Хароҷоти калон ва мушкилоти ҳамсоягон: моҳи феврал дар Тоҷикистон бо чӣ хотирмон шуд

© Sputnik / Амир ИсаевЗдание правительства Республики Таджикистан в Душанбе
Здание правительства Республики Таджикистан в Душанбе  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 03.03.2026
Обуна шудан
Эксклюзив
Моҳи гузашта бо изҳороти ғайричашмдошти мақомот дар бораи масъалаҳои муҳимтарини рӯзгору манзил, инчунин рӯйдодҳои муҳими иқтисодӣ ва хабарҳои нигаронкунанда аз кишварҳои ҳамсоя хотирмон шуд
ДУШАНБЕ, 3 мар - Sputnik. Моҳи феврал дар Тоҷикистон моҳи посухҳои муҳим ба саволҳое буд, ки шаҳрвандонро ҳамешагӣба худ ҷалб ва нигарон мекунанд: пули барқ ​​ба куҷо меравад, чаро нархҳои коммуналӣ боло мераванд, кӣ барои қаллобӣ ва мушкилот дар бахши сохтмон масъул аст?
Гузоришҳои ҷамъбастии иқтисодии соли 2025 низ ҷолиб буданд, баъзеашон хушбинона буданд, дар ҳоле ки дигар гузоришҳо, боиси нигаронӣ барои некӯаҳволии мардуми оддии тоҷик шуданд.
Бо вуҷуди ин, моҳи феврал на танҳо хабарҳои дохилӣ, балки вазъияти душвори кишварҳои ҳамсоя, аз ҷумла мушкилоти афзоянда дар марз бо Афғонистон ва задухӯрдҳо байни президент ва нерӯҳои амниятӣ дар Қирғизистон низ боиси нигаронӣ шуданд.
Sputnik Тоҷикистон ин ва дигар рӯйдодҳои муҳими моҳи февралро ба хотир меорад.

Мушкилоти ҳамсоякишварҳо

Давоми моҳи феврал, мақомоти Тоҷикистон бо нигаронӣ рӯйдодҳоеро дар Қирғизистон ҳамсоя пайгирӣ мекард, ки дар ин онҳо президент Содир Ҷабборов ва раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии кишвар, Қамчибек Тошиев - ду чеҳраи калидии ҷумҳурии ҳамсоя, ки соли гузашта дар таҳияи созишномаи сулҳи марзӣ яқҷоя саҳмгузор буданд, иштирок доштанд.
Ҷабборов ногаҳон Тошиевро ба истеъфо фиристод, ки ин иқдомро сардори амниятии Қирғизистон ҳангоми сафари корӣ ба хориҷа фаҳмид.
Бо назардошти он, ки бо ҷойивазкуниҳои шабеҳи кадрӣ дар ҷумҳурии ҳамсоя борҳо кӯшишҳои табаддулот ё тағйири режим (аксар вақт бо парвандаҳои ҷиноӣ, эътирозҳо ва тирпарронӣ) ба вуҷуд меомаданд, ҳамаи ҳамсояҳои Қирғизистон сабабҳои нигаронӣ доштанд.
Камчыбек Ташиев - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 10.02.2026
Ба манфиати давлат: Ҷабборов Тошиев ва се муовинашро аз вазифа барканор кард
Аммо ҳамаи нозирони ҳамсоя аз он ҳайрон шуданд, ки Тошиев даъват кард, ки аз парокандагии кишвар пешгирӣ карда шавад ва ошкоро бо қарори президент розӣ будани худро баён кард. Дар навбати худ, Ҷабборов изҳор дошт, ки ба раиси собиқи Кумитаи давлатии амнияти миллӣ ҳеҷ мушкилоте нест ва ӯ ба манфиатҳои давлатӣ ва савганди худ содиқ мемонад.
Хабарҳо аз Афғонистон хеле камтар рӯҳбаландкунанда буданд. Баъди задухӯрдҳо дар марз дар охири соли гузашта, шиддати низоъ коҳиш ёфт, аммо худи мушкилот боқӣ монда, Тоҷикистонро нигарон мекунад.
Чунончӣ, рӯзи 10 феврал, марзбонон дар посгоҳи Даркад дар Хатлон аз интиқоли миқдори зиёди маводи мухаддир аз Афғонистон ба ҷумҳурӣ пешгирӣ карданд. Тибқи иттилои маркази матбуоти Қӯшунҳои сарҳадии Кумитаи давлатии амнияти миллӣ (КДАМ), дар натиҷаи амалиёт як қочоқчӣ аз вилояти Тахор боздошт шуда, се нафари дигар тавонистанд фирор кунанд.
Бо вуҷуди ин, аз кишварҳои ҳамсоя хабарҳои мусбат низ буданд. 17 феврал ҷаласаи 13-уми Комиссияи байниҳукуматӣ оид ба ҳамкории тиҷоратӣ ва иқтисодӣ байни Тоҷикистон ва Ӯзбекистон баргузор шуд. Дар ин чорабинӣ ҷонибҳо таъкид карданд, ки муомилоти молбайни кишварҳо дар соли гузашта 718,3 миллион долларро ташкил дод, ки нисбат ба соли 2024 22,5% афзоишро нишон дод. Муҳимтар аз ҳама, Душанбе ва Тошканд қасд доранд, ки ин рақамро дар солҳои оянда ба 2 миллиард доллар расонанд.

Хабарҳои муҳим дар бахшҳои сохтмон ва энергетика

Дар якчанд нишасти матбуотии вазорату идораҳо ба таври ғайричашмдошт изҳороти назарраси мақомот садо дод, ки дар онҳо як қатор мушкилотимуҳим, вале расман баррасинашуда эътироф карда шуданд.
Масалан, Низом Мирзозода, раиси Кумитаи меъморӣ, мустақиман изҳор дошт, ки баъзе аз ширкатҳои сохтмонӣ шаҳрвандонро бо фурӯши як манзил ба якчанд нафар фиреб медиҳанд. Танҳо дар соли 2025 беш аз 7000 чунин қонуншиканӣ ошкор карда шуд ва қариб 1300 ширкат ба маблағи 547 000 сомонӣ ҷарима шуданд.
Мирзозода инчунин эътироф кард, ки ширкатҳои сохтмонӣ воқеан камбудиҳо доранд ва баъзеашон аз бастани расмии шартномаҳои хариду фурӯш худдорӣ мекунанд.
Нархи миёнаи манзил дар Тоҷикистон ҳудуди 5 ҳзор сомонӣ барои як метри мураббаъ мебошад - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 04.02.2026
Нархи миёнаи манзил дар Тоҷикистон ҳудуди 5 ҳзор сомонӣ барои як метри мураббаъ мебошад.
"Вақте ки шартнома дар нотариус ба қайд гирифта мешавад, он эътибори ҳуқуқӣ пайдо мекунад ва ҳама гуна баҳсҳо ва норозигиҳои ба миён омада тавассути судҳо ҳал карда мешаванд. Он гоҳ дигар манзилро ба якчанд нафар фурӯхтан мумкин нест. Аммо, бисёре аз биносозон аз бақайдгирӣ канорагирӣ мекунанд", - таъкид кард сардори раёсат.
Ба гуфтаи ӯ, барои пешгирӣ аз фиреб ва мушкилот ҳангоми хариду фурӯши манзил, шаҳрвандон "бояд саводнокии ҳуқуқии худро беҳтар кунанд".
"Ширкатҳое буданд, ки дар асл одамонро фиреб медоданд: онҳо амволро ба нафаре мефурӯхтанд, сипас муфлис мешуданд ва шахси дигарро ҳамчун ворис таъин карданд. Сипас вориси нав меояд, ширкатро мегирад, аммо аз риояи шартномаҳои қаблан басташуда саркашӣ мекунад ва амволро ин дафъа ба шахси дигар дубора мефурӯшад, " - шарҳ дод Мирзозода.
Барои тағйир ва иловаҳо ба Кодекси шаҳрсозииТоҷикистон як гурӯҳикорӣ таъсис дода шудааст. Ба гуфтаи Мирзозода, пас аз қабули тағйирот, ширкат ё афроде, ки масъули сохтмони биноҳои истиқоматӣ ҳастанд, "то он даме, ки вуҷуд доранд, барои сифати сохтмон ва устувории бино масъул хоҳанд буд."
Хабари дигари ғайричашмдошт гузориши Оҷонсииназорати давлатии энергетикӣ буд, ки қаллобиҳои чандмиллиондолларии ҳисобҳои барқро дар суратҳисобҳои шахсии истеъмолкунандагон ошкор кард.
Дар Тоҷикистон санҷишҳо дар соли 2025 истифодаи ғайриқонунии 174,2 миллион кВт/соат нерӯи барқро ошкор карданд, ки ба давлат 235,6 миллион сомонӣ зарар расонидааст. Бузургтарин қаллобӣ дар Душанбе, Бохтар ва Кӯлоб сабт шудааст. Сӯиистифода дар истгоҳҳои обкашӣ низ ошкор карда шуданд - 57 миллион кВт/соат. Дар натиҷа, ҷаримаҳо ба маблағи 1,8 миллион сомонӣ ситонида шуданд ва зиёда аз 130 парвандаи ҷиноӣ кушода шуд.
Энергетика аз рӯи ҳаҷми хароҷоти давлатӣ дар соли 2026 аз маориф ҳам пеш мегузарад - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 03.01.2026
Энергетика аз рӯи ҳаҷми хароҷоти давлатӣ дар соли 2026 аз маориф ҳам пеш мегузарад.
Додситонӣ ҳам дуздиҳои махсусан калонро тасдиқ кард. Ҳамин тариқ, Додситони кулл Ҳабибулло Воҳидзода хабар дод, ки дар суратҳисоби бонкии як нозир 9 миллион сомонии истеъмолкунандагон ҳамчун пардохт барои нерӯи барқ ​​ошкоршудааст.
Хадамоти зиддиинҳисорӣ дар бораи афзоиши нави тарофаҳоаз 1 феврал вобаста ба манзил ва хизматрасонии коммуналӣ эълон кард, ки барои шаҳрвандони Тоҷикистон комилан хушоянднабуд. Оҷонсӣафзоиши нархҳоро барои истеъмолкунандагон бо зарурати ҳалли касри молиявӣ дар бахши энергетика, афзоиши хароҷоти сӯзишворӣ ва музди меҳнат ва иҷрои ӯҳдадориҳо дар назди муассисаҳои қарзӣ шарҳ дод. Хотиррасон бояд кард, ки тарофаҳои барқ ​​дар соли 2025 ду маротиба аз нав дида баромада шуданд.

Нозукиҳои иқтисодӣ

Аз ҷумлаи хабарҳои муҳими моҳи гузашта чандгузориши иқтисодии ҷолибро қайд кардан лозим аст.
Вазири саноат ва савдо Шералӣ Кабир хабари хушро эълон кард. Ба гуфтаи ӯ, Тоҷикистон дар соли 2025 аз рӯи афзоиши саноатӣ дар ИДМ ҷои аввалро ишғол кард ва аз Қирғизистон 10% пеш гузашт. Ҳаҷми истеҳсолот 66,7 миллиард сомониро ташкил дод, ки нисбат ба соли 2024 13,3 миллиард бештар аст. Истихроҷи маъдан (40,3%) соҳаи пешсаф шуда,коркарди хӯрокворӣ (18,6%), истеҳсоли нерӯи барқ ​​(17,2%) афзоишро нишон доданд. Дар саноати коркард афзоиши баландтаринро соҳаи маҳсулоти кимиёвӣ (26,1%), резина ва пластик (21,1%) нишон доданд.
Дар мавриди нишондиҳандаҳои иқтисодии шаҳрвандони оддӣ, ин тамоюл камтар умедбахш аст. Тибқи иттилои Оҷонсии омор, хӯрокворӣ ва хизматрасонӣ моддаҳои асосии хароҷот барои аксари оилаҳои тоҷик боқӣ мемонанд ва барои пасандоз имконоти кам мемонад.
Монеты в виде графика роста цен - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 09.01.2026
Вазорати иқтисод: Давоми даҳ сол нишондиҳандаҳои макроиқтисодӣ устувор мебошанд
Ҳамин тариқ, давомиду соли охир ҳар оила 51,3% даромади худро барои хӯрокворӣ сарф кардааст - 570 сомонӣ барои як нафар дар як моҳ. Дар ҳафт соли охир ин рақам беш аз 3,5 маротиба афзоиш ёфтааст. Дуюмин қисми калонтарини буҷаро молҳои ғайрихӯрокворӣ ташкил медиҳанд, ки 35,6%-ро ташкил медиҳанд ва 12,2%-и хароҷот барои хизматрасонӣ равона карда мешаванд.
Сокинони шаҳр ба ҳисоби миёна дар як моҳ 1401 сомонӣ даромад ба даст меоранд, дар ҳоле ки дар деҳот ин нишондиҳанда 934 сомонӣ аст. Дар ҳамин ҳол, дар шаҳрҳои калон саҳми хароҷот барои хӯрокворӣ баландтар аст - 54%, дар деҳот бошад 47%.
Қобили зикр аст, ки омор танҳо маълумоти расмиро инъикос мекунад ва сатҳи воқеии даромади оила метавонад то андозае баландтар бошад. Бо вуҷуди ин, бо сабаби болоравии нархи хӯрокворӣ, оилаҳо буҷаи худро бештар ба ниёзҳои асосӣ тақсим мекунанд, на барои ба нақша гирифтани оянда.

Бо як сархат

Муфтии Тоҷикистон пешниҳод кард, ки барои танзими хайрия раёсати Вақф таъсис дода шавад. Ба гуфтаи Саидмукаррам Абдулқодирзода, ин ниҳод метавонад бехатарӣ ва истифодаи дурусти хайрияҳоро назорат кунад. Аммо, ӯ мушаххас накард, ки оё ин ниҳод қисми Шӯрои уламои Тоҷикистон, ё Кумитаи корҳои динӣ ё комилан мустақил хоҳад буд.
Азиз Қодиров, кӯҳансолтарин собиқадори Ҷанги Бузурги Ватанӣ аз Тоҷикистон, 25 феврал дар синни 103-солагӣ даргузашт. Маросими дафн дар ноҳияи Шаҳринави Тоҷикистон баргузор шуд. Қодиров соли 1922 дар Шаҳринав таваллуд шудааст. Соли 1939, ҳангоми кор дар мактаб, ба ҷабҳа рафт ва чандин маротиба захмӣ шуд.
Медали ветерана Великой Отечественной войны - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 26.02.2026
Даргузашти куҳансолтарин иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ дар Тоҷикистон
Соли 1943 ба ватан баргашт ва фаъолияти омӯзгории худро идома дод. Пас аз марги Қодиров, дар Тоҷикистон танҳо 12 собиқадори Ҷанги Бузурги Ватанӣ боқӣ монданд.
Тоҷикистон барои тиллофурӯшӣ банкоматҳо насб мекунад. Ин таҷҳизот, ба монанди банкоматҳо, дастрасии шаҳрвандонро ба металлҳои қиматбаҳо осон мекунанд. Таҷҳизот дар марказҳои савдо ва ҷойҳои ҷамъиятӣ насб карда мешавад.
Бонки миллии Тоҷикистон қайд кард, ки соли 2025 200 кг тилло ба маблағи 224 миллион сомонӣ фурӯхта шудааст ваасосан шахсони воқеӣ тиллоро харидорӣ кардаанд. Насби автоматҳои тиллофурӯшӣ барои густариши ин корба нақша гирифта шудааст.
Лентаи хабарҳо
0