Дидем, аммо намедонистем: синамогарони тоҷик, ки дар хориҷа шӯҳратёр гардиданд

CC0 / Unsplash / Avel Chuklanov / Съемки фильма. Иллюстративное фото
Съемки фильма. Иллюстративное фото - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 01.10.2026
Обуна шудан
Синамогарони тоҷик, ки шумо шояд филмҳои онҳоро дар телевизион ё кинотеатрҳо дида бошед ва онҳоро хориҷӣ меҳисобед
ДУШАНБЕ, 1 окт - Sputnik. Айни замон дар соҳаи тавлиди сислсилафилмҳои телевизионӣ ва филмҳои ҷудогона дар хориҷи кишвар бисёре аз синамогарони тоҷик кор мекунанд, аммо дӯстдорони синамо дар Тоҷикистондар бораи онҳо қариб ҳеҷ чиз намедонанд. Аммо бо маъсули кори онҳо, намоишҳои телевизионии машҳур, филмҳои онҳо, ки дар шабакаҳои хориҷӣ пахш мешаванд хуб шиносанд.
Дар бораи коргардонҳо, продюсерҳо, сенариянависҳо ва тарроҳону рассомони тоҷик, ки дар ватан кам маъруфанд, аммо дар хориҷа машҳур ва муваффақанд - дар ин мақолаи Sputnik Тоҷикистон бихонед.

Нигина Сайфуллоева

© Sputnik / Екатерина Чеснокова / Гузариш ба медиабонкЧлен жюри фестиваля, режиссёр Нигина Сайфуллаева.
Член жюри фестиваля, режиссёр Нигина Сайфуллаева на церемонии закрытия 31-го Открытого Российского Кинофестиваля Кинотавр в Сочи. - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 01.10.2026
Коргардон ва сенариянавис, ки соли 1985 дар Душанбе таваллуд шудааст, бо филмҳои мураккаб дар бораи ба балоғат расидан, хиёнати заношӯӣ ва ҳикояҳои драмавии занона машҳур шудааст. Волидони ӯ - падари тоҷик ва модари ним арманӣ ва ним украинӣ - ҳангоми таҳсил дар Маскав вохӯрданд. Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон, ки дар он бобояш қариб ба ҳалокат мерасид, сабаби асосии кӯчидани оила ба Русия дар аввали солҳои 1990 буд.
Дар Русия пас аз хатми таҳсили миёна, Нигина ба Донишгоҳи давлатии илмҳои гуманитарии Русия дохил шуд ва сипас дар Курсҳои олии коргардонҳо ва сенариянависҳо таҳсил кард. Аввалин филми ӯ "Мехоҳам бо ту бошам" соли 2009 бар асоси сенарияи худаш ба навор гирифта шуда, ба мавзӯи ба балоғат расидан бахшида шудааст. Аввалин кори назаррас ва муваффақи тиҷоратии ӯ ситкоми "Деффчонки" дар шабакаи TНT буд.
Пас аз он маҷмӯи васеи филмҳо бо номи "Дар бораи ишқ фақат барои калонсолон" нашр шуд, ки дар бораи мураккабии муносибатҳо, наздикӣ ва масъулияти хонаводагӣ нақл мекунад. Иштироки ӯ ҳамчун коргардон ва сенариянавис дар ин лоиҳа, ки дар он на танҳо ситораҳои синамои русӣ, аз қабили Гоша Кутсенко, Анна Михалкова ва Равшана Куркова, балки ситораи Ҳолливуд Ҷон Малкович низ нақш бозидаанд, ба Нигина эътирофи сазовори ҳамкасбон ва ҳузури матлуб дар саноати синамо овард.
Коргардон: Синамои тоҷик ва русро таърих ва фарҳанги муштарак ба ҳам мепайвандад
Таҷрибаи кор бо мавзӯъҳо барои шахсони аз 18-сола боло ба Нигина дар наворбардории филми машҳуртарини ӯ, "Вафодорӣ" ("Верность"), кумак кард. Ин филм дар бораи хиёнат дар муносибати як ҷуфти ҷавон на танҳо ҷоизаи махсусро дар синамоҷашнвораи "Кинотавр" ба даст овард, балки инчунин яке аз филмҳои ошкоротарини русии солҳои 2010-ум гардид. Мунаққидон қайд карданд, ки коргардон тавонист саҳнаҳои “бистарӣ”-ро аз ҳад беадабона накарда, ҳамзамон зебоии жанри драмавиро нигоҳ дорад.
Шавҳари Нигина коргардон, сенариянавис ва оҳангсоз Михаил Местетский аст, ки бо намоишномаҳои нодир, вале дақиқи худ машҳур аст ва ҳунарпешаҳои ҷавонеро дар нақшҳои асосӣ интихоб мекунад, ки онҳо ба зудӣ ба ситораҳои соҳа табдил меёбанд. Намунаҳо Юра Борисов, Иван Янковский ва Александр Пал мебошанд, ки инчунин дар ду филми Сайфуллоева нақш бозидааст.

Валерий Аҳадов

© Sputnik / Амир ИсаевВалерий Ахадов, таджикский, российский режиссёр
Валерий Ахадов, таджикский, российский режиссёр   - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 01.10.2026
Ҳунарпеша, сенариянавис ва Ҳунарманди шоистаи ҶШС Тоҷикистон ва Русия 9 август дар Самарқанд таваллуд шудааст. Ӯ муддате дар Донишгоҳи давлатии Маскав фалсафаро омӯхт, аммо аз ин ҷодаро тарк кард, то худро ба синамо ва театр бахшида бошад.
Ҳангоми донишҷӯӣ, ӯ дар “Тоҷикфилм” ҳамчун ёвари наворбардор ва равшанидиҳанда кор кард ва сипас, ҳамчун коргардони нисбатан ҷавони шӯравӣ, роҳбарии Театри драмавии академии тоҷикии ба номи А. Лоҳутиро ба ӯҳда гирифт. Дар нимаи солҳои 1990-ум, ӯ саркоргардони Театри драмавии Магнитогорск шуд ва ҷашнвораҳои филм ва театрии "Ашки булурин" ва "Театр бидуни марз"-ро ташкил кард.
Валерий Аҳадов ҳамчун коргардон ҳанӯз дар даврони Иттиҳоди Шӯравӣ, асосан бо филмҳои телевизионии худ, аз ҷумла аз рӯи асарҳои нависандагони тоҷик, хеле машҳур буд. Аммо, ӯ муваффақтарин ва машҳуртарин асарҳои худро дар солҳои баъдии ҳаёташ офаридааст. Масалан, филми соли 1999 "Хашмгин кардани занон тавсия дода намешавад" бо иштироки Вера Глаголева, Валерий Гаркалин ва Максим Суханов, ки дар он вақт яке аз ситораҳои пешбари телевизиони Русия ҳисобида мешуд, ба намоиш гузошта шуд.
Маросими пӯшидашавии фестивали "АвруОсиё Кинофест 2026": Видео
Аммо, маъруфтарин асари Аҳадов, эҳтимолан, силсилафилми шашқисмии драмавии "Девҳо" (Бесы) аст, ки соли 2006 бо ҳамкории коргардон Геннадий Карюк бар асоси романи Достоевский ба навор гирифта шудааст. Дар драма дар бораи инқилобчиёни асри XIX Владимир Вдовиченков ва Евгений Стичкин, ки аллакай дар Русия машҳур буданд, нақш бозидаанд.
Аммо нақши асосиро Юрий Колоколников, ки он вақт он қадар машҳур набуд, вале боистеъдод нақш бозид, ки ҳоло яке аз ҳунарпешаҳои машҳур на танҳо дар кишварҳои собиқ ИДМ, балки Голливуд ҳам ба шарофати нақшофарӣ дар филми “Бозии тахтҳо” (Игра престолов) мебошад ва бо коргардонҳои машҳур аз қабили Майкл Бэй ва Кристофер Нолан ҳамкорӣ дорад.
Худи Валерий Аҳадов дар авоили солҳои 2010-ум тадриҷан фаъолиятро бас кард ва охирин кори ӯ филми мустанади шарҳиҳолии "Чеҳраи рафтанӣ. Портрети коргардон Ахадов" буд.

Нозанин Абдулвосиева

© Sputnik / Екатерина Чеснокова / Гузариш ба медиабонкРежиссер, актёр, продюсер и сценарист Александр Гордон, его супруга Нозанин Абдулвасиева
Режиссер, актёр, продюсер и сценарист Александр Гордон, его супруга Нозанин Абдулвасиева - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 01.10.2026
Ин ҳунарпеша ва продюсер, набераи шоири машҳури ҶШС Тоҷикистон Мирсаид Миршакар ва набераи Валерий Аҳадов, дар байни сокинони ИДМ на танҳо бо филмҳо, балки бо издивоҷ ва талоқаш аз ровии машҳури телевизион Александр Гордон маъруф аст.
Тафовути 30-солаи синну сол байни ҳамсарон ва тафсилоти талоқи онҳо, гарчанде ки тамоман ҷанҷолӣ набуд, ба хабари асосии нашрияҳои зард табдил ёфт. Дар омади гап, дар мусоҳибаи он замон маълум шуд, ки ин ҷуфт дар моҳи асали худ аввал ба Душанбе ва сипас ба кӯҳҳои Помир сафар карданд.
Тоҷикистону Русия филми муштарак ба навор мегиранд
Аммо Нозанин дар санъати кино на танҳо бо издивоҷаш бо ровии телевизион машҳур аст. Вай аз 17-солагӣ ҳунарнамоӣ мекунад. Аввалин нақши ӯ дар мелодрамаи ҷангии "Кафорат" буд ва баъдан якчанд нақшҳои хурдтари ҳунарпешагӣ дошт ва сипас ба коргардонӣ, интихоби ҳунарпешаҳо ва продюсерӣ машғул шудааст.
Соли 2024, Нозанин драмаи кӯтоҳи "Фаромӯшнашаванда"-ро (Незабудки) дар бораи издивоҷи тӯлонӣ ва хушбахтонае, ки бобемории Алтсгеймери шавҳар анҷом меёбад, таҳия кард.
Дар ҳамон сол филми кӯтоҳи "Худӣ" ба намоиш гузошта шуд, ки дар бораи духтари 15-сола, Стася, ки бо талоқи волидонаш муқобил аст ва аз наздиконаш дастгирӣ меҷӯяд, нақл мекунад. Дар филм Дина Енакаева, ҳунарпешаи ҷавон, вале аллакай маъруфи телевизиони Русия ва ҳамкорони калонсол, вале ба ҳамин андоза маъруфи ӯ, Алексей Розин ва Полина Кузминская нақш бозидаанд.

Бахтиёр Худойназаров

© Sputnik / Анастасия ПетраковаРежиссер Бахтиер Худойназаров
Режиссер Бахтиер Худойназаров - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 01.10.2026
Коргардон, ки ӯро ба таври ҳаққонӣ "Кустуритсаи тоҷикӣ" меноманд, яке коргардоҳое аст, ки асарҳояш на танҳо дар кишварҳои ИДМ, балки дар Аврупо, дар байни донандагони синамои хуби муаллифӣ маъруфанд.
Муқоиса бо ду маротиба ҷоизадори "Нахли тиллоӣ" дар Канн тасодуфӣ нест - ҳамон тавре ки Эмир Кустуритса Югославияро, сарзамини ороми ҷавонии худро пазмон шуда буд, барои Худойназаров низ ИҶШС, бо вуҷуди ҳама зиддиятҳояш, рамзи дӯстии байни халқҳо ва ҳаёти осоиштае, ки бо зӯроварӣ ва нафрат олуда набуд, боқӣ монд.
"Бисёриҳо мегӯянд, ки дар Иттиҳоди Шӯравӣ ҳама чиз бад буд, ҳама ба якдигар нафрат доштанд. Аммо ҳамчун рассом, ман инро надидам! Душанбеи зодгоҳам як шаҳри байналмилалӣ буд. Мо ба Ҳизби Коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ тамоман аҳамият намедодем; он ҳаёти худро дошт ва мо ҳаёти худро доштем. Албатта, мавридҳои нафрат дар сатҳи рӯзгор буданд, аммо ҳоло он дар сатҳи сиёсӣ аст!" - бо таассуф қайд кард коргардон дар мусоҳибаи соли 2013.
Машҳуртарин асари ӯ барои тамошобинон дар ИДМ филми "Падари моҳтобӣ" бо иштироки Чулпан Хаматова ва Николай Фоменко буд, ки соли 1999 ба навор гирифта шудааст. Ин филми якҷоя ҳазлу фоҷиаи аҷибу ғариб дар бораи оилаи зани ҷавон Мамлакат, ки дар ҷустуҷӯи "падари моҳтобӣ"-и фарзандаш, ки дар хоб пайдо дидааст, сазовори ҷоизаи асосии синамоҷашнвораи “Кинотавр” ва ҷоизаи бонуфузи "Ника" барои беҳтарин коргардон гардид.
Дар Маскав филми коргардони тоҷик муаррифӣ шуд
Дар омади гап, ин аввалин муваффақияти Худойназаров дар байни ҳакамон дар ҷашнвораҳои бузурги филм набуд - филми ӯ "Қош-ба-қош", ки соли 1993 дар бораи як драмаи замони ҷангӣ ба навор гирифта шуда буд, дар синамоҷашнвораи Венетсия ҷоизаи "Шери нуқрагӣ"-ро ба даст овард. Ва соли 2012, коргардон драмаи экологӣ "Интизори баҳр"-ро дар бораи баҳри гумшуда ва капитани якрав, ки киштии худро миёни реги биёбон мекашад ба навор гирифт. Худи коргардон ин филмро ҳамчун истиора барои арзишҳои гумшудаи инсонӣ мефаҳмид.
"Мо баҳри даруни худро гум кардем ва акнун хушк мешавем, ба биёбон ва дашт табдил меёбем, ки дар он ҷо танҳо шамоли хокбориш ва шӯр мевазад", - гуфт коргардон дар бораи ин филм.
Мутаассифона, коргардон соли 2015, каме пеш аз панҷоҳсолагӣ, ногаҳон ба иллати саратони ҷигар ба ҳалокат расид.

Мавлодод Фаросатшоев

© Foto / Соцсеть Мавлодода ФаросатшоеваМавлодод Фаросатшоев.
Мавлодод Фаросатшоев. - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 01.10.2026
Ҳамкорӣ бо Бахтиёр Худойназаров фаъолияти як коргардони дигари маъруфи байналмилалии тоҷик, тарроҳ ва рассом Мавлодод Фаросатшоевро оғоз кард. Ӯ дар синни 42-солагӣ ба синамои калон ворид шуд.
Ӯ, ки бо тахассуси меъморӣ кор мекард, ҳамчун тарроҳи саҳна дар филми "Падари моҳтобӣ" кор кард ва сипас, ҳамчун тарроҳ ва рассом, аз коргардон Ҷамшед Усмонов пешниҳод гирифт, ки филмҳои "Фариштаи китфи рост" ва "Барои расидан ба биҳишт, бояд бимирӣ"-ро наворбардорӣ кунад. Сипас, фаъолияти ӯ босуръат рушд кард.
Аввал, сериали русии "Исаев", ки дар бораи ҳаёти ҷавонии қаҳрамони машҳур Штирлитс аст ва як сол пас, тарроҳи тоҷик барои иштирок дар комедияи "Он чизе,ки мардон дар бораи он гап мезананд", даъват карда шуд, ки дар саросари фазои пасошӯравӣ лоиҳаи хеле маъмул ва муваффақи тиҷоратӣ гардид.
Филми коргардонони Тоҷикистону Эрон соҳиби Шоҳҷоизаи “Тоҷи Сомон” гардид
Пас аз якчанд филмҳои мазҳакавӣ, саргузаштӣ ва дар бораи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, ки ҳама ситораҳои синамои русро дар бар мегиранд, маъруфияти Фаросатшоев афзоиш ёфт. Яке аз корҳои намоёни охирини ӯ филми "Чарогоҳҳои худоён" дар соли 2025 буд, ки дар бораи як гурӯҳ сайёҳон, ки қудратҳои қадимиро ҳангоми сафари шикор дар Помир бедор мекунанд.
То имрӯз, ӯ беш аз 30 филм таҳия кардааст ва ҷоизаи ТЭФИ, ҷоизаи бузурги телевизионии Русияро барои дастовардҳои барҷаста дар соҳаи санъати телевизионӣ гирифтааст.
Лентаи хабарҳо
0