ДУШАНБЕ, 4 янв - Sputnik. Бо вуҷуди таҳдидҳои Афғонистон ба Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ дар маҷмӯъ, ҳузури Созмони Аҳдномаи Амнияти Дастаҷамъӣ (СААД) вазъиятро дар марзи Тоҷикистону Афғонистон нисбатан устувор нигоҳ доштааст.
Ин нуктаро Станислав Притчин, роҳбари бахши Осиёи Марказӣ дар Маркази таҳқиқоти пасошӯравӣ дар Институти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналмилалии Академияи илмҳои Русия, дар мусоҳиба бо Sputnik Тоҷикистон изҳор дошт.
Ӯ хотиррасон кард, ки барномаи мақсадноки байнидавлатии СПАД барои тақвияти марзи Тоҷикистону Афғонистон дар соли 2025 оғоз ёфт.
"Бо қуввваи муштараки пойгоҳи низомии 201-уми Русия ва Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон қаблан бомуваффақият масъалаҳои амниятӣ ҳал карда шуда буданд. Қабули ин барнома марҳилаи иловагии кори муштаракест, ки аллакай идома дорад. Қочоқи маводи мухаддир ва воридшавии гурӯҳҳои террористӣ — корҳои зиёде бояд анҷом дода шаванд, зеро мушкили умумӣ хеле шадид аст", — мегӯяд коршинос.
Барнома равиши ҳамаҷонибаро дар бар мегирад, ки аз тамоми захираҳои техникии иктишофӣ барои пешгирии ҳодисаҳо истифода мебарад.
"Барномаи бузурги мусаллаҳсозии артиши Тоҷикистон ва пойгоҳи низомии 201-уми Русия, ки дар наздикии Душанбе ҷойгир аст, амалӣ шуда истодааст, то таҷҳизоти техникии онҳо имкон диҳад, ки мутобиқи воқеиятҳои нав фаъолият кунанд", - шарҳ дод Притчин.
Ғайр аз ин, ҳама усулҳои имконпазири омӯзишӣ барои нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон ва нерӯҳои марзбонӣ, инчунин барои ҳамкорӣ дар чорчӯби таъмини амнияти минтақавӣ барои ҳамаи иштирокчиён - Қирғизистон, Тоҷикистон, Қазоқистон бо иштироки Узбекистон - барои беҳтар кардани ҳамкорӣ дар сатҳи нерӯҳои мусаллаҳ ва нерӯҳои вокуниши фаврӣ истифода хоҳанд шуд.
Марзи Тоҷикистон ва Афғонистон
Тоҷикистон ва Афғонистон марзи тӯлонӣ доранд, ки зиёда аз 1300 км тӯл мекашад. Аз ин ҳисоб, хати тамос бо баҳр беш аз 1100 км ва хати тамос бо замин қариб 190 км тӯл мекашад.
Ҷумҳурӣ мустақиман бо чор вилояти шимолу шарқии Афғонистон ҳамсарҳад аст. Хатти марз асосан дар соҳили дарёи Панҷ, шохаи чапи дарёи Амударё, мегузарад. Аз ноҳияи Шӯробод ва дар шарқи дигар, марз аз релефи кӯҳӣ мегузарад, ки ҳаракати нақлиётро душвор ё қариб ғайриимкон мегардонад.
Дар соли 2024 Созмони Аҳдномаи Амнияти Дастаҷамъӣ (СААД) барномаи мақсадноки байнидавлатиро барои тақвияти марзи Тоҷикистон ва Афғонистон тасдиқ кард.
Ин барнома барои панҷ сол тарҳрезӣ шудааст ва маҷмӯи чораҳоеро дар бар мегирад, ки ба тақвияти назорати марз, навсозии инфрасохтор ва муҷаҳҳаз кардани нерӯҳои марзии Тоҷикистон бо таҷҳизоти муосири амниятӣ нигаронида шудаанд.
Марҳилаи аввал соли 2025, пас аз анҷоми корҳои назаррас дар самти таъмини силоҳ ва таҷҳизоти низомӣ оғоз ёфт. Дар охири соли 2025, СААД ҳаҷми таҷҳизоти низомиро барои Тоҷикистон тасдиқ кард - интиқоли эҳтимолӣ аз Русия, Беларус ва Қазоқистон аллакай мувофиқа шудааст.