https://sputnik.tj/20260626/sozishnoma-eron-ima-kokhi-safed-mano-1078597058.html
14 банди шармандагӣ: созишномаи Эрон ва ИМА барои Кохи Сафед чӣ маъно дорад
14 банди шармандагӣ: созишномаи Эрон ва ИМА барои Кохи Сафед чӣ маъно дорад
Sputnik Тоҷикистон
Ин "ҷанги хурди пирӯзманд", ки боиси норозигии ҷонибдорони Трамп ва шодмонии мухолифонаш шуд, ба фурӯпошии сиёсии дохилии тамоми Ҳизби ҷумҳурихоҳон таҳдид мекунад
2026-06-26T09:23+0500
2026-06-26T09:23+0500
2026-06-26T09:23+0500
таҳлил
эрон
има
сиёсат
андеша
созишнома
дипломатия
https://cdnn1.img.sputnik.tj/img/07e9/04/08/1066896880_0:0:1801:1013_1920x0_80_0_0_5a34c5862f1252258bb6538369c1498f.jpg
ДУШАНБЕ, 26 июн - Sputnik. Агар низоъ дар Эрон дар доираи созишномаҳои ба даст омада ва тасдиқшудаи Вашингтон ва Теҳрон дар Женева ҳал карда шавад, бешубҳа ба баҳсбарангезтарин саргузашти низомии ИМА дар таърихи он табдил хоҳад ёфт, ки дар муқоиса бо он ҳатто маъракаи фоҷиабори Афғонистон ва ҳамлаи шубҳанок ба Ироқ шоҳасари стратегияи сиёсати хориҷӣ ва маҳорати дипломатӣ мебошад.Ёддошти 14-бандӣ, албатта, созишномаи ниҳоӣ нест, чунки Доналд Трамп метавонад се маротиба дар як моҳ "пойафзолашро ҳангоми парвоз иваз кунад", балки рӯйхати шартҳои пешакӣ барои музокироти минбаъда аст.Ва амалҳои Исроил, ки ба Лубнон ҳамла мекунанд, то кунун ҳар гуна сулҳро имкон намедиҳад. Аммо, худи мундариҷаи рӯйхат, ки президенти кунунии Кохи Сафед онро ҳамчун муваффақият ва пирӯзии худ дар низои Эрон муаррифӣ мекунад, ҷонибдорони президентро ба даҳшат меорад.Sputnik Тоҷикистон созишномаи баҳсбарангези байни Вашингтон ва Теҳронро муфассалтар баррасӣ кард.Шикасти "ғолиб"Тибқи иттилои расонаҳои амрикоӣ, ин ҳуҷҷат 14 бандро дар бар мегирад. Хулоса, ИМА ба муҳосираи баҳрии Эрон хотима медиҳад, якҷоя бо шариконаш фонди сармоягузории 300 миллиард долларро барои барқарорсозии Эрон таъсис медиҳад, таҳримҳоро бар зидди фурӯши нафт бекор мекунад ва дастрасӣ ба дороиҳои яхкардашудаи Эрон таъмин мекунад. Аммо муҳимтар аз ҳама, назорати гулӯгоҳи Ҳурмуз амалан дар дасти Теҳрон боқӣ мемонад, ки киштирониро дар баробари Уммон якҷоя назорат хоҳад кард."Албатта, хидматҳои мувофиқ пешниҳод карда мешаванд ва барои онҳо бояд ҳаққи хизмат ситонида шавад," - изҳор дошт сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон Исмоил Бақоӣ.Ба ибораи дигар, баъди низоъ бо "бузургтарин артиши ҷаҳон", ки аз ҷониби бузургтарин иқтисоди ҷаҳон пуштибонӣ мешавад, бозигари заифтар на танҳо бохт накард, балки пул ва нуфузи байналмилалии худро нисбат ба пеш аз ҷанг бештар ба даст овард - вазъияте, ки дар таърихи муосир бесобиқа аст.Албатта, механизми кушодани дороиҳо, вақти бекор кардани таҳримҳо ва содироти нафти Эрон бояд ҳанӯз ҳам таҳия карда шавад. Аммо, худи далели имзои ёддошт, агар таслим шудани ИМА набошад, пас албатта пирӯзӣ нест, чунон ки Трамп иддао дорад.Ва дар ҳоле ки бастани созишнома тибқи шартҳои кунунӣ як пирӯзии воқеӣ барои режими оятуллоҳҳо хоҳад буд, ки инро ҳукумати Эрон ба мардум ва муттаҳидонаш хотиррасон мекунад, бемаънӣ будани "муваффақият"-и ИМА ҳам барои муттаҳидон ва ҳам мухолифони президенти кунунӣ, инчунин барои аксарияти шаҳрвандони оддӣ равшан аст. Расонаҳои амрикоӣ - ҳам либералҳо ва ҳам консерваторҳо - дар як чиз якдил ҳастанд, рафтори Трамп як шикасти стратегӣ барои Иёлоти Муттаҳида аст.Ба ишораи Axios, баъзе аз наздиктарин аъзоёни дастаи президент, аз ҷумла котиби давлатӣ Марко Рубио, котиби ҷангӣ Пит Хегсет ва директори Хадамоти Иктишофии Марказӣ (CIA) Ҷон Рэтклифф дар бораи созишномаҳои бадастомада изҳори нигаронӣ кардаанд. Аммо, нашрия тафсилоти мушаххасе пешниҳод накардааст.Конгресси ИМА низ нисбат ба ин созишнома муносибати мураккабе дорад. Трамп эҳтимолан зери ҳамлаи демократҳо қарор гирифт, ки худаш қариб даҳ сол пеш онҳоро барои нокомӣ дар ҳалли "масъалаи Эрон" шадидан танқид карда буд. Раҳбари ақаллиятҳои Сенат Чак Шумер, бахусус, ин созишномаро шадидан танқид карда, изҳор дошт, ки "Иёлоти Муттаҳида аз сабаби нотавонии Трамп, худписандии ва нотавонии ӯ барои гӯш кардан ба далелҳо дар ҳоли бадтар мондааст".Оташи дӯстонаАммо дар ҳоле ки дастаи Кохи Сафед барои интиқоди демократҳо омода буд, вокуниши ҳамҳизбон - ҷумҳурихоҳон барои Трамп хеле ҳассостар буд.“The Hill” қайд мекунад, ки изҳороти сенаторҳои неоконсервативии ноумед аз арзёбии шадиди созишнома ҳамчун "бадтарин хатои сиёсати хориҷӣ дар даҳсолаҳо" то ҳуҷҷате, ки бо ҳадафҳо ва манфиатҳои эълоншудаи Иёлоти Муттаҳида "мутобиқ нест", иборат буд.Нашрия менависад, ки нигарониҳои асосии баъзе аз муттаҳидони наздиктарини Трамп дар Капитолий ин аст, ки ин созишнома ба Эрон имкониятҳои назарраси иқтисодӣ барои барқароршавӣ бо ҳадди ақали гузаштҳои мутақобила медиҳад.Тибқи иттилои шабакаи консервативии “Fox News”, сенаторҳои ҷумҳурихоҳ бовар доранд, ки созишномаи кунунӣ, ки ба Теҳрон имтиёзи фаврӣ дар даромади нафт, озод кардани 24 миллиард доллар дороиҳои Эрон ва таъсиси фонди барқарорсозии 300 миллиард долларро медиҳад, аз ҷониби муттаҳидони наздиктарини Амрико дар Ховари Миёна ҳамчун нишонаи заъфи Вашингтон ва пирӯзии бебаҳси Эрон арзёбӣ хоҳад шуд. Ҳатто муттаҳидони вафодори Трамп дар Конгресс ин назарро бо эҳтиёт баён мекунанд."Ман нигарон ҳастам, ки баъзе бандҳои ин созишнома ба самти нодуруст ҳаракат мекунанд. Президент сазовори таҳсин аст, ки Эронро нисбат ба даҳсолаҳо заифтар кардааст. Аммо мо бояд боварӣ ҳосил кунем, ки фишангҳоеро, ки дар тӯли шаш сол ба даст овардаем, беҳуда сарф намекунем", - гуфт ба “Fox News” раиси Кумитаи махсуси Сенат оид ба иктишоф, Том Коттон.Тед Круз, сиёсатмадори дигари маъруф ва бонуфуз, ошкоро изҳор дошт, ки қарори кунунии Трамп мустақиман бо манфиатҳои стратегии ИМА дар Ховари Миёна мухолиф аст."Таърих нишон медиҳад, ки додани миллиардҳо доллар ба фанатикҳои теократӣ, ки мехоҳанд моро нобуд кунанд, як идеяи бениҳоят бад аст. Президент маслиҳати бад мегирад ва фиристодани миллиардҳо доллар ба Эрон хато аст", - таъкид кард сенатор.Ва Роҷер Викер, раиси Кумитаи нерӯҳои мусаллаҳи Сенат, бо киноя идеяи таъсиси як фонди 300 миллиард долларро масхара кард, зеро он "пардохтҳо ба Эрон тибқи созишномаи ҳастаии соли 2015-и Обама ночиз мебошанд".Мавқеи ҷумҳурихоҳони ҷангхоҳ ногаҳон аз ҷониби демократҳо дастгирӣ карда шуд. Аз ҷумла, Сюзан Райс, ки масъули таҳияи "созиши ҳастаӣ"-и дар боло зикршуда дар замони Обама буд, ин созишномаро дар ABC News "ношуниданӣ" номид, зеро "ин ёддошти дусаҳифагии нозук пешакӣ имтиёзҳои аз ҳад зиёд медиҳад" ва Трамп Иёлоти Муттаҳидаро дар вазъияти бадтари аз пеш аз низоъ мегузорад."Ин ҷанги аблаҳона буд ва маълум буд, ки бо оғози ҷанги аблаҳона, ки ҳамаи президентҳои қаблӣ аз он оқилона канорагирӣ мекарданд, шумо бо натиҷаҳои бад ё бадтар анҷом додед. Эрон акнун дарк кардааст, ки метавонад аз гулӯгоҳи Ҳурмуз барои гаравгон гирифтани мо ва иқтисоди ҷаҳонӣ дар ҳар вақт истифода барад", - гуфт ӯ.Шӯҳратхоҳӣ ва ҷанг ба ҷои дипломатияВа акнун, эҳтимолан ба Кохи Сафед аз ҳарду ҷониб фишор хоҳад буд, то Эронро маҷбур кунад, ки ба шартҳои қобили қабул барои ИМА розӣ шавад. Дар ҳолати зарурӣ, бо роҳҳои низомӣ ҳам.Масалан, наздиктарин муттаҳиди Трамп, сенатор Линдси Грэм, изҳор дошт, ки ӯ бовар дорад, ки созишномаи ибтидоӣ байни Вашингтон ва Теҳрон ноком хоҳад шуд ва қадами оянда ҳамлаҳои бештар ба Эрон хоҳад буд. Вай пешниҳод кард, ки дар ин ҳолат, раҳбари Амрико боз " гулӯгоҳи Ҳурмузро бо зӯрӣ таҳти назорат " мегирад ва дар посух ба амалҳои Ҳизбуллоҳ алайҳи Исроил дар Лубнон, ҳамлаҳои нав ба Эрон хоҳад кард."Агар роҳи дипломатӣ тавассути ёддошт ноком шавад, пас мо маҷбур мешавем ба ҷанг ё ягон шакли дигари маҷбуркунӣ муроҷиат кунем", - шарҳ дод ӯ дар CBS News.Дар ин ҷо, Исроил, ки дар он ҷо фаъолияти сиёсии роҳбарияти кунунӣ мустақиман аз натиҷаи низоъ вобаста аст, метавонад ба Кохи Сафед кумак кунад."Агар ҷанг набошад, Нетаняҳу нопадид мешавад. Ӯ сулҳро намеҷӯяд, балки барои зинда мондани худ дар миёни мушкилоти дохилӣ мубориза мебарад", мегӯяд сиёсатшинос Микел Пуэртас.Барои Теҳрон ва Вашингтон баҳонае барои вайрон кардани ин созишнома вуҷуд дорад. Яке аз муқаррароти ёддошт қатъи амалиёти ҷангӣ, аз ҷумла дар Лубнон, ки дар он ҷо Артиши Исроил фаъолият мекунад, мебошад. Кобинаи кунунии Исроил дар бунбаст қарор дорад. Мавҷудияти он мустақиман аз шиддати вазъ вобаста аст ва Вашингтон ҷангро манъ мекунад. Аз ин рӯ, сарвазири Исроил ҳамаҷониба кор кардааст ва гуфта мешавад, ки аллакай эълон кардааст, ки худро ба ягон ӯҳдадорӣ, ҳатто ба наздиктарин иттифоқчии Иёлоти Муттаҳида, вобаста намешуморад.Аммо, Кохи Сафед наметавонад аз муҳимтарин иттифоқчии худ, гарчанде ки айни замон хеле мушкилсоз аст, даст кашад. Бо баҳонаи вайрон кардани оташбас, он метавонад бори дигар ба Эрон ҳамла кунад, то як ёддошти нав тартиб диҳад. Тавре ки низои кунунӣ нишон дод, қобилияти Трамп барои таъсир расонидан ба вазъият маҳдуд аст.Ин маънои онро дорад, ки ӯ кӯшиш мекунад, ки бандҳои имконпазирро ба манфиати худ тағйир диҳад ва бандҳои ғайриимконро ҳамчун як созишномаи мусоид тафсир кунад. Масалан, дастаи ӯ метавонад дар бораи кам кардани маблағи фонди барқарорсозии Эрон гуфтушунид кунад, мӯҳлати пардохтро то ҳадди имкон дароз кунад ё шароити номусоидро барои содироти нафт фароҳам оварад.Аммо бидуни ҳамлаи пурра, Трамп наметавонад ба ҳадафи асосии худ - барқарор кардани назорати гулӯгоҳи Ҳурмуз ва қатъ кардани барномаи ҳастаии Эрон, чунон ки ӯ дар назар дошт, ноил гардад. Аз ин рӯ, ӯ аллакай интиқоли рекордии нафтро пирӯзии дипломатӣ бар оятуллоҳҳо эълон кардааст."Мо назорати пурра бар гулӯгоҳ дорем. Ва дар ҳолати зарурӣ, ИМА метавонад пардохтҳоро ҷорӣ кунад ё ҳатто назорати роҳи обиро ба даст гирад", - изҳор дошт ӯ.Аён аст, ки Эрон ба ин изҳорот вокуниш нишон надод, зеро ин барои роҳбарияти кишвар ва инчунин барои ҳамаи бозигарони беруна, ки айни замон вазъро зери назорат доранд, равшан аст.Аммо, чунин далерӣ метавонад ба Трамп имкон диҳад, ки чеҳраи далерона нишон диҳад ва нуфузи заифи худро дар байни ҳамсафони ҳизб ва амрикоиҳо барқарор кунад.
https://sputnik.tj/20260615/ima-eron-sozish-zamon-marosim-elon-shud-1078298273.html
https://t.me/Sputnik_Tajikistan/56959
https://sputnik.tj/20260525/ima-eron-kushodan-gulugoh-hurmuz-muvofiqa-vao-1077794512.html
има
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Хабарҳо
tg_TJ
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
таҳлил, эрон, има, сиёсат , андеша, созишнома, дипломатия
таҳлил, эрон, има, сиёсат , андеша, созишнома, дипломатия
ДУШАНБЕ, 26 июн - Sputnik. Агар низоъ дар Эрон дар доираи созишномаҳои ба даст омада ва тасдиқшудаи Вашингтон ва Теҳрон дар Женева ҳал карда шавад, бешубҳа ба баҳсбарангезтарин саргузашти низомии ИМА дар таърихи он табдил хоҳад ёфт, ки дар муқоиса бо он ҳатто маъракаи фоҷиабори Афғонистон ва ҳамлаи шубҳанок ба Ироқ шоҳасари стратегияи сиёсати хориҷӣ ва маҳорати дипломатӣ мебошад.
Ёддошти 14-бандӣ, албатта, созишномаи ниҳоӣ нест, чунки Доналд Трамп метавонад се маротиба дар як моҳ "пойафзолашро ҳангоми парвоз иваз кунад", балки рӯйхати шартҳои пешакӣ барои музокироти минбаъда аст.
Ва амалҳои Исроил, ки ба Лубнон ҳамла мекунанд, то кунун ҳар гуна сулҳро имкон намедиҳад. Аммо, худи мундариҷаи рӯйхат, ки президенти кунунии Кохи Сафед онро ҳамчун муваффақият ва пирӯзии худ дар низои Эрон муаррифӣ мекунад, ҷонибдорони президентро ба даҳшат меорад.
Sputnik Тоҷикистон созишномаи баҳсбарангези байни Вашингтон ва Теҳронро муфассалтар баррасӣ кард.
Тибқи иттилои расонаҳои амрикоӣ, ин ҳуҷҷат 14 бандро дар бар мегирад. Хулоса, ИМА ба муҳосираи баҳрии Эрон хотима медиҳад, якҷоя бо шариконаш фонди сармоягузории 300 миллиард долларро барои барқарорсозии Эрон таъсис медиҳад, таҳримҳоро бар зидди фурӯши нафт бекор мекунад ва дастрасӣ ба дороиҳои яхкардашудаи Эрон таъмин мекунад. Аммо муҳимтар аз ҳама, назорати гулӯгоҳи Ҳурмуз амалан дар дасти Теҳрон боқӣ мемонад, ки киштирониро дар баробари Уммон якҷоя назорат хоҳад кард.
"Албатта, хидматҳои мувофиқ пешниҳод карда мешаванд ва барои онҳо бояд ҳаққи хизмат ситонида шавад," - изҳор дошт сухангӯи Вазорати корҳои хориҷии Эрон Исмоил Бақоӣ.
Ба ибораи дигар, баъди низоъ бо "бузургтарин артиши ҷаҳон", ки аз ҷониби бузургтарин иқтисоди ҷаҳон пуштибонӣ мешавад, бозигари заифтар на танҳо бохт накард, балки пул ва нуфузи байналмилалии худро нисбат ба пеш аз ҷанг бештар ба даст овард - вазъияте, ки дар таърихи муосир бесобиқа аст.
Албатта, механизми кушодани дороиҳо, вақти бекор кардани таҳримҳо ва содироти нафти Эрон бояд ҳанӯз ҳам таҳия карда шавад. Аммо, худи далели имзои ёддошт, агар таслим шудани ИМА набошад, пас албатта пирӯзӣ нест, чунон ки Трамп иддао дорад.
Ва дар ҳоле ки бастани созишнома тибқи шартҳои кунунӣ як пирӯзии воқеӣ барои режими оятуллоҳҳо хоҳад буд, ки инро ҳукумати Эрон ба мардум ва муттаҳидонаш хотиррасон мекунад, бемаънӣ будани "муваффақият"-и ИМА ҳам барои муттаҳидон ва ҳам мухолифони президенти кунунӣ, инчунин барои аксарияти шаҳрвандони оддӣ равшан аст. Расонаҳои амрикоӣ - ҳам либералҳо ва ҳам консерваторҳо - дар як чиз якдил ҳастанд, рафтори Трамп як шикасти стратегӣ барои Иёлоти Муттаҳида аст.
Ба ишораи Axios, баъзе аз наздиктарин аъзоёни дастаи президент, аз ҷумла котиби давлатӣ Марко Рубио, котиби ҷангӣ Пит Хегсет ва директори Хадамоти Иктишофии Марказӣ (CIA) Ҷон Рэтклифф дар бораи созишномаҳои бадастомада изҳори нигаронӣ кардаанд. Аммо, нашрия тафсилоти мушаххасе пешниҳод накардааст.
Конгресси ИМА низ нисбат ба ин созишнома муносибати мураккабе дорад. Трамп эҳтимолан зери ҳамлаи демократҳо қарор гирифт, ки худаш қариб даҳ сол пеш онҳоро барои нокомӣ дар ҳалли "масъалаи Эрон" шадидан танқид карда буд. Раҳбари ақаллиятҳои Сенат Чак Шумер, бахусус, ин созишномаро шадидан танқид карда, изҳор дошт, ки "Иёлоти Муттаҳида аз сабаби нотавонии Трамп, худписандии ва нотавонии ӯ барои гӯш кардан ба далелҳо дар ҳоли бадтар мондааст".
Аммо дар ҳоле ки дастаи Кохи Сафед барои интиқоди демократҳо омода буд, вокуниши ҳамҳизбон - ҷумҳурихоҳон барои Трамп хеле ҳассостар буд.
“The Hill” қайд мекунад, ки изҳороти сенаторҳои неоконсервативии ноумед аз арзёбии шадиди созишнома ҳамчун "бадтарин хатои сиёсати хориҷӣ дар даҳсолаҳо" то ҳуҷҷате, ки бо ҳадафҳо ва манфиатҳои эълоншудаи Иёлоти Муттаҳида "мутобиқ нест", иборат буд.
Нашрия менависад, ки нигарониҳои асосии баъзе аз муттаҳидони наздиктарини Трамп дар Капитолий ин аст, ки ин созишнома ба Эрон имкониятҳои назарраси иқтисодӣ барои барқароршавӣ бо ҳадди ақали гузаштҳои мутақобила медиҳад.
Тибқи иттилои шабакаи консервативии “Fox News”, сенаторҳои ҷумҳурихоҳ бовар доранд, ки созишномаи кунунӣ, ки ба Теҳрон имтиёзи фаврӣ дар даромади нафт, озод кардани 24 миллиард доллар дороиҳои Эрон ва таъсиси фонди барқарорсозии 300 миллиард долларро медиҳад, аз ҷониби муттаҳидони наздиктарини Амрико дар Ховари Миёна ҳамчун нишонаи заъфи Вашингтон ва пирӯзии бебаҳси Эрон арзёбӣ хоҳад шуд. Ҳатто муттаҳидони вафодори Трамп дар Конгресс ин назарро бо эҳтиёт баён мекунанд.
"Ман нигарон ҳастам, ки баъзе бандҳои ин созишнома ба самти нодуруст ҳаракат мекунанд. Президент сазовори таҳсин аст, ки Эронро нисбат ба даҳсолаҳо заифтар кардааст. Аммо мо бояд боварӣ ҳосил кунем, ки фишангҳоеро, ки дар тӯли шаш сол ба даст овардаем, беҳуда сарф намекунем", - гуфт ба “Fox News” раиси Кумитаи махсуси Сенат оид ба иктишоф, Том Коттон.
Тед Круз, сиёсатмадори дигари маъруф ва бонуфуз, ошкоро изҳор дошт, ки қарори кунунии Трамп мустақиман бо манфиатҳои стратегии ИМА дар Ховари Миёна мухолиф аст.
"Таърих нишон медиҳад, ки додани миллиардҳо доллар ба фанатикҳои теократӣ, ки мехоҳанд моро нобуд кунанд, як идеяи бениҳоят бад аст. Президент маслиҳати бад мегирад ва фиристодани миллиардҳо доллар ба Эрон хато аст", - таъкид кард сенатор.
Ва Роҷер Викер, раиси Кумитаи нерӯҳои мусаллаҳи Сенат, бо киноя идеяи таъсиси як фонди 300 миллиард долларро масхара кард, зеро он "пардохтҳо ба Эрон тибқи созишномаи ҳастаии соли 2015-и Обама ночиз мебошанд".
Мавқеи ҷумҳурихоҳони ҷангхоҳ ногаҳон аз ҷониби демократҳо дастгирӣ карда шуд. Аз ҷумла, Сюзан Райс, ки масъули таҳияи "созиши ҳастаӣ"-и дар боло зикршуда дар замони Обама буд, ин созишномаро дар ABC News "ношуниданӣ" номид, зеро "ин ёддошти дусаҳифагии нозук пешакӣ имтиёзҳои аз ҳад зиёд медиҳад" ва Трамп Иёлоти Муттаҳидаро дар вазъияти бадтари аз пеш аз низоъ мегузорад.
"Ин ҷанги аблаҳона буд ва маълум буд, ки бо оғози ҷанги аблаҳона, ки ҳамаи президентҳои қаблӣ аз он оқилона канорагирӣ мекарданд, шумо бо натиҷаҳои бад ё бадтар анҷом додед. Эрон акнун дарк кардааст, ки метавонад аз гулӯгоҳи Ҳурмуз барои гаравгон гирифтани мо ва иқтисоди ҷаҳонӣ дар ҳар вақт истифода барад", - гуфт ӯ.
Шӯҳратхоҳӣ ва ҷанг ба ҷои дипломатия
Ва акнун, эҳтимолан ба Кохи Сафед аз ҳарду ҷониб фишор хоҳад буд, то Эронро маҷбур кунад, ки ба шартҳои қобили қабул барои ИМА розӣ шавад. Дар ҳолати зарурӣ, бо роҳҳои низомӣ ҳам.
Масалан, наздиктарин муттаҳиди Трамп, сенатор Линдси Грэм, изҳор дошт, ки ӯ бовар дорад, ки созишномаи ибтидоӣ байни Вашингтон ва Теҳрон ноком хоҳад шуд ва қадами оянда ҳамлаҳои бештар ба Эрон хоҳад буд. Вай пешниҳод кард, ки дар ин ҳолат, раҳбари Амрико боз " гулӯгоҳи Ҳурмузро бо зӯрӣ таҳти назорат " мегирад ва дар посух ба амалҳои Ҳизбуллоҳ алайҳи Исроил дар Лубнон, ҳамлаҳои нав ба Эрон хоҳад кард.
"Агар роҳи дипломатӣ тавассути ёддошт ноком шавад, пас мо маҷбур мешавем ба ҷанг ё ягон шакли дигари маҷбуркунӣ муроҷиат кунем", - шарҳ дод ӯ дар CBS News.
Дар ин ҷо, Исроил, ки дар он ҷо фаъолияти сиёсии роҳбарияти кунунӣ мустақиман аз натиҷаи низоъ вобаста аст, метавонад ба Кохи Сафед кумак кунад.
"Агар ҷанг набошад, Нетаняҳу нопадид мешавад. Ӯ сулҳро намеҷӯяд, балки барои зинда мондани худ дар миёни мушкилоти дохилӣ мубориза мебарад", мегӯяд сиёсатшинос Микел Пуэртас.
Барои Теҳрон ва Вашингтон баҳонае барои вайрон кардани ин созишнома вуҷуд дорад. Яке аз муқаррароти ёддошт қатъи амалиёти ҷангӣ, аз ҷумла дар Лубнон, ки дар он ҷо Артиши Исроил фаъолият мекунад, мебошад. Кобинаи кунунии Исроил дар бунбаст қарор дорад. Мавҷудияти он мустақиман аз шиддати вазъ вобаста аст ва Вашингтон ҷангро манъ мекунад. Аз ин рӯ, сарвазири Исроил ҳамаҷониба кор кардааст ва гуфта мешавад, ки аллакай эълон кардааст, ки худро ба ягон ӯҳдадорӣ, ҳатто ба наздиктарин иттифоқчии Иёлоти Муттаҳида, вобаста намешуморад.
Аммо, Кохи Сафед наметавонад аз муҳимтарин иттифоқчии худ, гарчанде ки айни замон хеле мушкилсоз аст, даст кашад. Бо баҳонаи вайрон кардани оташбас, он метавонад бори дигар ба Эрон ҳамла кунад, то як ёддошти нав тартиб диҳад. Тавре ки низои кунунӣ нишон дод, қобилияти Трамп барои таъсир расонидан ба вазъият маҳдуд аст.
Ин маънои онро дорад, ки ӯ кӯшиш мекунад, ки бандҳои имконпазирро ба манфиати худ тағйир диҳад ва бандҳои ғайриимконро ҳамчун як созишномаи мусоид тафсир кунад. Масалан, дастаи ӯ метавонад дар бораи кам кардани маблағи фонди барқарорсозии Эрон гуфтушунид кунад, мӯҳлати пардохтро то ҳадди имкон дароз кунад ё шароити номусоидро барои содироти нафт фароҳам оварад.
Аммо бидуни ҳамлаи пурра, Трамп наметавонад ба ҳадафи асосии худ - барқарор кардани назорати гулӯгоҳи Ҳурмуз ва қатъ кардани барномаи ҳастаии Эрон, чунон ки ӯ дар назар дошт, ноил гардад. Аз ин рӯ, ӯ аллакай интиқоли рекордии нафтро пирӯзии дипломатӣ бар оятуллоҳҳо эълон кардааст.
"Мо назорати пурра бар гулӯгоҳ дорем. Ва дар ҳолати зарурӣ, ИМА метавонад пардохтҳоро ҷорӣ кунад ё ҳатто назорати роҳи обиро ба даст гирад", - изҳор дошт ӯ.
Аён аст, ки Эрон ба ин изҳорот вокуниш нишон надод, зеро ин барои роҳбарияти кишвар ва инчунин барои ҳамаи бозигарони беруна, ки айни замон вазъро зери назорат доранд, равшан аст.
Аммо, чунин далерӣ метавонад ба Трамп имкон диҳад, ки чеҳраи далерона нишон диҳад ва нуфузи заифи худро дар байни ҳамсафони ҳизб ва амрикоиҳо барқарор кунад.
