Мушкилоти Эрон, рушди саноат ва энергетика: моҳи апрел дар Тоҷикистон бо чӣ хотирмон буд

Вид Душанбе.  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 05.05.2026
Обуна шудан
Моҳи апрел хавфи шиддати бӯҳрон дар Ховари Миёна ба заиф шудани суботи иқтисодӣ ва амнияти озуқавории Тоҷикистон таҳдид дошт.
Ин моҳ дар Тоҷикистон ҳам бо хабарҳои нигаронкунанда аз бозорҳои ҷаҳонӣ ва ҳам бо хабарҳои мусбӣдар иқтисоди миллӣ қайд карда шуд. Бисёр таҳаввулоти муҳим, аз ҷумла дар сиёсат, бахусус ҳангоми мулоқотҳоипрезидент Эмомалӣ Раҳмон, инчунин дар соҳаи варзиш рух доданд. Дар бораи рӯйдодҳои хотирмони моҳи гузашта азин матлаби Sputnik Tajikistan маълумоти бештар гиред.
Низоъи Эрон ва иқтисоди Тоҷикистон
Вазъияти атрофи Эрон ва худи низоъ дар Ховари Миёна дар тӯли моҳи апрел дар мадди назари тоҷикистониён қарор дошт.
Вашингтон нияти худро барои дар муддати кӯтоҳтарин анҷом додани маърака эълон кард ва таъкид кард, ки ҳадафи асосии он пешгирӣ аз ба даст овардани силоҳи ҳастаӣ аз ҷониби Теҳрон аст. Дар ҳамин ҳол, таҳдидҳои шадид нисбати Эрон низ ба миён омаданд. Теҳрон, дар навбати худ, ба вайрон кардани қонунҳои байналмилалӣ исрор кард ва аз омодагии худ барои қатъ кардани амалиёти ҷангӣ танҳо дар сурати таъмини кафолатҳои амниятӣ сухан гуфт.
Дар ин замина, гулӯгоҳи Ҳурмуз нақши махсусан муҳим бозид - нуқтаи стратегие, ки дар атрофи он хатти алоҳидаи муқовимат ба вуҷуд омад. Эрон эълон кард, ки назорати гулӯгоҳро дубора ба даст овардааст, дар ҳоле ки Иёлоти Муттаҳида исрор мекард, ки бехатарии киштиронӣ барои дигар кишварҳои минтақа таъмин карда шавад. Дар ниҳоят, ҳарду ҷониб муҳосираи мутақобилаи гулӯгоҳро ҷорӣ карданд.
Контейнерные перевозки грузов в порту Владивостока. Иллюстративное фото - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 22.04.2026
Вазъ дар Ховари Миёна: Хабарҳои ахир
Сабти афзоиши бесобиқаи тиҷорат миёни Тоҷикистону Эрон
Бастани гулӯгоҳ боиси болоравии нархи энержӣ дар саросари ҷаҳон, аз ҷумла дар Тоҷикистон, гардид. Афзоиши нархи сӯзишворӣ дар кишвар бо сабаби мавҷудияти роҳҳои мухталифи содироти бензин, дизел ва газ ҳанӯз бӯҳронӣ нест,аммо ин тамоюли ҷаҳонӣ метавонад ба соҳибони мошинҳо ва мусофирон таъсиргузор бошад.
Бахши кишоварзии Тоҷикистон низ дар хатар аст, зеро баста шудани гулӯгоҳи Ҳурмуз як долони муҳими нақлиётӣ на танҳо барои нафт, балки барои таъминоти нуриҳои ҷаҳонӣ мебошад, ки аллакай норасоии эҳсос мегардад.
Гарчанде Вазорати кишоварзии ҷумҳурӣ зимистони имсола гузориш дода буд, деҳқонон барои маъракаи кишти баҳорӣ захираҳои кофии нуриҳо доранд. Аммо, агар муҳосираи гулӯгоҳ ба ин дараҷа шадид боқӣ монад, он метавонад боиси мушкилот бо ҳосил ва болоравии нархи меваю сабзавот дар аввали мавсими оянда гардад.
Хушбахтона, моҳи апрел, Эрон ва Иёлоти Муттаҳида омодагии худро барои хотима додан ба низоъ ва иштирок дар музокироти сулҳ бори аввал нишон доданд. Аввали ҳамин моҳ, ду тараф оташбас эълон карданд, ки аз ҷониби мақомоти Тоҷикистон истиқбол карда шуд. Вазорати корҳои хориҷӣ изҳори умедворӣ кард, ки ин музокирот ба барқарор шудани сулҳи пойдор ва ҳамаҷониба дар Ховари Миёна оварда мерасонад.
"Мо боварӣ дорем, ки ин низоъ роҳи ҳали низомӣ надорад ва идомаи он танҳо вазъияти аллакай душвори Ховари Миёнаро амиқтар мегардонад ва зарари ҷиддӣ ба ҳамаи кишварҳои минтақа хоҳад расонд", - таъкид кард вазорат.
Сафари Раҳмон ба Остона ва ҷаласаи СААД
Рӯйдоди муҳими сиёсати хориҷӣ сафари президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Остона буд, ки ба Саммити экологӣ дар минтақа ва ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳо - муассисони Бунёди байналмилалии наҷоти баҳри Арал бахшида шуда буд.
Мушкилоти иқлимӣ дар маркази баҳс қарор доштанд. Сарвари давлат дар ҷаласаи умумӣ суханронӣ карда, обшавии босуръати пиряхҳо ва таъсири он ба тавозуни об, инчунин хатари афзояндаи офатҳои табииро қайд кард.
Раҳмон аз ҷомеаи ҷаҳонӣ даъват кард, ки сармоягузорӣ ба лоиҳаҳои экологӣ афзоиш диҳанд ва барориши вомбаргҳои сабзро ҳамчун яке аз абзорҳои ҳамгироии Тоҷикистон ба низоми молиявии ҷаҳонии иқлим таъкид кард.
Дар мулоқоташ бо президенти Қазоқистон Қосимҷомарт Тоқаев, ӯ инчунин масъалаҳои рушди шарикии стратегӣ, робитаҳои тиҷоратӣ ва иқтисодӣ ва ҳамкорӣ дар бахшҳои об ва энергетикаро баррасӣ кард. Таваҷҷуҳи хоса ба энергетика зоҳир шуд: ниҳодҳои дахлдор омодагии худро барои ҳамоҳангсозии таъминоти нерӯи барқ, аз ҷумла дар давраи тирамоҳу зимистон ва талаботи авҷгирифта тасдиқ карданд, ки хусусияти амалии муколамаро таъкид кард.
Корабль на дне высохшего Аральского моря, неподалеку от Аральска, Казахстан.   - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 31.03.2026
Намояндагони панҷ кишвар дар Остона масъалаи наҷоти баҳри Аралро баррасӣ карданд
Қайд кардан зарур аст, ки сафари Раҳмон ба Қазоқистон марҳилаи омодагӣ барои Конфронси оби СММ "Раванди оби Душанбе" дар охири моҳи май мебошад, ки мавзӯи асосии он навоварӣ ва ҳамкории фаромарзӣ хоҳад буд.
Рӯйдоди дигари муҳим мулоқоти Президенти Тоҷикистон бо Дабири кулли СААД Таалатбек Масадиков буд, ки бо сафари корӣ ба Душанбе омадааст. Ҷонибҳо вазъияти Афғонистон, бахусус масъалаи тақвияти марзро ҳамчун як қисми Барномаи байнидавлатии мақсадноки ҷорӣ муфассал баррасӣ карданд. Дар сӯҳбаташ бо Раҳмон, Масадиков инчунин машқҳои махсуси СААД-ро, ки барои моҳи октябр ба нақша гирифта шудаанд, зикр кард. Ба таври мушаххас, дар доираи машқҳои "Кобалт" ва "Скала" дар Тоҷикистон тамрини нерӯҳои мусаллаҳ баргузор мешавад.
Озод кардани бонкҳои Тоҷикистон аз таҳримҳо
Моҳи апрел барои низоми молиявии Тоҷикистон рӯйдоди муҳим буд: ИА таҳримҳоро нисбати се бонки бузурги кишвар бекор кард.
Тибқи иттилои Бонки Миллии Тоҷикистон, "Спитамен", Dushanbe City Bank и "Коммертсбанк" аз рӯйхат хориҷ карда шуданд. Дар асл, як гурӯҳи кории Бонки миллии Тоҷикистон шаш моҳ бо Комиссияи Аврупо музокирот анҷом дод ва нишон дод, ки ҳамкорӣ бо дигар кишварҳо, аз ҷумла Русия, танҳо ҷанбаҳои тиҷоратӣ ва иҷтимоӣ дорад.
Национальный банк Таджикистана  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 24.04.2026
Лағви таҳримҳои ИА аз бонкҳои Тоҷикистон – шарҳи мақомот
Дар ниҳоят, ИА ба набудани қонуншиканиҳо аз ҷониби кишвар боварӣ ҳосил кард ва ҳамчун як қадами мусбат ва мантиқӣ, бонкҳоро аз рӯйхати таҳримҳо хориҷ кард.
Саноат ва энергетика барои худкифоӣ
Моҳи апрел бо рушди фаъоли иқтидори саноатии кишвар ва кушодани якчанд корхонаҳои нисбатан калон хотирмон шуд. Ба гуфтаи мақомот, илова бар даромадҳои буҷет ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ, маҳсулоти онҳо вобастагии кишварро аз воридот коҳиш медиҳад.
Айни замон, лоиҳаҳои энергияи барқароршаванда дар Тоҷикистон рушд мекунанд. Ҳамин тариқ, дар ноҳияи Ҷайҳун сохтмони як нерӯгоҳи офтобӣ бо иқтидори 250 МВт ба нақша гирифта шудааст, ки яке аз бузургтаринҳо дар кишвар хоҳад буд.
Тоҷикистон бо Русия як лоиҳаи бузурги дигарро баррасӣ мекунад: ҷонибҳо сохтмони як нерӯгоҳи офтобиро дар шимоли кишвар бо иқтидори умумии то 500 МВт барои мувозинати истеъмоли энергия байни минтақаҳо меомӯзанд. Дар Ромит инчунин як зеристгоҳи нав бо номи "Явроз" ба нақша гирифта шудааст, ки дар баробари рушди хатҳои интиқол ва шабакаҳои тақсимотӣ, ки устувории таъминоти барқро беҳтар мекунад, ба нақша гирифта шудааст.
Рӯйдоди алоҳида сафари Раҳмон ба вилояти Хатлон буд, ки зимни он раҳбари Тоҷикистон чархаитаҷдидкардаирақами 7-ро дар нерӯгоҳи барқи обии Норак, бузургтарин нерӯгоҳи барқи кишвар ва пуриқтидортарин дар Осиёи Марказӣ, ба кор андохт. Мақомот таъкид мекунанд, ки ин кор иқтидори саноатии корхонаҳои минтақавиро афзоиш медиҳад, хатари қатъи барқро коҳиш медиҳад ва устувории таъминоти барқро, махсусан дар фасли зимистон, вақте ки бори шабака ба таври назаррас меафзояд, беҳтар мекунад.
Дастовардҳои варзишӣ ва номҳои нав
Апрел пур аз хабарҳои варзишӣ буд. Хабари пурсарусадотарин истеъфои сармураббии дастаи миллии футболи Тоҷикистон, мутахассиси серб Горан Стеванович буд. Ӯ хабар дод, ки ҷонибҳо натавонистанд дар бораи шартҳои тамдиди шартнома ба мувофиқа расанд, аммо бо вуҷуди ин, аз ҳамкорӣ бо ФФТва кор дар ин кишвар хушҳол аст.
Аммо, ҷойгузини Стеванович зуд пайдо шуд, он ҳам аз минтақаи Балкан. Мураббии нави дастаи миллӣ мутахассиси 49-солаи македонӣ Игор Ангеловски шуд. Ӯ дастаро барои Ҷоми Осиё дар соли 2027, ки дар Арабистони Саудӣ баргузор мешавад, омода мекунад. Ангеловски қаблан мураббии дастаи миллии Македонияи Шимолӣ будва соли 2020 онҳоро аввалин бор ба даври ниҳоии қаҳрамонии Аврупо баровард.
Ғайр аз хабарҳои футбол, варзишгарони Тоҷикистон моҳи гузашта дар намудҳои мухталифи варзиш ҷоизаҳои зиёдеро ба даст оварданд. Дастаи паралимпӣ махсусан ном баровард ва дар Фестивали байналмилалии “Импулс”дар Сочи 37 медал ба даст овард. Ҷамъи 19 медали тилло, 10 медали нуқра ва 6 медали биринҷии даста яке аз натиҷаҳои назарраси моҳ буд.
Дар риштаи бокс, варзишгарони тоҷик низ ҷоизаҳо ба даст оварданд. Миҷгона Самадова дар Қаҳрамонии Осиё дар Улан-Батор медали биринҷӣ ба даст овард ва Парвиз Каримов бошад медали нуқра ба даст овард ва дар даври ниҳоӣ аз рақиби узбекистониаш мағлуб шуд.
Нурулло Алиев размкори шинохтаи тоҷик шартномаи ҳамкорияшро бо UFC тамдид кард - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 14.04.2026
Нурулло Алиев размкори шинохтаи тоҷик шартномаи ҳамкорияшро бо UFC тамдид кард.
Аммо хабари ҷолибтарин аз ҷаҳони санъатҳои ҳарбӣ меояд. "Уқоби тоҷик" Нурулло Алиев бо UFC шартномаи нав ба имзо расонд, ки ин оғози муваффақонаи варзишгар дар ин созмон аст. Дар 11 мусобиқаи қаблӣ, размикори тоҷикшикаст (11-0) нахӯрдаст ва омодагии худро барои рақобат дар сатҳи баланд нишон дод. Ғайр аз ин, тамдиди шартнома бо UFC бештар аз як расмият аст: дар соҳаи MMA, шартномаҳои дуюм одатан ба муштзанҳое дода мешаванд, ки аллакай арзиши худро барои ин созмон исбот кардаанд.
Хулоса
Раҷаб Исмонов, охирин собиқадори ҷанг аз Ҳисор ва яке аз пиронсолтарин афроди Тоҷикистон, дар синни 101-солагӣ даргузашт. Роҳи ҷангии ӯ аз Украина то Лаҳистон давом ёфта, рӯзи Ғалабаро дар Берлин ҷашн гирифт ва пас аз ҷанг даҳсолаҳо дар зодгоҳаш кор кард. Имрӯз дар кишвар танҳо ҳашт собиқадори Ҷанги Бузурги Ватанӣ боқӣ мондаанд; калонтаринаш 102 ва хурдтаринаш 99 сола аст.
Парлумон ҷалби муташаккилонаи муҳоҷиронро ба Русия тасдиқ кард. Тибқи ҳуҷҷате, ки моҳи апрел қабул шуд, мутахассисон метавонанд пеш аз рафтан баъзе аз расмиёти ҳатмии бақайдгириро дар Тоҷикистон анҷом диҳанд.
Мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Душанбе мубориза бо фаҳшу фуҷур (порнографияро) оғоз карданд. Дар охири моҳ якчанд парвандаҳои ҷиноӣ барои паҳн ва истеҳсоли маводи фаҳш кушода шуданд. Ба шаҳрвандон инчунин ҷазоҳо барои паҳн кардани чунин мундариҷа, ҳатто бе мақсади тиҷоратӣ, хотиррасон карда шуданд.
Лентаи хабарҳо
0