ДУШАНБЕ, 12 мар – Sputnik. Забони русӣ барои Тоҷикистон аҳамияти конститутсионӣ дорад; он дар қонуни асосӣ сабт шудааст ва ин нақши махсуси онро дар ҳаёти иҷтимоӣ ва таълимии кишвар муайян мекунад.
Дар ин бора вазири маориф ва илми Тоҷикистон Раҳимҷон Саидзода зимни суханронӣ дар конфронси аввали вазирони Созмони байналмилалии забони русӣ, ки таҳти раёсати вазири корҳои хориҷии Русия Сергей Лавров баргузор шуд, изҳор дошт.
"Барои Тоҷикистон масъалаи забон аҳамияти конститутсионӣ дорад... Забони русӣ дар қонуни асосӣ ҳамчун забони муоширати байни миллатҳо сабт шудааст; ин як меъёри возеҳи ҳуқуқӣ аст, ки нақши махсуси онро дар ҳаёти иҷтимоӣ ва таълимии кишвар муайян мекунад", - таъкид кард Саидзода.
Вай афзуд, ки таваҷҷӯҳ ба таҳсилоти забони русӣ дар Тоҷикистон сол аз сол афзоиш меёбад.
Ба гуфтаи вазир, айни замон дар ҷумҳурӣ зиёда аз 270 мактаби русӣ фаъолият мекунад, ки дар онҳо беш аз 160 ҳазор хонанда таҳсил мекунанд. Ғайр аз ин, забони русӣ дар ҳамаи мактабҳои кишвар ҳамчун фанни таълимӣ омӯхта мешавад.
"Ҳамин тариқ, қариб тамоми насли ҷавон омӯзиши мунтазами забони русӣ мегирад", - хулоса кард Сидзода.
Вай инчунин аз нақши панҷ мактаби русиро, ки аз ҷониби Русия дар панҷ минтақаи Тоҷикистон сохта шудааст, қайд кард.
"Ин мактабҳо як қадами муҳим дар густариши фазои таҳсилоти умумии забони русӣ шудаанд; онҳо бо таҷҳизот ва техникаи муосир муҷаҳҳаз шудаанд", - таъкид кард вазир.
Вай аз саҳми назарраси барномаи "Муаллими рус дар хориҷа", ки дар Тоҷикистон роҳандозӣ шудааст, таъкид кард.
"Дар тӯли панҷ сол, ҳар сол 166 муаллими рус фиристода мешаванд. Кори онҳо сифати таълимро ба таври назаррас беҳтар мекунад", - қайд кард вазир.
Илова бар ин, дар 21 донишгоҳи Тоҷикистон омӯзиши муаллимони забони русӣ гузаронида мешавад.
Саидзода таъкид кард, ки барои муаллимон курсҳои такмили ихтисос, аз ҷумла бо дастгирии дафтари Россотрудничество дар Тоҷикистон ва Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон (ДСРТ) ташкил карда шудааст.
Панҷ мактаби тоҷикӣ-русӣ дар панҷ шаҳри Тоҷикистон тибқи созишномаи байниҳукуматӣ байни Тоҷикистон ва Русия, ки соли 2019 ба имзо расидааст, сохта шудаанд.
Маросими ифтитоҳи онҳо бо иштироки президентҳои Тоҷикистон ва Русия, Эмомалӣ Раҳмон ва Владимир Путин, 1 сентябри соли 2022 баргузор гардид.
Ҳар кадоме 1200 хонанда дорад ва ба номи чеҳраҳои барҷастаи Русия номгузорӣ шудаанд. Мактаби Душанбе ба номи Юрий Гагарин, мактаби Бохтар ба номи Михаил Ломоносов, мактаби Хуҷанд ба номи Антон Чехов, мактаби Турсунзода ба номи Дмитрий Менделеев ва мактаби Кӯлоб ба номи Константин Ушинский гузошта шудааст. Шартномаи таъсиси Созмони Байналмилалии Забони Русӣ 13 октябри соли 2023 дар Бишкек аз ҷониби сарони давлатҳои Беларус, Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Тоҷикистон ва Узбекистон имзо шуда, аллакай барои ҳамаи ин кишварҳо эътибор пайдо кардааст.