Солгарди фаромӯшшуда: ёдбуди Тоҷӣ Усмонов, ки қариб ноаён гузашт

© SputnikБюст Тоджи Усмонову в Худжанде.
Бюст Тоджи Усмонову в Худжанде.  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 27.10.2026
Обуна шудан
Дар Хуҷанд ба муносибати 120-солагии Тоҷӣ Усмонов муҷассамааш гузошта шуд. Муаллиф дар бораи мероси аввалин рӯзноманигори шӯравии Суғд ва нокомии ҳамкоронаш аз ин чорабинӣ нақл мекунад
ДУШАНБЕ, 27 окт - Sputnik Дирӯз сахт афсӯс хӯрдам. Бо айби худам, ки рӯйдодеро пайгирӣ накардам. Аниқтараш, дар чорабиние ширкат карда натавонистам, ки ба 120 солагии яке аз аввалин журналистони тоҷик Тоҷӣ Усмонов, ки шояд аввалин журналисти вилояти Суғд бошанд, бахшида шуда буд.
Бояд иқрор шуд, ки таърихи адабиёт ва журналистикаи тоҷикро донам ҳам, дониши мукаммал аз ин хусус надорам. Махсус дар соҳаҳое, ки пурра таҳқиқ нашудаанд ва исботи далелҳои раднопазирро интизоранд.
Тоҷӣ Усмонов дар деҳаи Унҷии ноҳияи имрӯзаи Бобоҷон Ғафуров ба дунё омада омадааст. Бисёриҳо ӯро журналисти аввалини вилояти Суғд ном мегиранд, аммо нахустин рӯзномаи “Бухорои Шариф” ҳанӯз соли 1911 аз чоп баромада буд ва Тоҷи Усмонов он вақт танҳо 5 сола буданд. Ба ҳар ҳол метавон ӯро журналисти аввалини вилояти Суғд дар давраи шӯравӣ номид.
Таърихшиносон қайд мекунанд, ки фаъолияти Тоҷӣ Усмонов дар давраи рушди пурталотуми матбуоти даврии шӯравии тоҷик инкишоф ёфтааст. Ӯ фаъолиятро ҳамчун хабарнигори ҷавон сар карда, то роҳбари нашрияҳои бузурги ҷумҳуриявӣ расид. Дар омади гап, ӯ дар таъсиси аввалин маҷаллаи занона дар таърихи матбуоти тоҷик бо номи "Бо роҳи Ленинӣ" даст доштааст.
Траурная церемония  - Sputnik Тоҷикистон, 1920, 22.10.2026
Даргузашти нависанда ва рӯзноманигори тоҷик Ғайрат Ҳаким
Умуман, ба қавли ҳамкорон, Тоҷӣ Усмонов ҳаёти рангин ва ҷолиб дошт. Ӯ на танҳо ҳамчун муҳаррири ҳизбӣ, балки ҳамчун эссенавис, публитсист ва мураббии боистеъдод, ки роҳро барои бисёре аз муаллифони ҷавони тоҷик барои ворид шудан ба ҷаҳони адабӣ ҳамвор кардааст, дар ёдҳо мондааст.
Чорабиние, ки ман дар он иштирок надоштам, ин гузориши нимпайкараи Тоҷӣ Усмонов дар назди “Кохи матбуот” ва конфоронси илмӣ-амалӣ вобаста ба ҳаёт ва эҷодиёти ӯ буд. Ва рамзист, ки нимпайкара дар қаноти рости бино гузошта шудааст, ки ин ҳам ишорае ба сарчашмаи журналистикаи вилоят аст.
Вақте ин сатрҳоро менависам, ростӣ, бо касе сӯҳбат наоростаам, танҳо медонам, ки Тоҷӣ Усмонов сармуҳарири рӯзномаи “Колхозчӣ” дар давраи Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳам будаанд, ки номи таърихии рӯзномаи ҳозираи вилоятии “Ҳақиқати Суғд” аст.
На танҳо ман таассуф мехӯрам. Ҳатто кормандони телевизионҳои маҳаллӣ аз чунин чорабинии муҳим барои минтақа огоҳ набуданд, онҳо низ ба маросими кушодашавии муҷассама даъват нашуданд. Ва бисёриҳо дар худи “Кохи матбуот” аз ин огоҳ набуданд.
Аз ин рӯ, мо, рӯзноманигорон аз фурсати олиҷаноб барои нақл кардани зиндагиномаи публитсисти барҷастаи замони худ ва қиссаҳои ҳаётии Тоҷӣ Усмонов, собиқадори ҷанг ва яке аз асосгузорони рӯзноманигории тоҷик, маҳрум мондем
Лентаи хабарҳо
0