https://sputnik.tj/20260416/rusiya-rushdi-iqtisodi-tojikiston-1076884094.html
Русия барои рушди иқтисоди Тоҷикистон қариб 2 миллион доллар равон месозад
Русия барои рушди иқтисоди Тоҷикистон қариб 2 миллион доллар равон месозад
Sputnik Тоҷикистон
Мақомоти Русия лоиҳаи рақамикунонии минтақаҳои озоди иқтисодии (МОИ) кишварро дастгирӣ карданд, ки бояд вуруди сармоягузорони эҳтимолиро ба бозори кишвар содда... 16.04.2026, Sputnik Тоҷикистон
2026-04-16T17:33+0500
2026-04-16T17:33+0500
2026-04-16T17:33+0500
таҳлил
дар тоҷикистон
суғд
русия
иқтисод
сармоягузорӣ
https://cdnn1.img.sputnik.tj/img/07e9/0a/03/1071729756_0:233:1280:953_1920x0_80_0_0_5f17fd5c19444d2a7c0f74eaa35c1784.jpg
ДУШАНБЕ, 16 апр – Sputnik. Айни замон, Тоҷикистон панҷ минтақаи озоди иқтисодӣ (МОИ) дорад, ки реҷаҳои махсуси андоз ва гумрукӣ доранд: Суғд, Данғара, Кӯлоб, Панҷ ва Ишкошим.Таъсиси ин минтақаҳо бо андозбандии имтиёзнок ва шароити соддакардашудаи рушди тиҷорат дар соли 2011 яке аз муваффақтарин лоиҳаҳои иқтисодии ҳукумат дар 15 соли охир мебошад.Дар ҳоле, ки тиҷорати хориҷӣ дар чанд соли аввал дар муносибат ба МОИ эҳтиёткор буданд ва аз сармоягузорӣ дар Тоҷикистон дудила буданд, рушди ин минтақаҳо ҳоло бо суръати хеле баланд идома дорад ва тамоми хароҷоти буҷаро ҷуброн мекунад.Ба гуфтаи сардори Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати рушди иқтисодии Тоҷикистон Маҷон Манучеҳр, айни замон дар МОИ 120 корхона ба қайд гирифта шудааст, ки аз аввали соли 2026 тақрибан 3 миллион доллар сармоягузорӣ ҷалб карда, ба маблағи 17,5 миллион доллар маҳсулот истеҳсол кардаанд.Тибқи иттилои Вазорати рушди иқтисод, дар соли 2025 ҳаҷми сармоягузории ҷалбшуда дар панҷ МОИ кишвар беш аз 11,3 миллион долларро ташкил дод, дар ҳоле ки истеҳсолот қариб ба 73 миллион доллар расид.Албатта, мақомоти масъул мавҷудияти баъзе мушкилотро инкор намекунанд. Яке аз онҳо ҷуғрофия ва амният аст. Масалан, ду аз се минтақаи иқтисодӣ дар наздикии марзи Тоҷикистону Афғонистон ҷойгиранд, ки онҳоро барои сармоягузорон камтар ҷолиб мегардонад. Аммо, вазорат қайд мекунад, ки ҳатто дар он ҷо, таваҷҷӯҳи тиҷорат ба МОИ бо беҳтар шудани вазъ тадриҷан афзоиш меёбад.Вазифаи дигари хеле муҳимтар барои мақомот коҳиш додани монеаҳои бюрократӣ мебошад, ки сармоягузоронро барои ворид кардани пул ба кишвар бештар омода мегардонад. Барои ин мақсад, UNIDO, Созмони рушди саноати Созмони Милали Муттаҳид, тирамоҳи соли 2025 бо дастгирии Ҳукумати Русия барномаи "Равзанаи ягона барои минтақаҳои озоди иқтисодӣ"-ро оғоз кард.Лоиҳаи 1,9 миллион долларӣ барои чор сол пешбинӣ шудааст. Ҳадафи асосии он кам кардани вақти сарфшуда барои оғози фаъолияти корхонаҳо, таъмини роҳҳои беҳтарини логистикӣ, хариди ашёи хом ва ҷалби қувваи корӣ бо хароҷоти камтарин барои ҳуҷҷатгузорӣ, иҷозатномаҳо ва дигар ҳуҷҷатҳо мебошад."Мо мехоҳем пеш аз ҳама барои сармоягузорон шароити мусоид пешниҳод кунем. Фарзан ман сармоягузор ҳастам. Бо истифода аз портали махсус таҳияшуда, ман метавонам масоҳати қаламраверо, ки бояд интихоб кунам, арзёбӣ кунам, роҳҳои наздики логистикӣ ва дастрасии захираҳои маъданиро бубинам - тамоми инфрасохтор дар дасти ман хоҳад буд", - шарҳ дод бартариҳои лоиҳаро роҳбари раёсати маъмурияти минтақаҳои озоди иқтисодӣ Ҷовид Ҳусейнзода.Дар мавриди содда кардани равандҳои бюрократӣ, фаъолияти чор ниҳоди дахлдори давлатӣ - Вазорати рушди иқтисодӣ, Вазорати меҳнат, Кумитаи андоз ва Вазорати корҳои хориҷӣ рақамикунонӣ карда мешаванд. Ин имкон медиҳанд, ки "раводиди МОИ" - як навъи махсуси раводид барои субъектҳои минтақаҳои озоди иқтисодӣ гирифта шавад.Ба гуфтаи роҳбари лоиҳаи UNIDO Алексей Саврасов, минтақаҳои озоди иқтисодии Тоҷикистон дорои имкониятҳои истифоданашуда, аз ҷумла дар самти таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва рушди саноат мебошанд. Бо вуҷуди ин, ӯ қайд кард, ки яке аз монеаҳое, ки солҳо боз ҳалношуда боқӣ мондааст, набудани роҳи қулайи муошират барои сармоягузорон бо намояндагони минтақаҳои озоди иқтисодӣ ва ниҳодҳои давлатӣ мебошад. Хусусан, интиқоли ҳуҷҷатҳо аз як ниҳод ба дигар вақт ва кӯшиши зиёди ҳам мансабдорон ва ҳам соҳибкоронро талаб мекунад."Ин як навъ батартиборӣ ва соддакунӣ аст. Сармоягузор фикр мекунад, ки ба Тоҷикистон ворид шавад ё не. Айни замон ӯ маҷбур аст, ки дар нӯҳ навбат истода бошад. Баъди роҳандозии лоиҳа, ягон навбат нахоҳад буд. Портал якчанд вазифаҳоро иҷро хоҳад кард - иттилоот, равзанаи ягона ва кӯмак дар гирифтани раводид, сертификатҳо ва иҷозатномаҳо", - шарҳ дод бартариҳои лоиҳаро Алексей Саврасов.Ба гуфтаи ӯ, "Равзанаи ягона" гузариш аз расмиёти гуногун ба хидматрасониҳое мебошад, ки бо истифода аз зеҳни сунъӣ идора ва системанок карда мешаванд, аммо муҳимтар аз ҳама, ба фаъолияти сармоягузорон нигаронида шудаанд.Саврасов эҳтимол кард, ки пас аз татбиқи ин лоиҳа, қадами навбатӣ метавонад рақамикунонии мустақими раванди фаъолияти сармоягузорон баъди он, ки аллакай ба минтақаҳои озоди иқтисодии Тоҷикистон сармоягузорӣ кардаанд, бошад.Ба қавли ӯ дар татбиқи лоиҳа коршиносони байналмилалӣ, ки тавассути озмуни кушод интихоб шудаанд, инчунин мутахассисон аз худи Тоҷикистон кор хоҳанд кард.Мутахассисони маҳаллӣ ба таҳлили равандҳои ҳуҷҷатгузорӣ ва фаъолияти минтақаҳои озоди иқтисодӣ ва мутобиқ кардани беҳтарин таҷрибаҳои байналмилалӣ дар ин соҳаҳо ба ниёзҳои кишвар мусоидат хоҳанд кард.То оғози лоиҳаи UNIDO, ба қонунгузории амалкунанда, ки чунин минтақаҳоро танзим мекунад, тағйирот ва иловаҳо ворид карда шуданд, ки барои афзоиши ҷолибияти онҳо ва мутобиқ кардани онҳо бо меъёрҳои байналмилалӣ равона карда шудаанд.Ғайр аз ин, мӯҳлати фаъолияти Минтақаи озоди иқтисодӣ аз 25 то 50 сол тамдид карда шуд ва иҷораи замин аз 25 то 20% кам карда шуд. Андози иҷтимоӣ низ кам карда шуд, ки барои тиҷорат муҳити беҳтар фароҳам меорад.Коршиносон пешгӯӣ мекунанд, ки рақамикунонии МОИ Тоҷикистон, ки аз ҳисоби Русия маблағгузорӣ мешавад, боиси афзоиши чандинкаратаи сармоягузориҳои хориҷӣ ва даромадҳои давлат хоҳад шуд. Ин тамоми сармоягузориҳои давлатиро аз замони оғози фаъолияти минтақаҳо дар соли 2011 пурра бармегардонад, ҳазорҳо ҷойҳои нави корӣ дар дохили кишвар таъсис медиҳад ва қисман масъалаи ивазкунии воридотро ҳал мекунад.
https://sputnik.tj/20260415/moi-tojikiston-shirkatho-sahmi-rusiya-faoliyat-1076841037.html
https://sputnik.tj/20240407/moi-tojikiston-mlrd-somoni-mahsulot-istehsol-1062372736.html
https://sputnik.tj/20251004/mintaqaho-ozod-usiya-sarmoya-tojikiston-1071735197.html
суғд
русия
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Хабарҳо
tg_TJ
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
таҳлил, дар тоҷикистон, суғд, русия, иқтисод, сармоягузорӣ
таҳлил, дар тоҷикистон, суғд, русия, иқтисод, сармоягузорӣ
Русия барои рушди иқтисоди Тоҷикистон қариб 2 миллион доллар равон месозад
Эксклюзив
Мақомоти Русия лоиҳаи рақамикунонии минтақаҳои озоди иқтисодии (МОИ) кишварро дастгирӣ карданд, ки бояд вуруди сармоягузорони эҳтимолиро ба бозори кишвар содда гардонад ва дар натиҷа буҷаи Тоҷикистонро ғанӣ гардонад
ДУШАНБЕ, 16 апр – Sputnik. Айни замон, Тоҷикистон панҷ минтақаи озоди иқтисодӣ (МОИ) дорад, ки реҷаҳои махсуси андоз ва гумрукӣ доранд: Суғд, Данғара, Кӯлоб, Панҷ ва Ишкошим.
Таъсиси ин минтақаҳо бо андозбандии имтиёзнок ва шароити соддакардашудаи рушди тиҷорат дар соли 2011 яке аз муваффақтарин лоиҳаҳои иқтисодии ҳукумат дар 15 соли охир мебошад.
Дар ҳоле, ки тиҷорати хориҷӣ дар чанд соли аввал дар муносибат ба МОИ эҳтиёткор буданд ва аз сармоягузорӣ дар Тоҷикистон дудила буданд, рушди ин минтақаҳо ҳоло бо суръати хеле баланд идома дорад ва тамоми хароҷоти буҷаро ҷуброн мекунад.
Ба гуфтаи сардори Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати рушди иқтисодии Тоҷикистон Маҷон Манучеҳр, айни замон дар МОИ 120 корхона ба қайд гирифта шудааст, ки аз аввали соли 2026 тақрибан 3 миллион доллар сармоягузорӣ ҷалб карда, ба маблағи 17,5 миллион доллар маҳсулот истеҳсол кардаанд.
Тибқи иттилои Вазорати рушди иқтисод, дар соли 2025 ҳаҷми сармоягузории ҷалбшуда дар панҷ МОИ кишвар беш аз 11,3 миллион долларро ташкил дод, дар ҳоле ки истеҳсолот қариб ба 73 миллион доллар расид.
"Инфрасохторе, ки бо маблағҳои буҷетӣ сохта мешавад, аллакай барои хазина фаъолона даромад меорад. Пардохтҳои андоз ва гумрук қариб се маротиба аз маблағи сармоягузорӣ зиёдтаранд, ки ин аз фоидаи муассири иқтисодии МОИ шаҳодат медиҳад", - қайд мекунад Маҷон Манучеҳр.
Албатта, мақомоти масъул мавҷудияти баъзе мушкилотро инкор намекунанд. Яке аз онҳо ҷуғрофия ва амният аст. Масалан, ду аз се минтақаи иқтисодӣ дар наздикии марзи Тоҷикистону Афғонистон ҷойгиранд, ки онҳоро барои сармоягузорон камтар ҷолиб мегардонад. Аммо, вазорат қайд мекунад, ки ҳатто дар он ҷо, таваҷҷӯҳи тиҷорат ба МОИ бо беҳтар шудани вазъ тадриҷан афзоиш меёбад.
Вазифаи дигари хеле муҳимтар барои мақомот коҳиш додани монеаҳои бюрократӣ мебошад, ки сармоягузоронро барои ворид кардани пул ба кишвар бештар омода мегардонад. Барои ин мақсад, UNIDO, Созмони рушди саноати Созмони Милали Муттаҳид, тирамоҳи соли 2025 бо дастгирии Ҳукумати Русия барномаи "Равзанаи ягона барои минтақаҳои озоди иқтисодӣ"-ро оғоз кард.
Лоиҳаи 1,9 миллион долларӣ барои чор сол пешбинӣ шудааст. Ҳадафи асосии он кам кардани вақти сарфшуда барои оғози фаъолияти корхонаҳо, таъмини роҳҳои беҳтарини логистикӣ, хариди ашёи хом ва ҷалби қувваи корӣ бо хароҷоти камтарин барои ҳуҷҷатгузорӣ, иҷозатномаҳо ва дигар ҳуҷҷатҳо мебошад.
"Мо мехоҳем пеш аз ҳама барои сармоягузорон шароити мусоид пешниҳод кунем. Фарзан ман сармоягузор ҳастам. Бо истифода аз портали махсус таҳияшуда, ман метавонам масоҳати қаламраверо, ки бояд интихоб кунам, арзёбӣ кунам, роҳҳои наздики логистикӣ ва дастрасии захираҳои маъданиро бубинам - тамоми инфрасохтор дар дасти ман хоҳад буд", - шарҳ дод бартариҳои лоиҳаро роҳбари раёсати маъмурияти минтақаҳои озоди иқтисодӣ Ҷовид Ҳусейнзода.
Дар мавриди содда кардани равандҳои бюрократӣ, фаъолияти чор ниҳоди дахлдори давлатӣ - Вазорати рушди иқтисодӣ, Вазорати меҳнат, Кумитаи андоз ва Вазорати корҳои хориҷӣ рақамикунонӣ карда мешаванд. Ин имкон медиҳанд, ки "раводиди МОИ" - як навъи махсуси раводид барои субъектҳои минтақаҳои озоди иқтисодӣ гирифта шавад.
Ба гуфтаи роҳбари лоиҳаи UNIDO Алексей Саврасов, минтақаҳои озоди иқтисодии Тоҷикистон дорои имкониятҳои истифоданашуда, аз ҷумла дар самти таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва рушди саноат мебошанд. Бо вуҷуди ин, ӯ қайд кард, ки яке аз монеаҳое, ки солҳо боз ҳалношуда боқӣ мондааст, набудани роҳи қулайи муошират барои сармоягузорон бо намояндагони минтақаҳои озоди иқтисодӣ ва ниҳодҳои давлатӣ мебошад. Хусусан, интиқоли ҳуҷҷатҳо аз як ниҳод ба дигар вақт ва кӯшиши зиёди ҳам мансабдорон ва ҳам соҳибкоронро талаб мекунад.
"Ин як навъ батартиборӣ ва соддакунӣ аст. Сармоягузор фикр мекунад, ки ба Тоҷикистон ворид шавад ё не. Айни замон ӯ маҷбур аст, ки дар нӯҳ навбат истода бошад. Баъди роҳандозии лоиҳа, ягон навбат нахоҳад буд. Портал якчанд вазифаҳоро иҷро хоҳад кард - иттилоот, равзанаи ягона ва кӯмак дар гирифтани раводид, сертификатҳо ва иҷозатномаҳо", - шарҳ дод бартариҳои лоиҳаро Алексей Саврасов.
Ба гуфтаи ӯ, "Равзанаи ягона" гузариш аз расмиёти гуногун ба хидматрасониҳое мебошад, ки бо истифода аз зеҳни сунъӣ идора ва системанок карда мешаванд, аммо муҳимтар аз ҳама, ба фаъолияти сармоягузорон нигаронида шудаанд.
Саврасов эҳтимол кард, ки пас аз татбиқи ин лоиҳа, қадами навбатӣ метавонад рақамикунонии мустақими раванди фаъолияти сармоягузорон баъди он, ки аллакай ба минтақаҳои озоди иқтисодии Тоҷикистон сармоягузорӣ кардаанд, бошад.
Ба қавли ӯ дар татбиқи лоиҳа коршиносони байналмилалӣ, ки тавассути озмуни кушод интихоб шудаанд, инчунин мутахассисон аз худи Тоҷикистон кор хоҳанд кард.
Мутахассисони маҳаллӣ ба таҳлили равандҳои ҳуҷҷатгузорӣ ва фаъолияти минтақаҳои озоди иқтисодӣ ва мутобиқ кардани беҳтарин таҷрибаҳои байналмилалӣ дар ин соҳаҳо ба ниёзҳои кишвар мусоидат хоҳанд кард.
То оғози лоиҳаи UNIDO, ба қонунгузории амалкунанда, ки чунин минтақаҳоро танзим мекунад, тағйирот ва иловаҳо ворид карда шуданд, ки барои афзоиши ҷолибияти онҳо ва мутобиқ кардани онҳо бо меъёрҳои байналмилалӣ равона карда шудаанд.
Ғайр аз ин, мӯҳлати фаъолияти Минтақаи озоди иқтисодӣ аз 25 то 50 сол тамдид карда шуд ва иҷораи замин аз 25 то 20% кам карда шуд. Андози иҷтимоӣ низ кам карда шуд, ки барои тиҷорат муҳити беҳтар фароҳам меорад.
Коршиносон пешгӯӣ мекунанд, ки рақамикунонии МОИ Тоҷикистон, ки аз ҳисоби Русия маблағгузорӣ мешавад, боиси афзоиши чандинкаратаи сармоягузориҳои хориҷӣ ва даромадҳои давлат хоҳад шуд. Ин тамоми сармоягузориҳои давлатиро аз замони оғози фаъолияти минтақаҳо дар соли 2011 пурра бармегардонад, ҳазорҳо ҷойҳои нави корӣ дар дохили кишвар таъсис медиҳад ва қисман масъалаи ивазкунии воридотро ҳал мекунад.
