Солгарди Истиқлолият, хуруҷ аз ДБҶ ва энергетикаи ҷадид: моҳи сентябр дар Тоҷикистон

© Foto / Пресс-служба президента ТаджикистанаПраздничное шествие жителей Душанбе, посвященное 35-летию независимости Республики Таджикистан.
Праздничное шествие жителей Душанбе, посвященное 35-летию независимости Республики Таджикистан. - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 08.10.2026
Обуна шудан
Моҳи гузашта бо қарорҳои муҳими сиёсӣ дар сатҳи байналмилалӣ, инчунин тағйироти ғайриоддӣ дар бахши энергетика, вале муҳимтар аз ҳама - бо ҷашни пуршукӯҳи миллӣ дар ёдҳо хоҳад монд
ДУШАНБЕ, 8 окт - Sputnik. Моҳи сентябр дар Тоҷикистон 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатиро қайд карданд. Дар Душанбе ва тамоми минтақаҳои кишвар барои ин солгард иншооти нави иҷтимоӣ, саноатӣ ва энергетикӣ кушода шуданд.
Як силсила пирӯзиҳои варзишгарони тоҷик дар мусобиқаҳои байналмилалӣ барои кишвар "тӯҳфа"-и махсус буд.
Дар бораи дигар чорабиниҳое, ки дар сархатти хабарҳои Тоҷикистон қарор доштанд, дар мақолаи Sputnik Тоҷикистон хонед.

Ҷашни бузурги Истиқлолият

Рӯйдоди асосии моҳ барои сокинони ҷумҳурӣ, албатта, ҷашни 35-умин солгарди Истиқлолияти давлатӣ буд.
Дар майдони “Истиқлол”-и Душанбе гузашти низомӣ баргузор шуд, ки дар он президент Эмомалӣ Раҳмон, роҳбарони Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон ва мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ширкат варзиданд. Дар раҳпаймоии тантанавӣ беш аз 27 ҳазор хизматчиёни ҳарбӣ ва кормандони воҳидҳои гуногун иштирок доштанд. Сипас, ҷашнвора бо раҳпаймоии намояндагони касбҳои гуногун бо намоишҳои дастовардҳои ҷумҳурӣ идома ёфт. Чорабинӣ бо консерти аҷиб ва оташбозӣ ҳамчун намоишиниҳоӣ ба анҷом расид.
Дар минтақаҳо низ чорабиниҳои идона баргузор шуданд. Масалан, дар Хуҷанд беш аз 30 ҳазор нафар дар намоишҳо ва беш аз 8600 нафар кормандони низомӣ ва амниятӣ дар гузашти низомӣ ширкат карданд.
Паёмҳои табрикотии зиёде ба муносибати 35-умин солгарди истиқлолияти Тоҷикистон аз хориҷа низ ворид шуданд. Президенти Эрон Масъуд Пизишкиён дар паёме ба Раҳмон, робитаҳои таърихӣ, фарҳангӣ ва забонии ду кишварро қайд кард. Владимир Путин, президенти Русия, дар як барқия дастовардҳои иҷтимоию иқтисодии Тоҷикистон ва саҳми онро дар рӯзномаи минтақавӣ қайд кард ва рушди босуръати шарикии стратегии Маскав ва Душанберо таъкид кард.
Намоиши пуршукӯҳ ба ифтихори Рӯзи Истиқлолияти Тоҷикистон - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 10.09.2026
Намоиши пуршукӯҳ ба ифтихори Рӯзи Истиқлолияти Тоҷикистон
Андрей Белоусов, вазири дифоъи Русия, дар паёми табрикотии худ, ҳамкориҳои амниятии ду кишварро қайд кард.

Тоҷикистон аз Додгоҳи Байналмилалии Ҷиноятӣ хориҷ мешавад

Тоҷикистон расман хориҷ шудан аз Додгоҳи Байналмилалии Ҷиноятиро оғоз кард. Дар нимаи моҳ, палатаи поёнии парлумон лоиҳаи қарор "Дар бораи қатъ кардани фаъолияти оинномаи Додгоҳи Байналмилалии Ҷиноятӣ"-ро баррасӣ кард ва 30 сентябр вакилон "қарори дахлдорро қабул карданд", - хабар дод хадамоти матбуот.
Эҳтимол дорад, ки қатъи узвият дар Додгоҳи Байналмилалии Ҷиноятӣ посух ба интиқоди Иттиҳоди Аврупо дар робита ба сафари давлатии Путин ба ҷумҳурӣ дар моҳи октябри соли гузашта буд. Зеро шаш моҳ пас, Шуъбаи муқаддамотии Додгоҳи ҷиноии байналмилалӣ эълон кард, ки Душанбе масъулиятроиҷро накардааст ва қонунҳои байналмилалиро поймол кардааст.
Чунон ки коршиносони тоҷик қайд карданд, бо хориҷ шудан аз Додгоҳи Байналмилалии Ҷиноятӣ ҷумҳурӣ ҳеҷ чизро аз даст намедиҳад, зеро дар асл он танҳо як созмони ғайриҳукуматии худхонда аст. Гарчанде ки он бо шиори наҷиби "мубориза бо ҷиноятҳои ҷангӣ, куштори оммавӣ ва дигар ваҳшониятҳо бар зидди башарият" дар саҳнаи байналмилалӣ пайдо шудааст, он ҳеҷ гоҳ ба амалҳои ИМА ва НАТО дар Афғонистон, Ироқ, Сурия ва Лубнон, ки боиси марг ва фирорӣ шудани миллионҳо нафар сокинонашон шуда буданд, посух надодааст.
Здание Международного уголовного суда в Гааге.  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 02.10.2026
Тоҷикистон аз Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ хориҷ мешавад
Ғайр аз ин, сиёсатшиносон таъкид карданд, ки шарикии стратегии Тоҷикистон бо Русия нисбат ба узвият дар ягон созмони шубҳанок хеле муҳимтар аст.
Бо вуҷуди ин, амалҳои Душанбеи расмӣ бо норозигии умумии раҳбарони ҷаҳон аз сиёсати ин созмон мувофиқ буданд. Ташаббуси хориҷ шудани Тоҷикистон аз ДБҶ як ҳафта пеш аз он, ки президенти ИМА Доналд Трамп аз кишварҳои СММ даъват кард, ки аз "институти оқшуда" хориҷ шаванд, ба парлумон пешниҳод шуда буд.

Оҳан ва нури офтоб барои рушд

Руйдоди асосии саноатӣ дар моҳи сентябр эълони Раҳмон буд, ки Тоҷикистон бори аввал пас аз истиқлолият дар соли 2027 истеҳсоли оҳанро оғоз мекунад. Президент тафсилот надод, аммо қайд кард, ки дар кишвар аллакай корхонаҳои истеҳсоли руҳ, сурма, мис ва дигар металлҳо мавҷуданд ва дар тӯли 10 соли охир дар кишвар ба маблағи 163 миллиард сомонӣ маҳсулоти ивазкунандаи воридот истеҳсол шудааст.
Дар моҳи сентябр дар бахши энергетика ҳам тағйироти назаррас ба амал омаданд. Ин на танҳо навсозии маъмулии нерӯгоҳҳои барқи обӣ, балки рушди нерӯгоҳҳои офтобӣ аст, ки дар солҳои охир таваҷҷӯҳи бештарро ба худ ҷалб кардааст. Аз ҷумла, чунин иншоот дар ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба кор андохта шуд, ки он бузургтарин дар минтақа шудааст. Вазири энергетикаи Тоҷикистон Далер Ҷумъа, ки дар ифтитоҳи майдони дорои панелҳои бузурги офтобӣ ширкат варзид, инчунин зеристгоҳҳои Бизмич ва Козидеҳро дар Хоруғ ва Ишкошим, ки бояд қисми зиёди минтақаи кӯҳистонро бо таъминоти бефосилаи барқ ​​таъмин кунанд, аз назар гузаронд.
Шахта им. Губкина комбината КМАруда. Иллюстративное фото - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 16.09.2026
Мақомот сабаби рух додани ҳодисаҳои нохуш дар бахши саноат ва кӯҳкориро гуфт
Аммо бузургтарин иншооти энергетикии ин навъ дар вилояти Суғд сохта шуд. Дар деҳаи Шайдон, Раҳмон шахсан як нерӯгоҳи барқи офтобиро ба кор андохт, ки сохтмони он дар тирамоҳи соли 2023 дар майдони 800 гектар оғоз ёфта буд.

Мулоқотҳои муҳими раисҷумҳур

Дар моҳи гузашта инчунин як қатор мулоқотҳо байни роҳбари Тоҷикистон ва роҳбарони давлатҳои хориҷӣ баргузор шуданд. 1 сентябр Раҳмон дар ҳошияи нишасти СҲШ бо президенти Русия Путин дар Бишкек музокирот анҷом дод. Бидуни президентҳо, як ҳайати бузурги ҳукуматӣ дар ин мулоқот ширкат варзид. Мулоқот кӯтоҳ, вале пурмӯҳтаво буд - ҷонибҳо як қатор лоиҳаҳои бузурги муштарак, инчунин дурнамои густариши ҳамкорӣ дар соҳаҳои тиҷорат, дифоъ ва самти башардӯстона ва фарҳангиро баррасӣ карданд.
Дар нимаи моҳ, Раҳмон ба Сеул сафар кард ва дар он ҷо бо президенти Кореяи Ҷанубӣ Ли Чжэ Мён мулоқот кард. Ҷонибҳо ба мувофиқа расиданд, ки сармоягузории Кореяро дар лоиҳаҳои Тоҷикистон ҷалб кунанд, зеҳни сунъиро якҷоя омӯзонанд ва дар соҳаи маъданҳои муҳим ҳамкорӣ кунанд. Дар давоми сафар 15 созишнома, аз ҷумла кушодани намояндагии Агентии пешбурди тиҷорат ва сармоягузории Корея (KOTRA) дар Душанбе, имзо шуданд.

Бо як сархат

Вазири корҳои хориҷии Тоҷикистон Сироҷиддин Муҳриддин дар мубоҳисаи умумии иҷлосияи 81-уми Маҷмаи Умумии СММ дар Ню Йорк суханронӣ кард. Дар суханронии худ, ӯ ба рӯзномаи ҷаҳонии об, ҳифзи пиряхҳо, тағйирёбии иқлим, рушди зеҳни сунъӣ, инчунин мубориза бо терроризм ва экстремизм ва тақвияти амнияти минтақавӣ тамаркуз кард. Вазир инчунин мавқеи Душанберо дар ҳалли осоиштаи низоъҳо, дастгирии рушди иҷтимоию иқтисодии кишварҳо ва зарурати ислоҳоти ҳамаҷонибаи низоми СММ шарҳ дод.
Варзишгарони тоҷик дар якчанд мусобиқаҳои бузурги байналмилалӣ ширкат карданд. Аз ҷумла, дар Бозиҳои 6-уми ҷаҳонии кӯчиҳо, ҷумҳурӣ дар ҷадвали медалҳо ҷои ҳаштумро гирифт. Дастаи миллӣ инчунин дар Бозиҳои Осиё дар моҳи сентябр дар санъати муҳорибаи омехта се медал ба даст овард.
Министр иностранных дел Республики Таджикистан Сироджиддин Мухриддин.  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 26.09.2026
Муҳриддин дар СММ: Ба масоили тағйирёбии иқлиму обшавии пиряхҳо таваҷҷуҳи бештар диҳед
Боз як рӯйдоди ғайриоддии дигар бозии футболи медиалигабайни Русия ва Тоҷикистон дар Душанбе буд. Мутаассифона, нвтиҷа барои дастаи мизбон муваффақ набуд, зеро бозӣ бо пирӯзии дастаи Русия бо ҳисоби 4-3 анҷом ёфт.
Раҳмон Путинро бо интихоботи Думаи давлатӣ табрик гуфт. Дар паёми худ, раҳбари Тоҷикистон ӯҳдадории Душанберо барои рушди минбаъдаи муносибатҳо бо Маскав дар рӯҳияи дӯстӣ ва шарикии стратегӣ қайд кард.
Санги асоси як маҷмааи бузурги меъмории иборат аз 52 бино дар Душанбе гузошта шуд. Лоиҳа панҷ бурҷро дар бар мегирад, ки баландтаринашон 340 метр баландӣ хоҳад дошт. Инчунин нақшаҳо бунёди маркази савдо ва фароғат, меҳмонхона, толори консертӣ, кинотеатр, боғ ва кӯлро дар бар мегиранд.
Аз 15 сентябр шаҳодатномаҳои санҷиши воситаҳои нақлиёт дар Тоҷикистон танҳо ба таври электронӣ дода мешаванд. Ин ҳуҷҷатро метавон тавассути Портали ягонаи хизматрасонии давлатӣ eKhizmat.tj дастрас кард. Аммо, худи санҷиши воситаҳои нақлиёт минбаъд низ дар нуқтаҳои ташхисии Бозрасии давлатии нақлиётӣ шахсан анҷом дода мешавад.
Лентаи хабарҳо
0