https://sputnik.tj/20260831/hamkorii-baynalmilali-arktika-cholishho-imkoniyatho-1080052659.html
Ҳамкории байналмилалӣ дар Арктика: чолишҳо ва имкониятҳо
Ҳамкории байналмилалӣ дар Арктика: чолишҳо ва имкониятҳо
Sputnik Тоҷикистон
Мақолаи вазири корҳои хориҷии Русия Сергей Лавров барои Arctic.ru
2026-08-31T12:36+0500
2026-08-31T12:36+0500
2026-08-31T13:11+0500
сергей лавров
вазири хориҷа
арктика
нато
сиёсат
равобит
ғарб
русия
дар русия
https://cdnn1.img.sputnik.tj/img/07e9/03/19/1066715976_0:0:3072:1728_1920x0_80_0_0_72371f51621b31ac5494705bc2f62a56.jpg
ДУШАНБЕ, 31 авг — Sputnik. 19 август як рӯйдоди муҳим барои киштиронии минтақаи Арктика рух дод. Бори аввал киштии контейнерӣ аз Чин тавассути масири Баҳри Шимолӣ - қисми муҳими Долони нақлиёти Трансарктикӣ - ба бандари Мурманск расид. Бо иштироки шарикони хориҷӣ, марҳилаи нав дар рушди минтақаи Арктикаи Русия, ки дар он ҳадди аққал 10% ММД-и миллӣ истеҳсол мешавад ва беш аз 2,5 миллион шаҳрванди Русия зиндагӣ мекунанд, оғоз ёфт. Дар ин робита, ман мехоҳам як қатор андешаҳоро дар бораи он, ки мо вазъи кунунии корҳоро дар Арктика чӣ гуна арзёбӣ мекунем ва дар самти бунёди ҳамкориҳои байналмилалӣ чӣ гуна нақшаҳодорем, баён кунам.Русия ва шарикони байналмилалӣ дар Арктика“Асосҳои сиёсати давлатии Русия дар Арктика то соли 2035", ки аз ҷониби президент Владимир Путин тасдиқ шудааст, кори ҳамаи мақомоти давлатиро барои беҳтар кардани сифати зиндагии аҳолии минтақаи Арктикаи Федератсияи Русия, рушди иқтисодӣ дар қаламрави он, ҳифзи муҳити зист ва ҳамкории мутақобилан судманди байналмилалӣ равона мекунад. Ин дастур барои Вазорати корҳои хориҷӣ, ки масъули ҳамоҳангсозии муносибатҳо бо кишварҳои хориҷӣ ва созмонҳои байниҳукуматӣ мебошад, аҳамияти хоса дорад. Ман инчунин мехоҳам таъкид кунам, ки тамоми масъалаҳои марбут ба рушди минтақаи Арктика, логистикаи баҳрӣ ва Роҳи баҳри Шимолӣ дар кори ҷаласаибаҳрии Федератсияи Русия мавқеи намоёнро ишғол мекунанд.Афзалиятҳои фаъолияти сиёсати хориҷӣ дар арзҳои шимолӣ дар Консепсияи сиёсати хориҷии кунунӣ аз 31 марти соли 2023 инъикос ёфтаанд. Дар Арктика, Русия барои нигоҳ доштани сулҳу субот, коҳиш додани таҳдидҳо ба амнияти миллӣ ва фароҳам овардани шароити мусоиди беруна барои рушди иҷтимоию иқтисодии кишвар талош мекунад. Барои татбиқи ин принсипҳо, мо барои ҳамкорӣ бо ҳамаи кишварҳои хориҷӣ, ки нияти созандадоранд ва майли мутақобила нишон медиҳанд, кушодаем. Чунин кишварҳо зиёданд. Иқтидори бузурги захиравӣ ва нақлиётӣ-логистикии Шимоли Дур, хусусиятҳои беназири табиӣ ва иқлимии он, анъанаҳои деринаи ҳамкории минтақавӣ ва мероси ғании фарҳангии мардуми бумии он имкониятҳои фаровон барои шарикии мутақобилан судманд фароҳам меоранд.Аз ҷумлаи кишварҳое, ки мо бо онҳо дар Арктика ҳамкории зич барқарор кардаем, Чин ва Ҳиндустон махсусан қобили таваҷҷӯҳанд. Масъалаҳои Арктика бо Пекин дар мулоқотҳои мунтазами сарони ҳукуматҳо ба таври муфассал баррасӣ мешаванд. Як зеркомиссияи дуҷонибаи махсус оид ба Роҳи баҳри Шимолӣ, инчунин механизмҳои машваратҳои байни ВКХ ва мубодилаи илмӣ амал мекунанд. Натиҷаҳо худ аз худ гувоҳӣ медиҳанд - аз ҷумла оғози интиқоли мунтазами контейнерӣ тавассути баҳрҳои шимолии Русия бо нақшаҳои васеъ кардани ҳаҷми онҳо ва дигар дастовардҳо, аз ҷумла дар таҳқиқоти минтақаи қутбӣ.Мо бо Деҳлӣ дар масъалаҳои арзҳои шимолӣфаъолона муколама мекунем. Дар охири моҳи август, ин масъала дар ҷаласаи Комиссияи байниҳукуматии Русия ва Ҳиндустон оид ба ҳамкории тиҷоратӣ, иқтисодӣ, илмӣ, техникӣ ва фарҳангӣ баррасӣ шуд. Ширкатҳои бузурги Ҳиндустон дар рушди иқтидори захираҳои минтақаи Арктикаи мо иштирок мекунанд. Ба гуфтаи баъзе коршиносон, Арктика метавонад дар тӯли 20 соли оянда яке аз самтҳои асосии шарикии Русия ва Ҳиндустон гардад.Дар Шимоли Дур дурнамои ҳамкорӣ бо Бразилия, Индонезия, Эрон ва дигар кишварҳои БРИКС вуҷуд дорад. Мо омодаем, ки бо Беларус ва дигар иттифоқчиён ва шарикон дар ИДМ ҳамкорӣ рушд диҳем. Аз он ҳам ёдовар мешавем, ки Кореяи Ҷанубӣ ва Сингапур, ки сарфи назар аз иштироки худ дар маъракаи таҳримҳои номатлуби "ғарби дастаҷамъона" алайҳи кишвари мо, ба ҳамкорӣ бо Русия дар лоиҳаҳои мушаххаси Арктика таваҷҷӯҳ зоҳир кардаанд.Таваҷҷӯҳи давлатҳои ғайриарктикӣ барои ба роҳ мондани ҳамкорӣ бо Русия дар минтақаи шимолӣ дар иштироки фаъоли меҳмонони хориҷӣ дар ҷаласаҳоҳо ва конфронсҳо оид ба масъалаҳои Арктика инъикос меёбад. Ҳайатҳои сершумори хориҷӣ дар муҳокимаҳо дар ҷаласаҳои махсуси Форуми иқтисодии 11-уми Шарқӣ, ки 1 сентябр дар Владивосток кушода мешавад, иштирок хоҳанд кард. Дар моҳи марти соли оянда мо бо камоли хушнудӣ меҳмонони олиқадрро аз хориҷа ба форуми бузурги байналмилалии навбатии Русия "Арктика: қаламрави муколама", ки дар Мурманск баргузор мешавад, истиқбол хоҳем кард.Мушкилоти ҳамкории байналмилалӣ дар АрктикаНигоҳ доштани Арктика ҳамчун минтақаи сулҳ ва ҳамкорӣ ба манфиати тамоми ҷомеаи ҷаҳонӣ аст ва Русия бешубҳа дар ин кор саҳм дорад. Аммо, онҳое ҳам ҳастанд, ки бо ин розӣ нестанд. Дар акси ҳол, чӣ гуна мо метавонем ин далелро шарҳ диҳем, ки кишварҳои НАТО, мисли тамоми иттиҳоди низомӣ, минтақаро бо силоҳ пур месозанд ва дар он ҷо манбаҳои ташаннуҷи байналмилалиро эҷод мекунанд?Моҳи феврали соли 2026 НАТО амалиёти "Посбони Арктика”-ро оғоз кард, ки ҳадафи он густариши ҳузури низомии худ дар арзҳои шимолӣ буд. Омодагиҳои низомии шадид дар наздикии марзҳои шимолии мо идома доранд. Машқҳои бузурги ҷангхоҳона бо иштироки кишварҳои берун аз минтақа гузаронида мешаванд ва унсурҳои нави сохтори фармондеҳӣ ва ситоди НАТО таъсис дода мешаванд.Чунин фаъолияти низомӣ дар Шимоли Дур таҳдидҳои мустақим ба амнияти Русияро ба вуҷуд меорад. Хатари ҳодисаҳое, ки метавонанд муқовимати мусаллаҳонаро бо оқибатҳои эҳтимолан фалокатбор ба вуҷуд оранд, афзоиш меёбад. Ба вуҷуд овардани фазои нобоварӣ дар соҳаи низомӣ ҳамзамон бо кӯшишҳои Ғарб барои поймол кардани ҳуқуқҳои қонунии Русия дар соҳаи ҳамкории байналмилалӣ тавассути таҳримҳои ғайриқонунии молиявӣ ва иқтисодӣ нисбати шахсони ҳуқуқӣ ва афрод, ки дар татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар минтақаи Арктика иштирок мекунанд, рух медиҳад.НАТО ва дигар кишварҳои ғарбӣ ангезаҳои аслии худро пинҳон намекунанд ва ҳадафи худро эълон мекунанд, ки Арктикаро ба ҷабҳаи нави муқовимат табдил диҳанд, то рушди кишвари мо ва муттаҳидони ҳамфикри онро боздоранд.Яке аз зуҳуроти сиёсати зиддирусияи Ғарб бастани механизмҳои замоне самараноки ҳамкории бисёрҷониба дар Шимоли Дур буд. Баъзеҳо аз байн рафтанд, дар ҳоле ки дигарон бе иштироки Русия, ки маҷбур шуд робитаҳоро бо онҳо дар шароити амалҳои душманона қатъ кунад, қариб бемаънӣ шуданд. Ягона формати боқимондаибайниҳукуматӣ Шӯрои Арктика аст, ки қариб 30 сол пеш, 19 сентябри соли 1996 таъсис ёфтааст.Шӯро ба солгарди худ бо дар ҳоли на он қадар хуб наздик мешавад. Аз моҳи марти соли 2022 инҷониб, бинобар амалҳои кишварҳои узви Ғарб, он дар ҳолати яхбаста қарор дорад ва бӯҳрони ҷиддиро аз сар мегузаронад. Ҷаласаҳои вазирон ва ҷаласаҳои мақомоти асосии ҳамоҳангсоз баргузор намешаванд ва имкониятҳои татбиқи лоиҳаҳо маҳдуданд. Фаъолияти созмон асосан бо тамосҳои сатҳи коршиносон ва ҷаласаҳои дурдасти мақомоти корӣ маҳдуд аст.Русия омода аст, ки фаъолияти пурраи Шӯрои Арктикаро аз нав оғоз кунад, агар дигарон одилона амал кунанд ва манфиатҳои қонунии ҳамаи иштирокчиёнро ба назар гиранд. Аммо, мо инчунин барои сенарияе, ки айни замон аз ҷониби кишварҳои НАТО дар дохили созмон таҳия мешавад ва кӯшиш мекунанд, ки масъалаҳои Арктикаро бидуни Русия, дар доираи тангтари худ муҳокима кунанд ва бо ин васила Шӯрои Арктикаро беэътибор гардонанд, омодаем. Дар ин ҳолат, мо қаламравҳо, логистика, технология ва шарикони боэътимодро барои лоиҳаҳои мутақобилан судманд барои татбиқи боэътимоди нақшаҳои Русия дар Арктика дорем.Ояндаи ҳамкории байналмилалӣ дар АрктикаТанҳо як нигоҳ ба харитаи ҷаҳон нишон медиҳад, ки Русия давлати пешбари Арктика буд, ҳаст ва хоҳад монд. Бо пешрафти тағйирёбии иқлим ва обшавии минбаъдаи яхҳои қутбӣ, коршиносон пешгӯӣ мекунанд, ки дастрасии Арктика ба нақлиёт ва захираҳо афзоиш хоҳад ёфт. Минтақа аллакай дар таъмини робитаҳои устувори тиҷоратӣ дар шароити қатъи пайвастаи занҷираи таъминот, бахусус дар гулӯгоҳҳои уқёнуси ҷаҳонӣ, ки барои иқтисоди байналмилалӣ муҳиманд, нақши муҳим мебозад.Аҳамияти стратегии Арктика барои манфиатҳои миллӣ ва амнияти кишвари мо низ афзоиш хоҳад ёфт. Мо рушди ҳамаҷонибаи арзҳои баланд ва рушди инфрасохтори минтақаи Арктикаро мувофиқи қонунгузории Русия ва ҳадафҳои рушди кишвар идома хоҳем дод.Дар фаъолияти иқтисодии худ, мо аз он асос хоҳем гирифт, ки фазоҳои баҳрии Арктика қисми ҷудонашавандаи уқёнуси ҷаҳонӣ мебошанд. Муқаррароти Конвенсияи СММ оид ба ҳуқуқи баҳри соли 1982, ки ҳуқуқ ва масъулиятҳои махсусро барои давлатҳои соҳилӣ дар Арктика муқаррар мекунад, дар он ҷо пурра татбиқ мешаванд. Уҳдадорӣ ба ин ҳуқуқ ва масъулиятҳо дар Эъломияи Илулиссат, ки соли 2008 аз ҷониби Панҷгонаи Арктика - Русия, Дания, Канада, Норвегия ва Иёлоти Муттаҳида қабул шуда буд, сабт шудааст. Дар ин марҳила, мо зарурати таҳияи санадҳои нави ҳуқуқии байналмилалиро барои танзими фаъолиятҳои иқтисодӣ ва дигар фаъолиятҳо дар арзҳои шимолӣ намебинем.Сиёсати хориҷии Русия дар Арктика ҳамаҷониба ва амалӣ боқӣ хоҳад монд. Мо рушди Арктикаро ҳамчун қисми ҷудонашавандаи фазои байниқоравии амният ва ҳамкорӣ дар Авруосиё дастгирӣ мекунем.Мухолифони кунунии мо бояд кайҳо боз аз дарсҳои сершумори таърих огоҳ мешуданд ва дарк мекарданд, ки бо Русия тавассути забони таҳримҳо ва таҳдидҳо сӯҳбат кардан бефоида аст. Амалҳои нодӯстона ва душманона посухҳои муносиб гирифтаанд ва минбаъд низ хоҳанд гирифт. Русия муколамаи созандаро дар ҳама гуна минтақаи ҷаҳон афзалтар медонад, аммо дар ҳолати зарурӣ, манфиатҳои миллии мо бо тамоми воситаҳои мавҷуда ҳифз карда мешаванд.Тавре ки президенти Русия Владимир Путин борҳо таъкид кардааст, дар Арктика корҳои ҷиддӣ идома доранд ва мо барои ҳамаи шариконе, ки омодаанд дар асоси баробарӣ ва манфиати мутақобила иштирок кунанд, кушодаем. Ва чунин шарикон, берун аз доираи русофобҳои НАТО, аксарияти кулли онро ташкил медиҳанд. Самтҳои умедбахш рушди захираҳои табиӣ, истифодаи долонинақлиёти Трансарктикӣ ва муҳимтарин ҷузъи он, Роҳи баҳрии Шимолӣ мебошанд. Аз ҷумлаи афзалиятҳои асосӣ эҷоди инфрасохтори саноатӣ, нақлиётӣ ва сайёҳӣ мебошад.Беҳтар кардани некӯаҳволии сокинони Шимоли Дур, ҳифзи табиати шимолӣ ва гузаронидани тадқиқоти илмӣ афзалиятҳо боқӣ хоҳанд монд. Дар ҳамаи ин самтҳо мо ба ҳамкории байналмилалӣ нақши муҳим медиҳем.
https://sputnik.tj/20260828/lavrov-rusiya-ima-hamlahoi-ukraina-tahdid-1079997226.html
https://sputnik.tj/20221023/arktika-ima-rusiya-zhuravlyov-video-1052377063.html
https://sputnik.tj/20260528/tojikiston-ekspeditsiyahoi-arktiki-ishtirok-1077869808.html
https://sputnik.tj/20211006/rusiya-nazorat-arktika-kayhon-mohvora-nav-1042685809.html
https://sputnik.tj/20260823/lavrov-kishvarho-nato-barobar-kumak-ukraina-talosh-khudsafedkuni-1079870672.html
арктика
русия
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Хабарҳо
tg_TJ
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Тоҷикистон
info@sputnik.tj
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
сергей лавров, вазири хориҷа, арктика, нато, сиёсат , равобит, ғарб, русия, дар русия
сергей лавров, вазири хориҷа, арктика, нато, сиёсат , равобит, ғарб, русия, дар русия
ДУШАНБЕ, 31 авг — Sputnik. 19 август як рӯйдоди муҳим барои киштиронии минтақаи Арктика рух дод. Бори аввал киштии контейнерӣ аз Чин тавассути масири Баҳри Шимолӣ - қисми муҳими Долони нақлиёти Трансарктикӣ - ба бандари Мурманск расид.
Бо иштироки шарикони хориҷӣ, марҳилаи нав дар рушди минтақаи Арктикаи Русия, ки дар он ҳадди аққал 10% ММД-и миллӣ истеҳсол мешавад ва беш аз 2,5 миллион шаҳрванди Русия зиндагӣ мекунанд, оғоз ёфт. Дар ин робита, ман мехоҳам як қатор андешаҳоро дар бораи он, ки мо вазъи кунунии корҳоро дар Арктика чӣ гуна арзёбӣ мекунем ва дар самти бунёди ҳамкориҳои байналмилалӣ чӣ гуна нақшаҳодорем, баён кунам.
Русия ва шарикони байналмилалӣ дар Арктика
“Асосҳои сиёсати давлатии Русия дар Арктика то соли 2035", ки аз ҷониби президент Владимир Путин тасдиқ шудааст, кори ҳамаи мақомоти давлатиро барои беҳтар кардани сифати зиндагии аҳолии минтақаи Арктикаи Федератсияи Русия, рушди иқтисодӣ дар қаламрави он, ҳифзи муҳити зист ва ҳамкории мутақобилан судманди байналмилалӣ равона мекунад.
Ин дастур барои Вазорати корҳои хориҷӣ, ки масъули ҳамоҳангсозии муносибатҳо бо кишварҳои хориҷӣ ва созмонҳои байниҳукуматӣ мебошад, аҳамияти хоса дорад. Ман инчунин мехоҳам таъкид кунам, ки тамоми масъалаҳои марбут ба рушди минтақаи Арктика, логистикаи баҳрӣ ва Роҳи баҳри Шимолӣ дар кори ҷаласаибаҳрии Федератсияи Русия мавқеи намоёнро ишғол мекунанд.
Афзалиятҳои фаъолияти сиёсати хориҷӣ дар арзҳои шимолӣ дар Консепсияи сиёсати хориҷии кунунӣ аз 31 марти соли 2023 инъикос ёфтаанд. Дар Арктика, Русия барои нигоҳ доштани сулҳу субот, коҳиш додани таҳдидҳо ба амнияти миллӣ ва фароҳам овардани шароити мусоиди беруна барои рушди иҷтимоию иқтисодии кишвар талош мекунад. Барои татбиқи ин принсипҳо, мо барои ҳамкорӣ бо ҳамаи кишварҳои хориҷӣ, ки нияти созандадоранд ва майли мутақобила нишон медиҳанд, кушодаем. Чунин кишварҳо зиёданд.
Иқтидори бузурги захиравӣ ва нақлиётӣ-логистикии Шимоли Дур, хусусиятҳои беназири табиӣ ва иқлимии он, анъанаҳои деринаи ҳамкории минтақавӣ ва мероси ғании фарҳангии мардуми бумии он имкониятҳои фаровон барои шарикии мутақобилан судманд фароҳам меоранд.
Аз ҷумлаи кишварҳое, ки мо бо онҳо дар Арктика ҳамкории зич барқарор кардаем, Чин ва Ҳиндустон махсусан қобили таваҷҷӯҳанд. Масъалаҳои Арктика бо Пекин дар мулоқотҳои мунтазами сарони ҳукуматҳо ба таври муфассал баррасӣ мешаванд. Як зеркомиссияи дуҷонибаи махсус оид ба Роҳи баҳри Шимолӣ, инчунин механизмҳои машваратҳои байни ВКХ ва мубодилаи илмӣ амал мекунанд. Натиҷаҳо худ аз худ гувоҳӣ медиҳанд - аз ҷумла оғози интиқоли мунтазами контейнерӣ тавассути баҳрҳои шимолии Русия бо нақшаҳои васеъ кардани ҳаҷми онҳо ва дигар дастовардҳо, аз ҷумла дар таҳқиқоти минтақаи қутбӣ.
Мо бо Деҳлӣ дар масъалаҳои арзҳои шимолӣфаъолона муколама мекунем. Дар охири моҳи август, ин масъала дар ҷаласаи Комиссияи байниҳукуматии Русия ва Ҳиндустон оид ба ҳамкории тиҷоратӣ, иқтисодӣ, илмӣ, техникӣ ва фарҳангӣ баррасӣ шуд. Ширкатҳои бузурги Ҳиндустон дар рушди иқтидори захираҳои минтақаи Арктикаи мо иштирок мекунанд. Ба гуфтаи баъзе коршиносон, Арктика метавонад дар тӯли 20 соли оянда яке аз самтҳои асосии шарикии Русия ва Ҳиндустон гардад.
Дар Шимоли Дур дурнамои ҳамкорӣ бо Бразилия, Индонезия, Эрон ва дигар кишварҳои БРИКС вуҷуд дорад. Мо омодаем, ки бо Беларус ва дигар иттифоқчиён ва шарикон дар ИДМ ҳамкорӣ рушд диҳем. Аз он ҳам ёдовар мешавем, ки Кореяи Ҷанубӣ ва Сингапур, ки сарфи назар аз иштироки худ дар маъракаи таҳримҳои номатлуби "ғарби дастаҷамъона" алайҳи кишвари мо, ба ҳамкорӣ бо Русия дар лоиҳаҳои мушаххаси Арктика таваҷҷӯҳ зоҳир кардаанд.
Таваҷҷӯҳи давлатҳои ғайриарктикӣ барои ба роҳ мондани ҳамкорӣ бо Русия дар минтақаи шимолӣ дар иштироки фаъоли меҳмонони хориҷӣ дар ҷаласаҳоҳо ва конфронсҳо оид ба масъалаҳои Арктика инъикос меёбад. Ҳайатҳои сершумори хориҷӣ дар муҳокимаҳо дар ҷаласаҳои махсуси Форуми иқтисодии 11-уми Шарқӣ, ки 1 сентябр дар Владивосток кушода мешавад, иштирок хоҳанд кард. Дар моҳи марти соли оянда мо бо камоли хушнудӣ меҳмонони олиқадрро аз хориҷа ба форуми бузурги байналмилалии навбатии Русия "Арктика: қаламрави муколама", ки дар Мурманск баргузор мешавад, истиқбол хоҳем кард.
Мушкилоти ҳамкории байналмилалӣ дар Арктика
Нигоҳ доштани Арктика ҳамчун минтақаи сулҳ ва ҳамкорӣ ба манфиати тамоми ҷомеаи ҷаҳонӣ аст ва Русия бешубҳа дар ин кор саҳм дорад. Аммо, онҳое ҳам ҳастанд, ки бо ин розӣ нестанд. Дар акси ҳол, чӣ гуна мо метавонем ин далелро шарҳ диҳем, ки кишварҳои НАТО, мисли тамоми иттиҳоди низомӣ, минтақаро бо силоҳ пур месозанд ва дар он ҷо манбаҳои ташаннуҷи байналмилалиро эҷод мекунанд?
Моҳи феврали соли 2026 НАТО амалиёти "Посбони Арктика”-ро оғоз кард, ки ҳадафи он густариши ҳузури низомии худ дар арзҳои шимолӣ буд. Омодагиҳои низомии шадид дар наздикии марзҳои шимолии мо идома доранд. Машқҳои бузурги ҷангхоҳона бо иштироки кишварҳои берун аз минтақа гузаронида мешаванд ва унсурҳои нави сохтори фармондеҳӣ ва ситоди НАТО таъсис дода мешаванд.
Чунин фаъолияти низомӣ дар Шимоли Дур таҳдидҳои мустақим ба амнияти Русияро ба вуҷуд меорад. Хатари ҳодисаҳое, ки метавонанд муқовимати мусаллаҳонаро бо оқибатҳои эҳтимолан фалокатбор ба вуҷуд оранд, афзоиш меёбад. Ба вуҷуд овардани фазои нобоварӣ дар соҳаи низомӣ ҳамзамон бо кӯшишҳои Ғарб барои поймол кардани ҳуқуқҳои қонунии Русия дар соҳаи ҳамкории байналмилалӣ тавассути таҳримҳои ғайриқонунии молиявӣ ва иқтисодӣ нисбати шахсони ҳуқуқӣ ва афрод, ки дар татбиқи лоиҳаҳои муштарак дар минтақаи Арктика иштирок мекунанд, рух медиҳад.
НАТО ва дигар кишварҳои ғарбӣ ангезаҳои аслии худро пинҳон намекунанд ва ҳадафи худро эълон мекунанд, ки Арктикаро ба ҷабҳаи нави муқовимат табдил диҳанд, то рушди кишвари мо ва муттаҳидони ҳамфикри онро боздоранд.
Яке аз зуҳуроти сиёсати зиддирусияи Ғарб бастани механизмҳои замоне самараноки ҳамкории бисёрҷониба дар Шимоли Дур буд. Баъзеҳо аз байн рафтанд, дар ҳоле ки дигарон бе иштироки Русия, ки маҷбур шуд робитаҳоро бо онҳо дар шароити амалҳои душманона қатъ кунад, қариб бемаънӣ шуданд. Ягона формати боқимондаибайниҳукуматӣ Шӯрои Арктика аст, ки қариб 30 сол пеш, 19 сентябри соли 1996 таъсис ёфтааст.
Шӯро ба солгарди худ бо дар ҳоли на он қадар хуб наздик мешавад. Аз моҳи марти соли 2022 инҷониб, бинобар амалҳои кишварҳои узви Ғарб, он дар ҳолати яхбаста қарор дорад ва бӯҳрони ҷиддиро аз сар мегузаронад. Ҷаласаҳои вазирон ва ҷаласаҳои мақомоти асосии ҳамоҳангсоз баргузор намешаванд ва имкониятҳои татбиқи лоиҳаҳо маҳдуданд. Фаъолияти созмон асосан бо тамосҳои сатҳи коршиносон ва ҷаласаҳои дурдасти мақомоти корӣ маҳдуд аст.
Русия омода аст, ки фаъолияти пурраи Шӯрои Арктикаро аз нав оғоз кунад, агар дигарон одилона амал кунанд ва манфиатҳои қонунии ҳамаи иштирокчиёнро ба назар гиранд. Аммо, мо инчунин барои сенарияе, ки айни замон аз ҷониби кишварҳои НАТО дар дохили созмон таҳия мешавад ва кӯшиш мекунанд, ки масъалаҳои Арктикаро бидуни Русия, дар доираи тангтари худ муҳокима кунанд ва бо ин васила Шӯрои Арктикаро беэътибор гардонанд, омодаем. Дар ин ҳолат, мо қаламравҳо, логистика, технология ва шарикони боэътимодро барои лоиҳаҳои мутақобилан судманд барои татбиқи боэътимоди нақшаҳои Русия дар Арктика дорем.
Ояндаи ҳамкории байналмилалӣ дар Арктика
Танҳо як нигоҳ ба харитаи ҷаҳон нишон медиҳад, ки Русия давлати пешбари Арктика буд, ҳаст ва хоҳад монд. Бо пешрафти тағйирёбии иқлим ва обшавии минбаъдаи яхҳои қутбӣ, коршиносон пешгӯӣ мекунанд, ки дастрасии Арктика ба нақлиёт ва захираҳо афзоиш хоҳад ёфт. Минтақа аллакай дар таъмини робитаҳои устувори тиҷоратӣ дар шароити қатъи пайвастаи занҷираи таъминот, бахусус дар гулӯгоҳҳои уқёнуси ҷаҳонӣ, ки барои иқтисоди байналмилалӣ муҳиманд, нақши муҳим мебозад.
Аҳамияти стратегии Арктика барои манфиатҳои миллӣ ва амнияти кишвари мо низ афзоиш хоҳад ёфт. Мо рушди ҳамаҷонибаи арзҳои баланд ва рушди инфрасохтори минтақаи Арктикаро мувофиқи қонунгузории Русия ва ҳадафҳои рушди кишвар идома хоҳем дод.
Дар фаъолияти иқтисодии худ, мо аз он асос хоҳем гирифт, ки фазоҳои баҳрии Арктика қисми ҷудонашавандаи уқёнуси ҷаҳонӣ мебошанд. Муқаррароти Конвенсияи СММ оид ба ҳуқуқи баҳри соли 1982, ки ҳуқуқ ва масъулиятҳои махсусро барои давлатҳои соҳилӣ дар Арктика муқаррар мекунад, дар он ҷо пурра татбиқ мешаванд. Уҳдадорӣ ба ин ҳуқуқ ва масъулиятҳо дар Эъломияи Илулиссат, ки соли 2008 аз ҷониби Панҷгонаи Арктика - Русия, Дания, Канада, Норвегия ва Иёлоти Муттаҳида қабул шуда буд, сабт шудааст. Дар ин марҳила, мо зарурати таҳияи санадҳои нави ҳуқуқии байналмилалиро барои танзими фаъолиятҳои иқтисодӣ ва дигар фаъолиятҳо дар арзҳои шимолӣ намебинем.
Сиёсати хориҷии Русия дар Арктика ҳамаҷониба ва амалӣ боқӣ хоҳад монд. Мо рушди Арктикаро ҳамчун қисми ҷудонашавандаи фазои байниқоравии амният ва ҳамкорӣ дар Авруосиё дастгирӣ мекунем.
Мухолифони кунунии мо бояд кайҳо боз аз дарсҳои сершумори таърих огоҳ мешуданд ва дарк мекарданд, ки бо Русия тавассути забони таҳримҳо ва таҳдидҳо сӯҳбат кардан бефоида аст. Амалҳои нодӯстона ва душманона посухҳои муносиб гирифтаанд ва минбаъд низ хоҳанд гирифт. Русия муколамаи созандаро дар ҳама гуна минтақаи ҷаҳон афзалтар медонад, аммо дар ҳолати зарурӣ, манфиатҳои миллии мо бо тамоми воситаҳои мавҷуда ҳифз карда мешаванд.
Тавре ки президенти Русия Владимир Путин борҳо таъкид кардааст, дар Арктика корҳои ҷиддӣ идома доранд ва мо барои ҳамаи шариконе, ки омодаанд дар асоси баробарӣ ва манфиати мутақобила иштирок кунанд, кушодаем. Ва чунин шарикон, берун аз доираи русофобҳои НАТО, аксарияти кулли онро ташкил медиҳанд. Самтҳои умедбахш рушди захираҳои табиӣ, истифодаи долонинақлиёти Трансарктикӣ ва муҳимтарин ҷузъи он, Роҳи баҳрии Шимолӣ мебошанд. Аз ҷумлаи афзалиятҳои асосӣ эҷоди инфрасохтори саноатӣ, нақлиётӣ ва сайёҳӣ мебошад.
Беҳтар кардани некӯаҳволии сокинони Шимоли Дур, ҳифзи табиати шимолӣ ва гузаронидани тадқиқоти илмӣ афзалиятҳо боқӣ хоҳанд монд. Дар ҳамаи ин самтҳо мо ба ҳамкории байналмилалӣ нақши муҳим медиҳем.
