Дар ин лоиҳа садҳо сокинони маҳаллӣ иштирок мекунанд ва интизор меравад, ки худи иншоот даҳҳо хонаводаро бо барқ таъмин кунад. Ҳамзамон, харитаи саноатии кишвар васеъ мешавад ва дар Панҷакент шаш корхонаи нав, аз ҷумла корхонаи коркарди маҳсулоти кишоварзии “Оби Ҳафткул”, ба нақша гирифта шудааст.
Дар вилояти Суғд, ба муносибати 35-умин солгарди истиқлолият, иншооти иҷтимоӣ, мактабҳо, боғчаҳои бачагона ва як бинои нави беморхона сохта мешаванд.
Дар Душанбе ду ҳодисаи ҷиноии ғайриоддӣ рух дод, ки дар он қурбониён қариб гӯшҳояшонро аз даст доданд. Аввалан, як сокини пойтахт ҳангоми муноқишаи хонаводагӣ кӯшиш кард, ки гӯши рақибашро газад. Рӯзи дигар РВКД пойтахт аз боздошти ду духтари ноболиғ хабар дод, ки дар ҳолати мастӣ ронандаи таксиро ғорат карда, латукӯб карда, кӯшиш карданд, ки гӯши ӯро низ газанд.
Нархи тилло дар Тоҷикистон коҳиш меёбад. Нархи тиллои Бонки Миллӣ давоми камтар аз як моҳ якбора коҳиш ёфтааст - тақрибан 14%. Масалан, дар ҳоле ки дар охири моҳи феврал нархи тиллои 5-граммӣ каме бештар аз 8000 сомонӣ буд, то охири моҳи март он тақрибан ба 7000 расид. Аммо, ин коҳиши нархи тилло на танҳо дар Тоҷикистон, балки дар саросари ҷаҳон низ мушоҳида мешавад. Ин як ҳолати хеле нодир аст, ки дар шароити бӯҳрони ҷиддии геополитикӣ дар Ховари Миёна нархи тилло ба ҷои боло рафтан, коҳиш ёфтааст.
Вилояти Хатлон нақшаи даъвати баҳории худро ҳатто пеш аз оғози он 100% иҷро кард. Рӯзи 31 март мақомоти вилоят хабар доданд, ки шумораи зарурии одамонро ҷалб кардаанд, ҳарчанд худи маърака танҳо 1 апрел оғоз ёфт.
