ДУШАНБЕ, 4 янв – Sputnik. Тағйирёбии иқлим, ки олимон айни замон дар саросари ҷаҳон мушоҳида мекунанд, ба Тоҷикистон таъсири мустақим ва манфӣ мерасонад.
Масалан, ҳосили зироатҳои асосии кишоварзӣ коҳиш меёбад, гуфт ба Sputnik Тоҷикистон Саттор Саидов, роҳбари Маркази тадқиқоти тағйирёбии иқлим ва қабати озон дар Тоҷикистон.
Коршинос бар он ақида аст, ки таъсир вобаста ба минтақа фарқ мекунад, аммо тамоюли умумӣ боиси нигаронии ҷиддӣ мегардад.
Сабаби асосии ин тағйирёбӣ вайроншавии режими об аст. Релефи Тоҷикистон, ки асосан кӯҳистонӣ аст ва аз сабаби гармшавӣ, пиряхҳо ва барф, ки манбаи асосии оби дарёҳо мебошанд, зудтар об мешаванд.
Ба гуфтаи Саидов, ин боиси коҳиши захираҳои об дар тобистон ва тирамоҳ мегардад, вақте ки он барои обёрӣ хеле зарур аст.
Дар якҷоягӣ бо хушксолиҳои рӯзафзун, дар марҳилаҳои муҳимтарини рушди растанӣ норасоии шадиди намӣ ба вуҷуд меорад. Дар натиҷа, дар баъзе минтақаҳои кишвар ҳосил аз сабаби хушксолӣ ва норасоии об коҳиш меёбад.
"Ин инчунин боиси коҳиши истеҳсоли нерӯи барқ дар мавсимҳои гарм/хушк ва афзоиши басомади ҳолатҳои фавқулодда (лағжишҳо, сел ва обхезӣ ҳангоми обшавии шадид) мегардад", - бовар дорад Саидов.
Сабаби дуюм баланд шудани ҳарорат аст. Ҳарорати баланди ҳаво барои зироатҳо ба монанди гандум ва пахта стресси гармӣ эҷод мекунад, ки мустақиман ҳосили эҳтимолии онҳоро коҳиш медиҳад. Мушкилоти сеюм, идома дод олим, вобастагии шадид ба инфрасохтори кӯҳнаи обёрӣ аст, ки дар шароити нав бадтар мешавад ва боз ҳам самараноктар мешавад.
Ғайр аз ин, тамоми ритми маъмулии кишоварзӣ тағйир меёбад. Дар баъзе минтақаҳо деҳқонон маҷбуранд санаҳои киштро тағйир диҳанд ва иқлими гармтар паҳншавии ҳашароти зараррасон ва бемориҳои нави растаниро бештар ва хатарҳои иловагиро барои зироатҳо эҷод мекунад.
Тибқи арзёбиҳои миллӣ ва ҳисобҳои созмонҳои байналмилалӣ, дар оянда коҳиши назарраси ҳосили бархе аз зироатҳои асосии Тоҷикистон пешбинӣ мешавад, агар чораҳои бузурги мутобиқшавӣ андешида нашаванд. Роҳандозии обёрии муоссир низ зарур аст.
Коршинос хулоса кард, ки тағйирёбии иқлим омили пуриқтидорест, ки таҳдиди мустақим ба амнияти озуқавории кишварро ба вуҷуд меорад.
Ғайр аз ин, ӯ саҳми бузурги бахши кишоварзӣ ва гидроэнергетикаро дар иқтисодиёти Тоҷикистон таъкид кард.